„Ástæður til að hafa ákveðnar áhyggjur af smitinu sem greindist í gær“

Á upp­lýs­inga­fundi Almanna­varna í dag sagð­ist Þórólfur Guðnason, sótt­varna­læknir, binda vonir við að sú hrina smita sem greinst hafi hér inn­an­lands fyrir tæp­lega tveimur vikum væri nú afstaðin. Ekki sé þó hægt að úti­loka sam­fé­lags­legt smit en einn greind­ist inn­an­lands með virkt smit í gær en sá ein­stak­lingur var ekki í sótt­kví.

„Það eru ástæður til að hafa ákveðnar áhyggjur af smit­inu sem greind­ist í gær utan sótt­kvíar. Við erum nú á fullu að rekja það smit og setja fólk í sótt­kví og skima í kringum þennan ein­stak­ling eins og hægt er,“ sagði Þórólfur. Hann hvatti fólk ein­dregið til að huga að per­sónu­legum sótt­vörnum eftir sem áður og til að fara í sýna­töku ef fólk yrði vart við ein­kenni COVID-19. Nú sé mik­il­vægt að passa sig: „Við sjáum það að veiran er ekki með öllu horfin og ef við pössum okkur ekki getum við fengið aðra bylgju í bakið.“

Hann sagði að enn greind­ist fólk smitað á landa­mær­unum og heldur fleiri und­an­farið en verið hefur oft áður. Í gær hefi einn ein­stak­lingur greinst með virkt smit en 340 sýni voru tekin. Flestir sem greindust á landa­mær­unum væru með breska afbrigði veirunnar en hingað til hefði einn ein­stak­lingur greinst með suður-afríska afbrigðið.

Frá 19. febr­úar hafa 30 manns af þeim 34 sem greinst hafa með COVID-19 eftir kom­una til lands­ins fram­vísað nei­kvæðu PCR vott­orði. Þetta kom fram í máli Þórólfs Guðna­sonar á upp­lýs­inga­fundi almanna­varna í dag. Hann sagði helm­ing­inn af þeim 34 sem greinst með COVID-19 eftir kom­una til lands­ins hafa greinst á landa­mær­unum en hinn helm­ing­ur­inn hafa greinst í seinni skimun.

Ekki skynsamlegt að taka bara við vottorðum frá fólki innan EES

Þá fjall­aði Þórólfur um und­an­þágur fyrir þá sem hafa bólu­setn­ing­ar­vott­orð eða vott­orð um fyrri sýk­ingu. Hann sagði að frá 15. jan­úar hafi verið í gildi reglu­gerð um að ein­stak­lingar frá löndum innan EES með vott­orð um bólu­setn­ingar hafi verið und­an­þegnir skimunum sem og ein­stak­lingar utan EES með bólu­setn­ing­ar­vott­orð frá alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­un­inni.

„Þessi ráð­stöfun hefur gengið ágæt­lega. Til þessa hafa um fimm pró­sent far­þega fram­vísað slíkum vott­orðum. Ég var sjálfur dálítið hik­andi um þessa ráð­stöfun í byrjun en þá einkum vegna þess að það lá ekki fyrir nið­ur­stöður rann­sókna um hvort bólu­settir ein­stak­lingar gætu borið með sér smit eða ekki,“ sagði Þórólfur. Fréttir frá Ísrael benda hins vegar til að áhættan af smitum sé lítil.

Þá hafa vott­orð um fyrri sýk­ingu verið tekin gild fyrir fólk sem kemur frá EES löndum og það því ekki þurft að fara í skimun síðan í des­em­ber. „Að mínu mati fannst mér ekki skyn­sam­legt að taka bara vott­orð frá fólki innan EES heldur fannst mér það skyn­sam­legt að það myndi líka gilda um fólk sem hefur sýkst og smit­ast utan EES. Þess vegna lagði ég það til við ráð­herra þann 13. síð­ast­lið­inn að vott­orð um fyrri sýk­ingu hjá fólki utan EES yrði líka tekin gild.“

Opnun ytri landamæra Schengen hins vegar ákvörðun dóms­mála­ráð­herra. „Það sem dóms­mála­ráð­herra hefur lagt til um það að opna ytri landa­mæri Schengen fyrir öllum sem eru með bólu­setn­ing­ar­vott­orð eða vott­orð um fyrri sýk­ingu, það er ákvörðun sem að dóms­mála­ráð­herra hefur tekið og sótt­varna­læknir eða ég hef ekki haft neina aðkomu að því. Þessi reglu­gerð hefur ekki tekið gildi og mér er ekki kunn­ugt hvenær reglu­gerðin mun koma til fram­kvæmda,“ sagði Þórólfur.