Greiðslubyrðin svipuð og fyrir faraldurinn

Lítill munur er á greiðslu­byrði hús­næð­is­lána á höf­uð­borg­ar­svæð­inu nú og fyrir far­ald­ur­inn, en hún hefur auk­ist tölu­vert á síð­ustu mán­uðum vegna vaxta- og verð­hækk­ana á fast­eigna­mark­aðnum. Þetta kemur fram í mán­að­ar­skýrslu Húsnæðis- og mann­virkja­stofn­unar, sem kom út í morgun.

Kaupverð í sérbýli hækkað um 22 prósent

Samkvæmt skýrsl­unni nam með­al­kaup­verðið á íbúð í fjöl­býli á höf­uð­borg­ar­svæð­inu 58 millj­ónir króna í nóv­em­ber, og hefur það hækkað um tvær millj­ónir króna frá því í sama mán­uði árið áður. Hækkunin var enn meiri hjá íbúðum í sér­býli, en verð þeirra fór úr 80,2 millj­ónum króna í 98 millj­ónir á einu ári.

Sem fyrr er kaup­verðið á fast­eignum lang­hæst á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, en dregið hefur úr mun­inum á verð­inu í höf­uð­borg­inni og nágranna­sveit­ar­fé­lögum þess á síð­ustu mán­uðum. Með­al­kaup­verðið á Suð­ur­landi og Suð­ur­nesjum nam tæpum 45 millj­ónum króna í nóv­em­ber, á meðan íbúðir á vest­ur­landi seld­ust fyrir tæpar 40 millj­ónir króna. Lægst var kaup­verðið á Vest­fjörðum þar sem íbúðir seld­ust að með­al­tali fyrir 23 millj­ónir króna.

Minni greiðslubyrði en 2019

HMS segir lágt vaxta­stig vera einn af þeim þáttum sem hafa haft hvað mest áhrif á þróun íbúða­verðs frá upp­hafi COVID-19 far­ald­urs­ins. Með vaxta­lækk­unum Seðla­bank­ans, sem hófust árið 2019, hafi greiðslu­byrðin á hús­næð­is­lánum minnkað til muna, sér­stak­lega ef tekið er til­lit til verð­bólgu yfir tíma.

Í kjöl­far heims­far­ald­urs­ins snar­minnk­aði svo greiðslu­byrðin í kjöl­far þess sem Seðla­bank­inn lækk­aði vexti sína um 2,25 pró­sentu­stig á nokkrum mán­uðum. Á fyrri hluta síð­asta árs var því mun auð­veld­ara að standa straum af útborg­unum af íbúð en áður, þrátt fyrir að íbúða­verð væri í örum vexti á þeim tíma.

Á síð­ustu mán­uðum hefur hafa svo þrá­látar verð­hækk­anir, til við­bótar við vaxta­hækk­anir Seðla­bank­ans, farið að segja til sín og er nú nær öll minnkunin í greiðslu­byrði á lánum fyrir íbúðir á höf­uð­borg­ar­svæð­inu gengin til baka. Greiðslu­byrðin er enn 13,7 pró­sentum minni en hún var á toppi upp­sveifl­unnar á íbúða­mark­aði árið 2019, en er nú komin á svip­aðar slóðir og hún var á fyrir far­ald­ur­inn.

Lífeyrissjóðir með endurkomu á lánamarkað

Líkt og Kjarninn hefur fjallað um áður jókst ásókn í hús­næð­is­lán hjá líf­eyr­is­sjóð­unum í nóv­em­ber, í fyrsta skipti frá því í maí 2020. Í þeim mán­uði fóru sjóð­irnir að bjóða upp á vexti á lán­unum sem voru sam­keppn­is­hæfir við lána­kjör bank­anna.

Samkvæmt HMS voru lægstu óverð­tryggðu vext­irnir ekki hjá við­skipta­bönk­unum í nóv­em­ber í fyrra, heldur hjá líf­eyr­is­sjóð­unum. Hjá bönk­unum var hægt að fá hús­næð­is­lán á rúm­lega fjög­urra pró­senta vöxtum, en bestu vaxta­kjör hjá líf­eyr­is­sjóð­unum voru í kringum 3,5 pró­sent.