Innlent

Viðvörunarbjöllur hringdu vegna byrjendalæsis fyrir áratug

Sterk­ar vís­bend­ing­ar voru um að Byrj­enda­læsi væri ekki að skila mikl­um ár­angri ár­ið 2015. Pró­fess­or í sál­fræði sagði kennslu­að­ferð­um sem byggja á sams­kon­ar hug­mynd­um og Byrj­enda­læsi ekki hafa reynst vel í öðr­um lönd­um.

Viðvörunarbjöllur hringdu vegna byrjendalæsis fyrir áratug
Lestur barna hefur hnignað, sérstaklega drengja. Mynd: Unsplash
Birtist fyrir 8 mánuðum.

Viðvörunarbjöllur voru farnar að hringja í menntamálaráðuneytinu vegna byrjendalæsis fyrir tíu árum síðan.

Inga Sæland, nýr mennta- og barnamálaráðherra, kenndi slæmum árangri byrjendalæsis um lélegan lesskilning drengja í kastljóssviðtali á RÚV í vikunni. Miðstöð skólaþróunar við Háskólann á Akureyri hefur gagnrýnt Ingu og dósent við háskólann sagt hana „skorta læsi“ á málefni ráðuneytis síns.

Menntamálaráðuneytið gaf hins vegar út minnisblað fyrir áratug sem kom fram að sterkar vísbendingar væru um að árangur af Byrjendalæsi væri undir væntingum og að lesskilningi barna hrakaði beinlínis. Þáverandi menntamálaráðherra, Illugi Gunnarsson, sagði þá að það væru tölfræðilegar vísbendingar um að aðgerðin væri ekki að skila ásættanlegum árangri. Byggði minnisblaðið á niðurstöðum könnunarprófs 4. bekkjar.

ByrjendalæsiFréttablaðið fjallaði um Byrjendalæsi árið 2015. eftir að Menntamálaráðuneytið birti minnisblað þar sem kom fram að lesskilningi barna hrakaði beinlínis.

Undir þetta tók Zuilma Gabríela Sigurðardóttir, sem þá var dósent í sálfræði við Háskóla Íslands í atferlisgreiningu og …

Kjósa
26
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.
Efnisorð

Athugasemdir (5)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • Ingibjörg Ottesen skrifaði
    18. janúar 2026 01:48
    Ég gerði grín að þessu byrjendalæsi strax. Að vera með svona tilraunastarfsemi á börnum, ætti að varða við lög!
    0
  • EÖ
    Edda Ögmundsdóttir skrifaði
    16. janúar 2026 19:36
    Eru foreldrar hættir að reyna að kenna börnum sínum að lesa, helst strax í fyrsta bekk
    ef þau voru þá ekki orðin læs sem var algengt fyrir 50-60 árum? Kennarar bera ekki alla ábyrgð !
    0
  • Jóhann Þór Magnússon skrifaði
    16. janúar 2026 15:06
    Það er stórfurðulegt að fylgjast með umræðunni um kennsluaðferðir. Skólafólk skiptist í lið sem berjast af mikilli hörku á öllum vígstöðvum fyrir sínum kenningum. Þetta líkist helst grimmu trúabragðastríði. Hvað ætli verði um liðhlaupa sem skipta um trú? Væntanlega útskúfaðir á vinnustaðnum? Þetta er gjörólíkt nálgun verfræðinnar sem ég þekki vel. Þegar fengist er við flókin og erfið verkefni í verkfræði, þá skoða menn málin með opnum hug frá öllum hliðum. Gjarnan er byrjað á ítarlegri skoðun á þeim leiðum sem best hafa reynst erlendis. Á endanum eru valkostir vegnir og metnir á hlutlægan hátt og þeim gjarnan gefin einkunn. Þessi nálgun gefst undantekningarlítið vel og hópurinn getur einhent sér samhentur í verkefnið.
    4
  • Asmundur Richardsson skrifaði
    16. janúar 2026 11:43
    Ég sakna þess að sjá ekki nýrri könnun á þessari kennsluaðferð. Hver hefur þróunin verið síðustu tíu árin? Þetta hlýtur að vera til og ætti að birta.
    4
    • skrifaði
      16. janúar 2026 19:43
      Rannveig Oddsdóttir birti ritrýnda fræðigrein um málið s.l. nóvember, lestu hana.
      0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Ásgeir Brynjar Torfason
3
Pistill

Ásgeir Brynjar Torfason

Und­ir pils­faldi Banda­ríkj­anna

Hvernig lít­ur það út að hafa hafn­að að­ild­ar­við­ræð­um ut­an frá? Með því að úti­loka þann kost, hvernig bregð­umst við hér þá við breytt­um heimi? Ein leið er að taka landa­korti banda­ríska for­set­ans, sem sett hef­ur fána­lit­ina á yf­ir­ráða­svæð­ið sitt, sem gríni. Hvorki Kan­ada né Mexí­kó taka því gríni. Eyj­ar­skeggj­ar á Jamaíku og Kúbu eru lík­leg­ast hrædd­ir. Kannski er það kost­ur að vera bara kok­hraust.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
1
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigðis­kerf­inu

