Stefán Snævarr

Stefán Snævarr

Stefán Snævarr fæddist árið 1953 í Reykjavík. Hann er prófessor í heimspeki við Háskólann í Innlöndum í Noregi. Hann hefur stundað margháttuð ritstörf og skrifað bækur á ýmsum tungumálum. Brill forlagið gaf nýlega út heimspekirit hans The Poetic of Reason. Árið 2010 hlaut hann fyrstu verðlaun í ritgerðarsamkeppni The International Association of Aesthetics.

1968: Vor í Prag, inn­rás í ágúst

Í gær voru fimm­tíu ár liðin frá því að herir Sov­ét­ríkj­anna og fylgi­ríkja þeirra réð­ust inn í Tékkóslóvakíu og bundu með því enda á umbóta­til­raunir Alex­and­ers Dubcek, aðal­rit­ara komm­ún­ista­flokks­ins. Ég man vorið í Prag vel, man hrifn­ingu mína af umbóta­starf­inu, man sjokkið þegar ég frétti um inn­rás­ina, man mig standa á mót­mæla­fundi fyrir framan sov­éska sendi­ráðið þá tæpra fimmtán ára....

Trója, þrælflækt saga

Svo orti meg­in­skáldið Ezra Pound í Canto IV: „Palace in smoky light, Troy but a heap of smouldering boundary sto­nes,…“ Löngu áður en ég las kvæði Pounds las ég sígildra sögu­heftið um Ilí­onskviður upp til agna, barn­ungur. Mörgum árum seinna las ég sjálfa Ilí­onskviðu Hómers: „Kveð þú, gyðja, um hina fárs­fullu heift­ar­reiði Akkils Pel­eifs­sonar, þá er olli Akkea ótölu­legum mann­raunum,…“...

Trumptín, ræn­ingja­höfð­ingi?

Glöggir les­endur hafa örugg­lega séð að „Trumptín“ er blanda af nöfnum Trumps og Pútíns en hníf­ur­inn virð­ist ekki ganga á milli þeirra félaga. Trump sýndi Pútín fádæma und­ir­lægju­semi á Helsinkifund­inum og virð­ist ekki hafa gagn­rýnt hann fyrir eitt né neitt, hvorki inn­limun Krím­skaga né mögu­lega aðild að Skripal­mál­inu. Trump þyk­ist að vísu hafa gagn­rýnt hann fyrir afskipti af amer­iskum kosn­ingum...

Jordan Peterson og ein­stak­lings­hyggjan

Ekki hef ég orðið svo frægur að heyra Jordan Peterson fyr­ir­lesa, ekki hef ég heldur lesið hina umdeildu bók hans. En hann mun hafa sagt í Hörpu­fyr­ir­lestri að ástæðan fyrir fjöldamorðum og alræði sov­éskra komm­ún­ista og þýskra nas­ista hafi verið heild­ar­hyggja þess­ara þjóða. Ein­stak­lings­hyggju-þjóðir  fremji ekki slík voða­verk og mun hann hafa nefnt Kanada­menn, Norðmenn og Banda­ríkja­menn sem dæmi....

Píp Trumps um við­skipa­halla og fleira

Trump fer  mik­inn þessa dag­ana að vanda, úthúðar við­skipta­þjóðum Banda­ríkj­anna og setur stór­tolla á inn­flutn­ing frá þeim. Þjóðir eru ekki fyr­ir­tæki Hann skilur ekki að þjóðir eru ekki fyr­ir­tæki. Löngu fyrir for­seta­tíð hans skrif­aði nóbels­hag­fræð­ing­ur­inn Paul Krugman grein þar sem hann benti á að sam­keppni þjóða er gagnó­lík sam­keppni fyr­ir­tækja. En við­skipta­menn haldi rang­lega að þjóðir keppi um...

Bergman 100 ára

Desember 1968, aldimmt, alsnjóa og ískalt. Ég og skóla­bróðir minn biðum hroll­kaldir eftir Hafn­ar­fjarð­ar­strætó, of kalt til að tala saman að ráði. Loksins kom vagn­inn og skrölti með okkur áleiðis í Fjörðin. Hvert var erindi þess­ara fimmtán ára strák­pjakka? Að fara í Bæjarbíó að sjá nýj­ustu mynd sænska kvik­mynda­leik­stjór­ans Ingmars Bergman, Stund úlfs­ins. Myrk og draum­kennd, súr­r­eal­ísk og Kaf­ka­kennd, ég...

