Mynd: Golli

Baráttan þarf að halda áfram - Myndaþáttur frá kvennaverkfalli

Krafan í kjölfar kvennaverkfallsins er að vanmat á „svokölluðum“ kvennastörfum sé leiðrétt, að karlar taki ábyrgð á ólaunuðum heimilisstörfum og að konur og kvár njóti öryggis og frelsis frá ofbeldi og áreitni. Þetta er meðal þess sem var samþykkt á útifundinum á Arnarhóli. Áhrifakonur í jafnréttisbaráttunni segja nauðsynlegt að fylgja þessum kröfum eftir og þar skipti áherslur stjórnvalda sköpum.

Erla Hlynsdóttir

27. október 2023 · 12:26

Birtist fyrir tæpum 3 árum.

Talið er að um sjötíu til hundrað þúsund manns, aðallega konur, hafi tekið þátt í útifundi á Arnarhóli þann 24. október þegar boðað var til kvennaverkfalls. Þetta er í fyrsta sinn síðan 1975 sem konur, og nú líka kvár, voru hvött til að leggja niður launuð og ólaunuð störf í heilan sólarhring.

Ýmsar kröfur voru samþykktar á fundinum og ljóst að þeim þarf að fylgja eftir. Áherslan í ár var ekki aðeins á að útrýma launamisrétti kynjanna heldur einnig á kynbundið ofbeldi og þriðju vaktina, ólaunaða vinnu í tengslum við heimili og fjölskyldu, sem að miklu leyti lendir á konum.

Mögnuð stemning á útifundinum

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir tók þátt í kvennaverkfallinu og mætti á Arnarhól. „Mér fannst stemningin vera ótrúlega mögnuð og langt umfram það sem maður gat búist við,“ segir hún. Ingibjörg Sólrún hefur borið marga titla á ferlinum en hún hefur alltaf lagt áherslu á jafnrétti. Hún var til að mynda þingkona Kvennalistans, borgarstjóri Reykjavíkur, svæðisstjóri UN Women í Istanbúl og yfirmaður lýðræðis- og mannréttindaskrifstofu Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu.

„Það þarf öfluga forystu af hálfu þeirra sem ráða í stjórnarráðinu“

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir

„Það er mikilvægt að fylgja kröfum fundarins eftir gagnvart stéttarfélögunum og í kjarasamningum. Það er mikilvægur vettvangur til að ná fram launajafnrétti, og eðlilegu og sanngjörnu mati á hefðbundnum kvennastörfum. Síðan er það skólakerfið og menntakerfið. Það er ekki síst mikilvægt að auka fræðslu, til að mynda um kynbundið ofbeldi. Síðan þurfa ýmsar stofnanir að taka til hjá sér, ekki síst þegar kemur að dómskerfinu. Það þarf öfluga forystu af hálfu þeirra sem ráða í stjórnarráðinu,“ segir Ingibjörg Sólrún.

Grunnur velferðarkerfisins mannaður konum

Kristín Ástgeirsdóttir er einnig fyrrverandi þingkona Kvennalistans, hún hefur líka verið framkvæmdastýra Jafnréttisstofu og er ein þeirra sem komu að skipulagningu kvennaverkfallsins í ár.

„Nú þarf að fara yfir þær kröfur sem þarna voru settar fram, forgangsraða og skerpa fókusinn. Það þarf að fylgja eftir þessum kröfum gagnvart ríkisvaldinu, sveitarfélögum og/eða vinnumarkaðnum eftir því sem við á,“ segir hún.

Kristín leggur áherslu á að endurmeta þurfi virði svokallaðra kvennastarfa. „Mér finnst það vera stórmál. Það er gríðarlegt álag á þessum stéttum og mannekla. Hér er ég að tala um bæði heilbrigðiskerfið og menntakerfið. Það er skortur á sjúkraliðum og hjúkrunarfræðingum. Þessar stéttir mynda velferðarkerfið sem er grunnurinn að því að þjóðfélagið okkar gangi,“ segir hún.

Því næst nefnir hún mikilvægi stóraukinna aðgerða gegn kynbundnu ofbeldi. „Með fókus á gerendur. Allt þetta klámáhorf hefur áhrif á strákana. Það þarf að kenna þeim hvar mörkin liggja,“ segir hún.

Margt enn óunnið frá 1975

Gerður Steinþórsdóttir er ein af þeim sem komu að skipulagningu kvennafrídagsins 1975 en það ár var Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna helgað málefnum kvenna. Talið er að um 25 þúsund konur hafi þá komið saman í miðbæ Reykjavíkur.

„Að sumu leyti eru þetta sömu vandamál“

Gerður Steinþórsdóttir

Gerður segir margt enn óunnið, þrátt fyrir þann tíma sem liðinn er síðan, eða 48 ár. „Að sumu leyti eru þetta sömu vandamál. Það hefur gengið hægt að ná launajafnrétti. Mér finnst þessi láglaunastefna þegar kemur að kvennastörfum vera hneyksli. Mér finnst skömm að því að fólk, aðallega konur, vinni fullan vinnudag án þess að geta lifað af laununum,“ segir hún.

