Stefán Snævarr

Stefán Snævarr

Stefán Snævarr fæddist árið 1953 í Reykjavík. Hann er prófessor í heimspeki við Háskólann í Innlöndum í Noregi. Hann hefur stundað margháttuð ritstörf og skrifað bækur á ýmsum tungumálum. Brill forlagið gaf nýlega út heimspekirit hans The Poetic of Reason. Árið 2010 hlaut hann fyrstu verðlaun í ritgerðarsamkeppni The International Association of Aesthetics.

Kenning um við­ur­kenn­ingu

  „Show some respect, I want you to show some respect.“ Aretha Franklin   Þýski heim­spek­ing­ur­inn G.W.F. Hegel er senni­lega fyrsti hug­s­uð­ur­inn sem skildi mik­il­vægi við­ur­kenn­ingar fyrir mann­fólkið. Sá sem ekki nýtur lág­mark­s­við­ur­kenn­ingar ann­arra er vart full­komin mann­vera, bara mann­skepna. Hann setur kenn­ing­una um við­ur­kenn­ing­una m.a. fram í líki sögu um þró­un­ar­ferli mann­kyns­ins. Í árdaga hitt­ast tveir menn og taka...

Stóra ætt­ar­nafna­málið o.fl.

Á feis­bók kennir margra grasa. Ein jurtin er rit­deila þeirra Hannesar Giss­ur­ar­sonar og Árna Snævarr, sá síð­ar­nefndi er reyndar mér náskyldur. Árni gagn­rýnir Hannes fyrir múslima­fó­bíu og að sverta verka­lýðs­hreyf­ing­una, auk þess að lofa hinn var­huga­verða Bols­anaro, Bras­il­íu­for­seta. Sá hefur komið með fjand­sam­legar yfir­lýs­ingar um homma og konur, auk þess að dásama her­for­ingja­stjórn­ina sem lengi réði Brasilíu. Með því...

Popper og nas­is­ism­inn

Ég fór fremur lof­sam­legum orðum um heim­spek­ing­inn Karl Popper í bloggi nýskeð. Nú er kom­inn tími til að gagn­rýna kapp­ann. Hann hélt því fram að þýski heim­spek­ing­ur­inn G.W.F. Hegel hefði verið and­legur faðir jafnt marx­isma sem nas­isma. Marx sjálfur hefði reyndar verið skyn­semis- og frels­is­sinni en hegelskur arfur hafi eitrað marx­is­mann og gert hann að alræð­is­speki. Sá arfur væri trúin...

Frjáls­hyggja, fas­ismi, nas­ismi, komm­ún­ismi

Lesendur kann­ast sjálf­sagt við sam­an­burð­ar­mál­fræði. Tala mætti um sam­an­burðar-stjórn­mála­fræði, þ.e. þau fræði sem bera saman stjórn­mála­stefnur og flokka með ýmsum hætti. Slík sam­an­burð­ar­fræði er nú ofar­lega á baugi í umræð­unni (?) íslensku. Andri Sig­urðs­son og Jóhann Páll Jóhanns­son vilja flokka frjáls­hyggju með fas­isma en Hannes Giss­ur­ar­son dregur nas­isma og fas­isma í dilk með komm­ún­isma. Flokk­anir. Gallinn við slíkar...

Brons­ald­ar­hrunið og nútím­inn

Spánsk-amer­íski heim­spek­ing­ur­inn George Santa­yana sagði að ef menn lærðu ekki af for­tíð­inni væru þeir dæmdir til að end­ur­taka hana. Ýmsir sagn­fræð­ingar segja að margt í nútím­anum minni á síð­brons­öld (1500-1150 fyrir vort tíma­tal). Hún hafi verið efna­hags­legt blóma­skeið en í lok hennar átti sér stað eitt­hvert mesta menn­ingar- og sam­fé­lags­hrun sem um getur. Hnatt­væð­ing á síð­brons­öld Nóta bene ekki alls...

Carlsen gegn Caruana

Fyrir þremur ára­tugum voru fjórir íslenskir skák­menn í hópi hund­rað bestu skák­manna heims. Svo kom eitt­hvað fyrir sem rústaði skák­getu Íslend­inga. Ég held að tísku­græðgi hafi  átt mik­inn þátt í því, sjúk­legur ótti Íslend­inga við að vera lummó og gam­al­dags, sam­an­ber gam­al­dags-er-vont-orð­ræðan sem ég ræddi nýskeð á þessum vett­vangi. Upp úr 1990 virð­ist margt tísk­mennið hafa fengið þá flugu í...

