Fjögur ráð til að hætta að snerta á sér andlitið

Það virð­ist sammann­legt að snerta stöðugt á sér and­litið með fingr­unum. Við nuddum augun, klórum okkur í nef­inu, styðjum hönd undir kinn og stöngum jafn­vel úr tönn­unum með nögl­unum. En þegar við snertum á okkur and­litið berum við líka alls konar sýkla að því og þaðan eiga þeir greiða leið inn í lík­amann.

Nú þegar COVID-19 geisar og tugir ein­stak­linga hafa greinst með veiruna sem veldur sýk­ing­unni á Íslandi hafa heil­brigð­is­yf­ir­völd ítrekað bent á að besta og ein­faldasta for­vörnin gegn smiti sé að þvo oft og vel á sér hend­urnar með sápu. Bent hefur verið á að til að sótt­varn­ar­ár­angur náist þurfi að þvo hend­urnar í 20-30 sek­úndur í hvert sinn eða álíka lengi og það tekur að raula afmæl­is­söng­inn fyrir munni sér.

Einnig hefur verið bent á að hnerra og hósta í pappír eða oln­boga­bót því bakt­er­íur og veirur smit­ast með úða. Þá er okkur ráð­lagt að sleppa kossaflensi, knúsi og því að heilsa fólki með handa­bandi.

Og svo er okkur bent á að hætta að snerta á okkur and­litið í tíma og ótíma. Jafnvel þó að við höldum að við séum með hreinar hendur. Við gerum þetta öll, það er ljóst, og rann­sóknir sýna að fólk snertir and­lit sitt að með­al­tali 23 sinnum á klukku­tíma. Að sama skapi þá snertum við oft og ítrekað hluti sem sýklar geta verið á, s.s. hurð­ar­húna, lyftu­hnappa, hand­rið og fleira.

[links]Enn er óljóst hversu lengi kór­ónu­veiran sem veldur COVID-19 getur lifað á yfir­borði hluta. Ef hún hagar sér eins og aðrar þekktar kór­ónu­veirur þá gæti hún lifað þar allt upp í níu daga við kjörað­stæður.

En hvernig í ósköp­unum eigum við að hætta að snerta and­litið sem hjá okkur flestum er sterkur og algjör­lega ómeð­vit­aður ávani?

Hér að neðan eru fjögur ágæt ráð frá læknum sem New York Times tók saman.

Vertu meðvitaður

Hversu oft snertir þú á þér and­litið, af hvaða til­efni og af hverju? Hverjar eru kveikj­urnar sem verða til þess að berð fing­urna að and­lit­inu? Það hjálpar að vera með­vit­aður um ávan­ann. Ef þú nuddar augun þegar þau eru þurr, finndu leið til að slá á þurrkinn.

Ef þú notar augn­linsur þarf sér­stak­lega að gæta vel að hrein­læti. Sumir læknar ráð­leggja fólki að nota frekar gler­augun nú þegar hætta á smiti er mikil.

Hafðu pakka af pappírsþurrkum við hendina

Þegar þú finnur þörf á að klóra þér, nudda augun eða laga gler­augun á nef­inu, not­aðu pappír svo fing­urnir snerti and­litið ekki beint. Ef þú þarft að hnerra, gríptu papp­írs­þurrku en ef hún er ekki nálæg skaltu hnerra í oln­boga­bót­ina.

Haltu höndunum uppteknum

Með því að hafa lít­inn plast- eða gúmmí­bolta við hönd­ina og hand­leika hann getur dregið úr þeim skiptum sem þú freist­ast til að bera hend­urnar að and­lit­inu. Aðra hluti er auð­vitað hægt að nota í sama til­gangi. Einnig getur þú reynt að venja þig á að flétta fingrum beggja handa saman í kjöltu þinni.

Slakaðu á

„Mitt helsta ráð til fólks er að reyna að minnka streitu almennt í stað þess að hafa stöðugar áhyggjur af því sem það er að snerta,“ hefur New York Times eftir Stew Shankman, pró­fessor í atferl­is­fræði við Northwestern-háskóla. „Streita hefur áhrif á ónæm­is­kerfið og því streitt­ari sem þú ert því meira dregur þú úr hæfni lík­am­ans til að berj­ast gegn sýk­ingum.“

Hann segir það áhrifa­ríkt að vera í núinu, hug­leiða og ein­beita sér að önd­un­inni. Svo lengi sem fólk er með hreinar hendur sé það ekki stór­kost­lega hættu­legt að snerta á sér and­litið. „Þetta er nátt­úru­leg hegðun. Ekki heimsendir.“