Nussbaum um bók­vit og aska

Banda­ríski heim­spek­ing­ur­inn Martha Nussbaum er einn fárra nútíma­heim­spek­inga sem beinir máli sínu almenn­ings, ekki bara starfs­systkin sinna. Enda liggur henni mikið á hjarta, hún lætur sér ekki nægja að skilja heim­inn heldur vill hún bæta hann. Hún hefur skrifað athygl­is­verðar bækur um sið­ferði og skáld­sögur, að hennar hyggju geta skáld­sögur haft mikla sið­ferði­lega þýð­ingu. Góðar skálds­sögur geta eflt skiln­ing okkar...

Maí 1968

                                                                                                             „the time is right for fight­ing in the street“                                                                                                               Rolling Stones: Street fight­ing man Í mars­mán­uði árið 1968 las ég skálds­sögu John Steinbecks, Hunda­daga­stjórn Pippíns kon­ungs. Hún fjall­aði um óeirðir í Frakk­landi sem leiddu til þess að komið var aftur á kon­ungs­stjórn í land­inu. Afkom­andi hinnar eld­fornu kon­ungs­ættar Mer­ovinga var krýndur kon­ungur, sér til armæðu og leið­inda. En...

Skapar einka­geir­inn allan auð?

Við­skipta­ráð er harla yfir­lýs­ing­arglaður félags­skapur. Samkvæmt nýj­ustu yfir­lýs­ing­unni skapar einka­fram­takið allan auð, rík­is­valdið engan. En þessi stað­hæf­ing er sann­ar­lega röng. Ég mun sýna fram á að svo sé og nota aðal­lega efni­við úr bók minni Kreddu í kreppu. Ríkið og tæknin Hið mjög svo auð­skap­andi Net var að miklu leyti  upp­finn­ing rík­is­valds­ins, nánar til­tekið banda­ríska hers­ins (Stiglitz 2002: 217-222...

Magnús Freyr og mark­að­ur­inn

Magnús Freyr Erlings­son skrif­aði fyrir all­nokkru for­vitni­lega    ádrepu  í Kjarn­anum og ber hún heitið "Sið­ferði­leg sjón­ar­mið í fákeppn­is­sam­fé­lagi" (birt 25/2). Þar stað­hæfir  hann s að hvað eftir annað hafi íslensk fyr­ir­tæki gerst brot­leg við  sam­keppn­is­lög, stundað fákeppni og látið neyt­and­ann borga brús­ann. Lausn á vand­anum sé aukin kennsla í við­skiptasið­ferði og frjáls­ari sam­keppni. Fákeppni Hann virð­ist telja að fákeppni eigi mesta sök á...

Lyfin og lækn­arnir

Enn vitna ég í gamlan dæg­ur­laga­texta: „Á spít­ölum kvelur mig lækn­anna lið með lamstri og sprautum svo ég þoli ekki við“. Banda­rískir læknar eru ekki alsaklausir af þeim dóp­dauða­far­aldri sem nú gengur yfir Banda­ríkin. Þeir ávísa alltof mikið af mor­fín­líkum verkja­lyfjum (e. opoids) en 75% þeirra sem ánetj­ast heróní vest­an­hafs verða fyrst háðir slíkum lyfjum. Íslenskir læknar eru litlu skárri,...

Mál­björg­un­ar­sveit!

Íslenskan er í bráðri hættu. Margt ógnar til­vist hennar, mikil  ógn  stafar frá Kísildal. Ein­ok­un­ar­fyr­ir­tækin þar ómaka sig ekki á að íslensku­væða net­þjóna og stýri­tæki, telja sig ekki græða nóg á því. Rétt eins og þau þéni ekki nóg á ein­ok­un­ar­að­stöðu sinni. Önnur ógn er ferða­mennskan og erlent vinnu­afl. En aðalógnin kemur inn­an­frá, frá ung­mennum sem gjamma oft við hvert...

Bílóð þjóð

Í ákafa mínum við að and­æfa öku­þóra-boð­skap Eyþórs Arnalds og auð­valds-lista hans gerði ég of lítið úr bíla­dellu alltof margra Íslend­inga. Ég tal­aði eins og ofur­bíl­væð­ingin sem hófst fyrir þremur ára­tugum hafi ein­vörð­ungu stafað af afnámi ofur­tolla og lélegum almenn­ings­sam­göngum í Reykja­vík og víða ann­ars staðar. En mjög stór hluti almenn­ings vildi einka­bíl­inn  og engar refjur. Ef svo hefði ekki...

Mest lesið undanfarið ár