Eng­inn á Ís­landi hef­ur lif­að af jafn al­var­leg­an mænusk­aða og Katla Guðna­dótt­ir sem lenti í dul­ar­fullu bíl­slysi 22 ára göm­ul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerf­ið hef­ur ekki af­greitt beiðni henn­ar um heima­þjón­ustu. Bar­átta henn­ar hef­ur þeg­ar skil­að for­dæma­lausri ákvörð­un í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líð­ur henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lif­að slys­ið af.
Borgþór Arngrímsson
5
PistillEitt og annað

Borgþór Arngrímsson

Tromp á hendi Trumps?

Danski her­inn hef­ur ár­um sam­an mátt búa við nið­ur­skurð, sem bæði hef­ur bitn­að á tækj­um og mann­skap. Slæm­ur að­bún­að­ur og lé­leg laun hafa orð­ið til þess að færri sækj­ast eft­ir her­mennsk­unni. Ný­lega varð danski flot­inn að af­lýsa leið­angri til Græn­lands vegna þess að ekki var hægt að manna leið­ang­urs­skip­ið. Slík­ar frétt­ir skaða ímynd flot­ans og geta ver­ið vatn á myllu Banda­ríkja­for­seta.

Mest lesið í mánuðinum

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
4
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigðis­kerf­inu

Eng­inn á Ís­landi hef­ur lif­að af jafn al­var­leg­an mænusk­aða og Katla Guðna­dótt­ir sem lenti í dul­ar­fullu bíl­slysi 22 ára göm­ul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerf­ið hef­ur ekki af­greitt beiðni henn­ar um heima­þjón­ustu. Bar­átta henn­ar hef­ur þeg­ar skil­að for­dæma­lausri ákvörð­un í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líð­ur henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lif­að slys­ið af.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

„Þegar þú ert með flókin dæmi vilja kerfin illa tala saman“
ViðtalLífið á Grensás

„Þeg­ar þú ert með flók­in dæmi vilja kerf­in illa tala sam­an“

Yf­ir­lækn­ir og deild­ar­stjóri á Grens­ás­deild segja ungt fólk mæta fjölda áskor­ana eft­ir út­skrift af deild­inni. Dæmi séu um að ungt fólk sé sent á elli­heim­ili eða bíði í lengri tíma eft­ir þjón­ustu. Heilask­að­ar hjá ungu fólki geta reynt á maka, fjöl­skyld­ur og nærsam­fé­lag­ið en gef­andi sé að sjá fólk halda aft­ur út í líf­ið eft­ir vel heppn­aða end­ur­hæf­ingu.
Undir pilsfaldi Bandaríkjanna
Ásgeir Brynjar Torfason
Pistill

Ásgeir Brynjar Torfason

Und­ir pils­faldi Banda­ríkj­anna

Hvernig lít­ur það út að hafa hafn­að að­ild­ar­við­ræð­um ut­an frá? Með því að úti­loka þann kost, hvernig bregð­umst við hér þá við breytt­um heimi? Ein leið er að taka landa­korti banda­ríska for­set­ans, sem sett hef­ur fána­lit­ina á yf­ir­ráða­svæð­ið sitt, sem gríni. Hvorki Kan­ada né Mexí­kó taka því gríni. Eyj­ar­skeggj­ar á Jamaíku og Kúbu eru lík­leg­ast hrædd­ir. Kannski er það kost­ur að vera bara kok­hraust.
Þjóðhættir á Vöku þjóðlisthátíð #1
Þjóðhættir#74

Þjóð­hætt­ir á Vöku þjóðlist­há­tíð #1

Þenn­an þátt af Þjóð­hátt­um flytja Krist­inn Schram og Auð­ur Við­ars­dótt­ir ykk­ur beint af þjóðlista­há­tíð­inni Vöku, tek­inn upp í lif­andi flutn­ingi í Saln­um í Kópa­vogi. Við kynn­umst hljóð­rita­safni Stofn­un­ar Árna Magnús­son­ar með Rósu Þor­steins­dótt­ur, fá­um inn­sýn í dag­skrá há­tíð­ar­inn­ar og spjöll­um við Atla Frey Hjalta­son um þjóð­dansa, tónlist og þjóðlist­ir. Þetta er fyrri þátt­ur af tveim­ur þar sem við tök­um púls­inn á stærstu þjóðlista­há­tíð lands­ins.

Mest lesið undanfarið ár