Stefán Snævarr

Stefán Snævarr

Stefán Snævarr fæddist árið 1953 í Reykjavík. Hann er prófessor í heimspeki við Háskólann í Innlöndum í Noregi. Hann hefur stundað margháttuð ritstörf og skrifað bækur á ýmsum tungumálum. Brill forlagið gaf nýlega út heimspekirit hans The Poetic of Reason. Árið 2010 hlaut hann fyrstu verðlaun í ritgerðarsamkeppni The International Association of Aesthetics.

Hundrað ára mein­semd (rúss­neska bylt­ingin)

Innan tíðar verða hund­rað ár liðin frá hinni svo­nefndu rúss­nesku bylt­ingu. Eig­in­lega var "bylt­ing" bol­sé­víka valda­rán fámennrar klíku. Það var í sam­ræmi við flokks­hug­myndir Leníns sem hann kynnti til sög­unnar í kver­inu Hvað ber að gera? Hann taldi  verka­lýð­inn of mót­aðan af auð­valds­skipu­lag­inu til að skilja hvað sér væri fyrir bestu. Verka­menn geti aldrei öðl­ast meira en fag­fé­lags­vit­und, bund­ist sam­tökum um...

Skáldið og þingið

Á mínum æsku­dögum þóttu mér íslenskir vinstri­menn helsti bók­mennta­sinn­aðir. Mér fannst þeir sjá heim stjórn­mál­anna ein­ungis gegnum sjón­gler fag­ur­bók­mennta, ekki síst bóka Laxness. Ég tal­aði hæðn­is­lega um skáld­bjálfa og litter-rata. Og sagði að hug­mynda­fræði þeirra mætti kalla „marx­isma-lax­ness­isma“. En mikið vatn hefur til sjávar runnið síðan ég boð­aði þessar skoð­anir, nú er ég hand­viss um að skáld­skapur geti gegn mik­il­vægu...

Gagn­rýnin jafn­að­ar­stefna!

Við þurfum gagn­rýna jafn­að­ar­stefnu. Hvernig skal hún   arta sig? Kratinn krítiski er gagn­rýn­inn jafnt á auð­vald sem skrifræði, ójafn­að­ar­menn sem umhverf­is­spjal­lendur. Um leið er hann sjálfs­gagn­rýn­inn og leit­ast stöðugt við að bæta stefnu sína. Auk þess veit hann að öllu er tak­mörk sett, þar á meðal gagn­rýni. Hryggjar­stykkið í jafn­að­ar­mennsku hans er sann­fær­ingin um að ójöfn­uður hafi víð­ast hvar...

Gamalt og vont? Er allt sem er gam­al­dags af hinu illa?

Brögð eru að því að íslenskir álits­gjafar afgreiði skoð­anir sem þeir eru ósam­mála með þeim orðum að þær séu gam­al­dags. Til dæmis hefur Katrínu Jak­obs­dóttur verið legið á hálsi að hafa gam­al­dags og forn­eskju­legar skoð­anir. En þetta er næsti bær við ad hominem-rök, í stað þess að rök­styðja í hverju gall­arnir við mál­flutn­ing Katrínar séu fólgnir er hann stimpl­aður forn­legur....

Hinsta heim­speki­þingið (rit­dómur)

                                                                             Arild Pedersen (2013): The Last Conference. A                                                                                                          Prag­mat­ist Saga. Ósló:: Aka­demika Publ­is­hing. Einhvern tím­ann skrif­aði Þórarinn Eldjárn smellna háðs­sögu sem ber heitið Síðasta rann­sóknaræf­ingin. Rann­sóknaræf­ing er eða var árlegt þing og veisla íslensku­fræð­inga. Koma margir þeirra við sögu hjá Þórarni og mátti kenna lif­andi fyr­ir­myndir. Gert er heift­ar­legt grín að mörgu í fari þeirra og ýmsu í...

"Oops, I did it again", geng óbund­inn til kosn­inga

“Oops I did it again, gæti íslenski stjórn­málafor­ing­inn raulað, geng enn einu sinni óbund­inn til kosn­inga. Þetta þýðir að við kjós­endur vitum varla hvað við erum að kjósa, alla vega þau okkar sem kjósum mið-vinstri. Erum við að kjósa vinstri­st­jórn, mið-vinstri eða jafn­vel mið-hægri-stjórn? Í raun og veru tak­marka stjórn­mála­menn kosn­inga­rétt okkar með því að gefa ekki upp fyrir kosn­ingar...

Þjóðinni sem seink­aði

Þýski hug­s­uð­ur­inn Helmuth Plessner varð að flýja land þegar Hitler tók völdin. Í útlegð­inni setti hann saman bók um van­þróun Þýska­lands og kall­aði „Die ver­spätete Nation“, „Þjóðinni sem seink­aði“. Þjóð­verjar hafi nútíma­væðst seinna en nágranna­lönd þeirra. Þegar upp­lýs­ing­ar­öld hófst og frjáls­lyndi jókst í Frakk­landi og Bret­landi hafi Þýska­land verið að molna niður í smá­ríki þar sem furstar voru alls­ráð­andi. Þjóð­verjum...

Kuhn og sam­vinnu­hæfnin

Und­an­farið hef ég bloggað tals­vert bæði um vís­inda­heim­spek­ing­inn Thomas Kuhn og sam­vinnu­hæfni. Tengja má kenn­ingar hans þeirri hæfni, ég mun rök­styðja að hann setji sam­vinnu­hæfni í for­sæti vís­ind­anna. Kuhn enn og aftur Eins og segir í fyrri færslum telur Kuhn að hryggjar­stykki vís­inda sé venju­vís­indi (e. normal science). Venju­vís­inda­menn tryðu blint (eða a.m.k. sjón­dap­urt) á vissar grund­vall­ar­for­sendur, þeirra menn­ing er sátta­menn­ing,...

Enn um sam­vinnu­hæfni

Í þess­ari færslu hyggst ég ræða um ýmsar hliðar sam­vinnu­hæfni, hefja mál mitt á að tala um verka­lýðs­hreyf­ingu og sam­vinnu­hæfni, víkja svo að tengslum hennar við þjóð­ern­is­stefnu. Verka­lýðs­hreyf­ing og kjara­samn­ingar Norski hag­fræð­ing­ur­inn Steinar Holden var feng­inn af verka­lýðs­hreyf­ing­unni til að skrifa úttekt á íslenskum kjara­samn­ingum. Hann segir að í Skand­in­avíu sé fram­leiðslu­geir­inn lát­inn semja fyrst og nið­ur­staðan gefur merki...

Popper og Kuhn: Eldurinn og vatnið

Um þessar mundir eru 115 ár síðan heim­spek­ing­ur­inn Karl Popper fædd­ist og 95 ár síðan vís­inda­heim­spek­ing­ur­inn og –sagn­fræð­ing­ur­inn Thomas Kuhn var í heim­inn bor­inn. Þeir leiddu saman hesta sína á frægri ráð­stefnu í London árið 1965 og voru ósam­mála um eðli vís­ind­anna. Fyrst mun ég ræða það helsta sem greinir kenn­ingar þeirra að, svo mun ég vega að furðu­kenn­ingu íslenskra...

Mest lesið undanfarið ár