Stefán Snævarr

Stefán Snævarr

Stefán Snævarr fæddist árið 1953 í Reykjavík. Hann er prófessor í heimspeki við Háskólann í Innlöndum í Noregi. Hann hefur stundað margháttuð ritstörf og skrifað bækur á ýmsum tungumálum. Brill forlagið gaf nýlega út heimspekirit hans The Poetic of Reason. Árið 2010 hlaut hann fyrstu verðlaun í ritgerðarsamkeppni The International Association of Aesthetics.

Bestu myndir ald­ar­innar

Tíminn líður, tuttugasta­og­fyrsta öldin er að verða full­orðin. Og kom­inn tími til að velta fyrir sér bestu lista­verkum ald­ar­innar. For­sendur mats­ins Ég hyggst ræða kvik­mynda­list hér og kynna minn bestu­mynda­lista. Um er að ræða leiknar kvik­myndir í fullri lengd, þannig að teikni­myndir, sjón­varps­þættir og heim­ilda­myndir koma ekki við sögu. Ég beini sjónum mínum aðal­lega að „alvar­legum“, iist­rænum myndum og met...

Chuck Norris í Hvíta hús­inu

Margir les­enda kann­ast eflaust við hasa­mynda­leik­ar­ann Chuck Norris sem var Charles Bronson fátæka manns­ins. Hann lék Walker, Texas Ranger um nokk­urt skeið, var mest í því að berja á bófum með aust­ur­lenskum bar­daga­brögðum en not­aði rólegu augna­blikin til að koma stjórn­mála­skoð­unum sínum á fram­færi. Í einum þætt­inum stað­hæfði hann að Banda­ríkin not­uðu stórfé í aðstoð við önnur lönd, fé sem...

Raforkan og frjáls­hyggjan (ann­ar­legir hags­munir, heimsku­legar hug­sjónir)

Stundin birtir í dag napra úttekt á íslenskri auð­linda­stöðu: Ef við hefðum auð­lind­urentu að norskum sið yrðu orku­fyr­ir­tæki að borga sjö millj­arð krónur á ári. Í stað þess eru skattar stöðugt lækk­aðir á fyr­ir­tæki sem að auki flytji arð­inn úr landi með klækjum. Ekki virð­ist slík auð­linda­stefna ríða fyr­ir­tækjum í norskum raf­orku­iðn­aði á slig. Því má ætla að fyr­ir­tæki starf­andi...

Mónöður undir stýri

Þýski heim­spek­ing­ur­inn Gott­fried Wilhelm Leibniz (1646-1716) var með fjöl­hæf­ari mönnum. Hann átti m.a. þátt í því að skapa örsmæð­ar­reikn­ing (calculus) sem margir les­enda kann­ast við. En margt í heim­speki hans orkar ein­kenni­lega á nútíma­fólk. Hann segir að grunn­ein­ing til­ver­unnar séu „mónöður“ sem hafi bæði efn­is­lega og hug­læga eig­in­leika. Þannig megi finna hug­læga eig­in­leika í örsmáum skömmtum í dauðu efni, rétt...

Fer­fætl­l­inga­flokk­ur­inn

Stjúp­hvolp­ur­inn og Stjúp­kött­ur­inn: Stjúpi, við ætlum að stofna flokk. Ég: Nú, hvað á hann að heita? Stjúp­kött­ur­inn: Fer­fætlinga­flokk­ur­inn. Ég: Uhh, ég held að það séu til a.m.k. tveir ef ekki þrír slíkir flokkar á Íslandi, Viðreisn og Björt fram­tíð skríða á fjórum fótum fyrir íhald­inu. Og Framsókn hefur löngum sýnt því hunds­lega und­ir­gefni. Stjúp­hvolp­ur­inn (urrar reiði­lega): Þetta eru  hund­fj­and­sam­leg ummæli!...

Rökræða og skyn­semi: Karl-Otto Apel (1922-2017)

Þýski heim­spek­ing­ur­inn Karl-Otto Apel  er lát­inn í hárri elli. Hann starf­aði náið með Jürgen Habermas og átti heið­ur­inn af ýmsum þeim hug­myndum sem Habermas hafa verið eign­aðar, þ.á.m. rök­ræðu­sið­fræð­inni (þý. Diskur­set­hik, e. discourse ethics). Und­ir­rit­aður sótti fyr­ir­lestra Apels í Frank­furt fyrir margt löngu og kynnt­ist honum svo lítið. Frá nas­isma til skyn­sem­is­hyggju Apel var alinn upp í Þýska­landi Hitlers...

Er tal um sam­keppn­is­hæfi ríkja della?

Fyrir rúm­lega tutt­ugu árum skrif­aði nóbels­hag­fræð­ing­ur­inn Paul Krugman ágæta ádrepu þar sem hann gagn­rýndi harka­lega hug­mynd­ina um  sam­keppn­is­hæfi landa  (Krugman 1994). Fólk haldi rang­lega að alþjóð­leg sam­keppni milli landa sé eins og sam­keppni fyr­ir­tækja. Að meta hvort land X sé sam­keppn­is­hæft á alþjóða­vísu sé eins og að spyrja hvort General Motors sé sam­keppn­is­hæft á banda­rískum mark­aði (köllum fylgj­endur þess­arar kenn­ingar...

Bjarni Ben, tískurökin og heil­brigð­is­kerfið

Bjarni Bene­dikts­son sagði nýlega að það væri gam­al­dags að vera á móti arð­greiðslum í heil­brigð­is­kerf­inu. Kalla má þetta «tískurök» þar eð for­sæt­is­ráð­herra talar eins og það sé gefið að hið  nýjasta nýja sé það besta. Þannig hugsar tísku­hyskið. Beiti maður slíkum tískurökum mætti afgreiða frjáls­hyggj­una sem gam­al­dags, hún er jú ættuð frá sautj­ánd­hund­ruðogsúr­kál. Þess utan er hún ekki lengur í...

"...ork­una styrkja?" Vísindi og gagn­rýnin hugsun

Oft er sagt að gagn­rýnin hugsun sé þunga­miðja vís­ind­anna, meðal þeirra sem því trúðu var vísnda­heim­spek­ing­ur­inn Karl Popper. Kuhn, venju­vís­indi og kreddu­trú En þetta er engan veg­inn öruggt.  Vís­inda­heim­spek­ing­ur­inn og –sagn­fræð­ing­ur­inn Thomas Kuhn var á önd­verðum meiði. Hann hélt því fram að hryggjar­stykki vís­inda væri venju­vís­indi (e. normal science) en venju­vís­inda­menn tryðu blint á vissar grund­vall­ar­for­sendur. Þeir væru flest annað...

"...alla dáð?" Um vís­indi og hlut­drægni

Ekki má skilja síð­ustu færslu mína um vís­indin svo að ég sé vís­inda­trúar. Kannski eru kenn­ing­arnar um hlýnun jarðar af mann­völdum ekki eins pott­þéttar og sýn­ist. Kannski er þró­un­ar­kenn­ing Darwins mein­gölluð. Ef til eru vís­indi sið­ferði­lega skað­væn­leg, kannski er sú tækni sem þau geta af sér vist­kerf­inu hættu­leg. Hver veit? Karllæg vís­indi? Nýlega lést í hárri elli einn helsti vís­inda­heim­spek­ingur...

Mest lesið undanfarið ár