Gerður upplifði samstöðu á útifundinum en líka reiði. „Það er komið upp óþol. Krafan er að þetta gamla karlaveldi víki. Það er líka krafa að karlmenn taki meiri þátt inni á heimilinu, taki meiri ábyrgð á þriðju vaktinni. Mér finnst vera spenna í samfélaginu,“ segir hún.

Ályktun fundarins:

Samþykkt á útifundi á Arnarhóli 24. október

Við krefjumst leiðréttingar á vanmati „svokallaðra“ kvennastarfa!
Að atvinnurekendur hætti að veita sér afslátt á launum kvenna og kvára!
Við krefjumst sértækra aðgerða til þess að leiðrétta kjör þeirra kvenna og kvára sem lægstar tekjur hafa, því engin á að þurfa að lifa við fátækt!
Við krefjumst þess að launamisrétti og mismunun verði útrýmt!
Að konur og kvár geti lifað af launum sínum og fái tækifæri til að þróast í starfi til jafns við karla!
Að fatlaðar konur og kvár hafi tækifæri til atvinnuþátttöku til að geta bætt kjör sín!
Að menntun og hæfni kvenna af erlendum uppruna sé metin að verðleikum!
Að konum og kvárum verði ekki lengur refsað fjárhagslega fyrir þá ólaunuðu umönnunarábyrgð sem þau axla yfir ævina og gjalda fyrir þegar á lífeyrisaldur er komið.
Að gert verði samfélagslegt átak til að útrýma fordómum gegn fólki með fötlun, hinsegin fólki, fólki af erlendum uppruna og öðrum jaðarhópum.
Við krefjumst þess að karlar taki ábyrgð á við konur og kvár!
Taki ábyrgð á ólaunuðum heimilisstörfum og við umönnun fjölskyldumeðlima!
Taki ábyrgð á ólaunaðri þriðju vaktinni!
Við krefjumst þess að konur og kvár séu ekki í fjárhagslegum fjötrum ofbeldismanna!
Að konur og kvár fái stuðning við að byggja upp fjárhagslegt sjálfstæði eftir að hafa lifað af kynbundið fjárhagslegt ofbeldi!
Við krefjumst réttlætis og réttarbóta fyrir þolendur kynferðislegs og kynbundins ofbeldis!
Að ofbeldismenn sæti ábyrgð og kynfrelsi sé virt!
Að konur og kvár njóti öryggis og frelsi frá ofbeldi og áreitni í vinnunni, heima og í almannarými!
Að kynbundnu og kynferðislegu ofbeldi verði útrýmt!
Við krefjumst þess að stjórnmálin geri kröfur kvennaverkfalls að forgangsmáli!
STRAX!
VIÐ KREFJUMST AÐGERÐA OG BREYTINGA!
NÚNA!

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Kvennaverkfall

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Tengdar greinar

Kvennaverkfall

Allt af létta

„Stelpur, horfið bálreiðar um öxl“

Una Torfadóttir söngkona lendir enn í því að fólki finnist hún biðja um of háar upphæðir fyrir að stíga á svið. „Svo heyrir maður sögur af strákum sem eru að spila og eru að taka miklu meira og það þykir bara töff,“ segir Una. Hún telur þó þetta ójafnrétti „smámál“ miðað við það misrétti sem konur og kvár í minnihlutahópum verða fyrir.

InnlentKvennaverkfall

Slíta samstarfi vegna kvennaverkfallsins: „Stríðir gegn gildum“

Kvennaverkfall hefur áhrif á bókaútgáfu. Knattspyrnuversluninn Heimavöllurinn hefur ákveðið að slíta samstarfi við Pennann/Eymundsson en til stóð að halda útgáfuhóf í til að fagna útgáfu bókar sem Sveindís Jane Jónsdóttir, landsliðskona í knattspyrnu, skrifaði. Ástæða fyrir samstarfsslitunum er að sögn Heimvallarins afstaða Pennans/Eymundsson á verkfallsdegi kvenna og kvára þann 24. október. „Til stóð að Heimavöllurinn myndi halda útgáfuhóf í dag...

Pistill

Sonja Ýr Þorbergsdóttir

Jafnréttisparadís?

„Ef Ísland á að verða raunveruleg jafnréttisparadís verður að grípa til róttækra og framsækinna aðgerða – og um það snýst kvennaverkfallið.“

PistillKvennaverkfall

Alma Ýr Ingólfsdóttir

Tryggjum réttindi fatlaðra kvenna

Samfélagið þarf að standa saman og tryggja möguleika fatlaðra kvenna til atvinnuþátttöku og tryggja sanngjörn laun.

PistillKvennaverkfall

Finnborg Salome Steinþórsdóttir

Störf kvenna vanmetin og tækifæri til þátttöku á vinnumarkaði skert

Konur eru í dag með 21 prósent lægri atvinnutekjur en karlar og lægri atvinnutekjur kvenna og störf kvennastétta eru kerfisbundið vanmetin.

GreiningKvennaverkfall

Húsmæður, kvennaverkföll og allt þar á milli

Kynbundið ofbeldi gagnvart konum, kvárum og öðru jaðarsettu fólki er samfélagslegt vandamál sem er ekki hægt að slíta úr samhengi við efnahagslegan ójöfnuð og það stigveldi sem einkennir samfélag okkar í dag.