Þýsk og svissnesk dýraverndunarsamtök hafa lagt fram kæru vegna dýraníðs og brota gegn lögum um velferð dýra. Fara samtökin þess á leit við lögregluyfirvöld að málið, sem tengist blóðmerahaldi, verði sett í farveg ákærumeðferðar enda telja þau gögn liggja fyrir sem sýni alvarlegt ofbeldi gegn hestum sem mikið liggi við að verði rannsakað, stöðvað og gerð viðeigandi refsing fyrir.

Lögmannsstofan Réttur lagði kæruna fram hjá Lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu fyrir hönd samtakanna.

Dýraverndunarsamtökin Tierschutzbund Zürich (TSB) og Animal Welfare Foundation (AWF) hafa nú í nokkur ár rannsakað aðbúnað mera sem nýttar eru í blóðmeraiðnaðinum hér á landi. Hafa þau birt tvær heimildarmyndir um rannsóknir sínar. Sú seinni var birt í lok nóvember í fyrra og í henni var að finna myndefni frá tveimur bæjum þar sem blóðmerahald er stundað. Í kærunni segir að bæði aðstæður og aðbúnaður hestanna sé ófullnægjandi „en einnig eru aðgerðir og háttsemi þeirra sem sjá um [merarnar] ofbeldisfull og varða við lög“. Á myndefninu sést að ítrekað er sparkað í hryssur og folöld þeirra, „þar á meðal á sér stað kröftugt spark í andlit hryssu sem er föst í búri“.

Samtökin rekja í kæru sinni að á öðrum bænum sem myndefnið er frá sjáist maður, sem ekki er dýralæknir, ganga erfiðlega að framkvæma blóðtöku og stinga hryssu ítrekað í hálsinn í allt að eina mínútu. Það sé „augljóslega til þess fallið að valda hryssunum þjáningu og vanlíðan“ og skapi auk þess sýkingarhættu. „Í ofanálag er ofbeldisfull meðferð mannsins á dýrunum staðreynd, hann notar spýtu við að berja hryssurnar áfram“, segir enn fremur í kærunni. Þar eru svo rakin fleiri atvik, m.a. spörk í kvið mera og í folöld.

Ill meðferð á dýrum bönnuð samkvæmt lögum

Á hinum bænum sem myndefnið er frá megi sjá hryssurnar skella höfði ítrekað í viðarplanka á blóðtökubásum og kippast til þegar þær eru stungnar með bornál til blóðtökunnar. „Höfuð nokkurra hryssa er bundið svo hátt upp að hálsinn er yfirstrekktur og í afar óþægilegri stöðu fyrir blóðtöku.“

Samtökin telja að háttsemi sú sem myndefnið sýni sé í bága við lög um dýravelferð sem banni illa meðferð dýra og kveði á um að umráðamönnum beri að tryggja dýrum góða umönnun og vernda þau gegn meiðslum.

Brotin, sérstaklega á öðrum bænum, hafi verið framin af ásetningi og telja samtökin þau stórfelld. Þá segja samtökin aðfarirnar ekki vera í samræmi við þágildandi reglugerð um blóðtöku úr fylfullum hryssum og ekki heldur við núgildandi reglugerð.

Samtökin telja ljóst að fyrirliggjandi upplýsingar og skýringar á þeim atvikum sem fram komu í heimildarmyndinni sýni fram á refsiverða háttsemi. Þau segjast samstarfsfús og bjóðast til að aðstoða við að tryggja öll sönnunargögn málsins.

Matvælastofnun gerði forrannsókn á efni heimildarmyndarinnar sem kom út í nóvember og vísaði málinu í kjölfarið til lögreglunnar á Suðurlandi. Það embætti hafði áður hætt rannsókn á máli er varðaði ofbeldi gegn blóðmerum sem afhjúpað var í fyrri heimildarmynd samtakanna. Sú mynd kom út árið 2021 og vakti óhug hér á landi og víðar.

Fyrirtækið Ísteka semur við bændur um blóðtökurnar og vinnur hormón úr merarblóðinu sem notað er til að auka frjósemi búfénaðar, aðallega í Þýskalandi.