Klukkan ell­efu, þann ell­efta ell­efta 1918

Klukkan var tutt­ugu mín­útur yfir fimm um morg­un­inn þann ell­efta nóv­em­ber árið 1918. Sólin hafði vart náð að skína á skot­graf­irnar, á lim­lest líkin, á hina særðu, á eyði­mörk einskis­manns lands­ins. Matthias Erzberger, sendi­full­trúi Þýska­lands, hafði stigið inn í járn­braut­ar­vagn, skammt frá franska þorp­inu Compiègne. Þar mátti hann und­ir­rita skil­yrð­is­lausa upp­gjöf Þýska­lands. Sama dag, klukkan ell­efu fyrir hádegi skyldi öllum...

Orrustan við Kadesh og kosn­ing­arnar vest­an­hafs

Árið  1274 fyrir okkar tíma­tal: Faraó Egypta, Ramesses II, heldur með fjórum her­fylkjum norður í átt að borg­inni Kadesh í Sýrlandi. Hann taldi Hit­títa­kon­ung­inn Muwatalli II orð­inn helst til upp­vöðslu­saman á þeim slóðum þar sem lepp­ríki Egypta var að finna. Njósn­urum Muwatallis tókst að blekkja Egypta, telja þeim trú um að Hit­títa­her­inn væri ókom­inn til Kadesh. Fullviss um það...

Dómarinn og sál­fræð­ing­ur­inn, böð­ull hans

  Þor­steinn heit­inn Gylfason skrif­aði  á sínum tíma snagg­ara­lega ádrepu um sál­fræði. Hann spurði hvort sál­fræði ætti sér ein­hvern til­veru­rétt. Og eftir að hafa gagn­rýnt ýmsar þekktar sál­fræði­kenn­ingar svar­aði hann: Ég veit það ekki (Þor­steinn 2006: 23-56). Ekki ætla ég mér þá dul að svara spurn­ing­unni í stuttri færslu en hyggst ræða dálítið um mögu­lega veik­leika sál­fræð­innar. Einnig mun ég...

Hrunið og við­snún­ings­pilt­arnir ("Fyrst á rétt­unni, svo á röng­unni, tjú, tjú, trallala")

Áður fyrr á árunum höfðu bændur einatt snún­ings­pilta. Eftir hrun urðu ónefndir snún­ings­piltar við­snún­ings­piltar. Þeir sem áður höfðu veg­samað auð­menn og útrás sneru allt í einu við blað­inu. Einn veg­sam­aði bank­ana svo seint sem í des­em­ber 2007 en söðl­aði svo um og stofn­aði and­kerf­is­flokk. Annar gekk feti framar og stofn­aði tvo and­kerfis flokka, haf­andi áður verið tengdur útrás­ar­mönnum og lofað...

Vist­ar­band­stuðið og bæj­ar­leysan

Nú þekk­ist sú skoðun og þykir fín að vist­ar­bandið hafi verið upp­haf alls ills á ísaköldu landi. Sumir álits­gjafar japla stöðugt á þessu, nægir að nefna Guðmund Andra Thorsson sem stað­hæfir án raka að fákeppni á Íslandi eigi sér rætur í vist­ar­band­inu. Væri ekki ögn gáfu­legra að rekja fákeppn­ina til ein­ok­un­ar­versl­un­ar­innar? Einokun er jú ekk­ert annað en fákeppni á sterum....

Lémagna Lehman bræður, fjár­málakreppan og und­ir­málslánin

Um þessar mundir er ára­tugur liðin síðan Lehman bræður urðu lémagna og tóku heims­hag­kerfið með sér í fall­inu. En auð­vitað verður þessum leiðu bræðrum vart einum kennt um fjár­málakrepp­una, orsakir hennar voru sjálf­sagt margar og marg­þættar. Vinsælt er að kenna und­ir­málslán­unum amer­ísku um krepp­una og er þá und­ir­skilið að rík­is­af­skipti ein eigi sök á henni. Þessi lán hafi verið sköp­un­ar­verk...

Mest lesið undanfarið ár