Fjárhagsstaða sveitarfélaga fer versnandi - Launakostnaður þungur í skauti

Afkoma stærstu sveit­ar­fé­laga lands­ins virð­ist nú fara versn­andi. Uppgjör síð­asta árs og nýlegar tölur um afkomu þriggja stærstu sveit­ar­fé­laga lands­ins, Reykja­vík­ur­borgar, Kópavogs og Hafn­ar­fjarðar, ber þess glöggt vitni. Þetta kemur fram í umfjöllun grein­ing­ar­deildar Arion banka um fjár­hags­stöðu sveit­ar­fé­laga.

Kostn­aður sveit­ar­fé­laga hafa hækkað hratt að und­an­förnu, ekki síst vegna hækk­unar á launa­kostn­aði umfram það sem áætl­anir gerðu ráð fyrir. „Í til­viki Kópa­vogs­bæjar jókst launa­kostn­aður t.a.m. um rúm 14 pró­sent á fyrri hluta árs­ins sam­an­borið við sama tíma­bil 2014 á meðan tekjur sveit­ar­fé­lags­ins juk­ust um fimm pró­sent. En laun og launa­tengd gjöld eru um helm­ingur af heild­ar­rekstr­ar­kostn­aði sveit­ar­fé­laga á Íslandi. Versn­andi afkoma kemur alls ekki á óvart og er í raun fram­hald af þróun síð­ast­lið­ins árs þar sem veru­leg sveifla var til hins verra í afkomu íslenskra sveit­ar­fé­laga eftir mik­inn rekstr­ar­bata árin þar á undan,“ segir í umfjöllun grein­ing­ar­deildar Arion banka.

[caption id="attachment_38488" align="alignnone" width="660"] Eins og sést á þess­ari mynd, þá hefur þró­unin verið nei­kvæð í fjár­málum stærstu sveit­ara­fé­laga lands­ins að und­an­förnu. Mynd: Arion banki.[/caption]

Laun og launa­tengd gjöld eru um helm­ingur af heild­ar­rekstr­ar­kostn­aði sveit­ar­fé­laga á Íslandi, og því eru miklar áskor­anir framundan í rekstri sveit­ar­fé­laga þar sem launa­hækk­anir sem samið hefur verið um, munu hafa mikil áhrif á grunn­rekst­ur­inn.

[caption id="attachment_38489" align="alignnone" width="650"] Á heild­ina litið, sé litið til fjár­hags­stöðu 27 sveit­ar­fé­laga sem eru með 1.500 ibúa eða fleiri, þá hefur staðan farið versn­andi. Mynd: Arion banki.[/caption]

Eins og fram kom í umfjöllun Kjarnans, 27. ágúst síð­ast­lið­inn, þá var rekstr­ar­nið­ur­staða sam­stæðu Reykja­vík­ur­borgar (A og B hluta) jákvæð um 303 millj­ónir króna á fyrstu sex mán­uðum árs­ins. Það er langtum minni afgangur en áætl­anir gerðu ráð fyrir, en í þeim var gert ráð fyrir 2.141 milljón króna afgangi á tíma­bil­inu. Ástæður fyrir slæmu hálfs­árs­upp­gjöri eru sagðar minni hagn­aður Orku­veitu Reykja­víkur vegna lækk­andi álverðs og einnig lak­ari afkomu A-hluta borg­ar­innar en áætlun gerði ráð fyrir. Þar ræður hækkun launa­kostn­aðar og minni sala á bygg­ing­ar­rétti mestu, að því er sagði í til­kynn­ingu borg­ar­innar. Alls nam tap af rekstri A-hluta rúmum þremur millj­örðum króna.