Frumvarp til laga um þungunarrof lagt fram á haustþingi

Svandís Svav­ars­dóttir heil­brigð­is­ráð­herra hyggst leggja fram á haust­þingi frum­varp til laga um ný heild­ar­lög um þung­un­ar­rof. Drög að frum­varpi eru til umsagnar á sam­ráðs­gátt stjórn­valda. 

Í frum­varp­inu segir að mark­miðið sé að tryggja að sjálfs­for­ræði kvenna verði virt með öruggum aðgangi að heil­brigð­is­þjón­ustu fyrir þær konur sem óska eftir þung­un­ar­rofi. Lagt er til að konu verði veitt fullt ákvörð­un­ar­vald um það hvort hún elur barn fram að lokum 18. viku þung­unar, óháð því hvaða ástæður liggja að baki þeim vilja kon­unnar.

Þá er lagt til að sér­stak­lega verði kveðið á um rétt kvenna á full­komn­ustu heil­brigð­is­þjón­ustu sem á hverjum tíma eru tök á að veita í tengslum við þung­un­ar­rof og að tryggja skuli aðgang að þung­un­ar­rofi í öllum heil­brigð­is­um­dæmum lands­ins, sbr. lög um heil­brigð­is­þjón­ustu.

Einnig er lagt til ákvæði um fram­kvæmd þung­un­ar­rofs þar sem fram kemur að þung­un­ar­rof með lækn­is­að­gerð skuli fram­kvæmt á sjúkra­húsi undir hand­leiðslu læknis sem sé sér­fræð­ingur á sviði kven­lækn­inga en einnig skuli heim­ilt að fram­kvæma þung­un­ar­rof með lyfja­gjöf á starfs­stöðvum lækna sem sæta eft­ir­liti land­læknis.

Landlækni skuli tilkynnt um þungunarrof eftir 18. viku

Enn fremur er lagt til að ákvæði gild­andi laga um að fóst­ur­eyð­ing skuli ætíð fram­kvæmd eins fljótt og auðið er og helst fyrir lok 12. viku þung­unar standi áfram í nýjum lögum til að und­ir­strika mik­il­vægi þess að þung­un­ar­rof skuli fram­kvæmt eins snemma og mögu­legt er. Eftir lok 18. viku þung­unar er lagt til að ein­ungis verði heim­ilt að fram­kvæma þung­un­ar­rof ef lífi þung­aðrar konu er stefnt í hættu við áfram­hald­andi þungun eða ef fóstur telst ekki líf­væn­legt til fram­búðar.

Lagt er til að krafa verði gerð um stað­fest­ingu tveggja lækna fyrir því að fóstur telj­ist ekki líf­væn­legt til fram­búðar og að land­lækni skuli til­kynnt um þau þung­un­ar­rof sem fram­kvæmd eru eftir lok 18. viku þung­unar, ástæðu þess og stað­fest­ingu þeirra lækna sem að ákvörð­un­inni komu.

Synjun verði kæranleg

Þá er lagt til að gerð verði krafa um fræðslu um áhættu sam­fara aðgerð­inni sem og að konu skuli boðið upp á stuðn­ings­við­tal vegna þung­un­ar­rofs bæði fyrir og eftir að það er fram­kvæmt.

Loks er lagt til að til­kynna beri synj­anir um þung­un­ar­rof til Embættis land­læknis og synjun verði kær­an­leg til úrskurða­nefndar um þung­un­ar­rof sem starfi innan Embættis land­læknis og skuli nefndin skila úrskurði innan viku frá því kæra berst nefnd­inni. Í nefnd­inni skuli eiga sæti þrír ein­stak­lingar, land­læknir sem verði for­maður nefnd­ar­innar og lög­fræð­ingur og sér­fræð­ingur í fæð­ingar- og kven­sjúk­dóma­lækn­ingum sem skipuð verði án til­nefn­ingar. Þá er lagt til að Embætti land­læknis haldi skrá á raf­rænu formi yfir öll þung­un­ar­rof sem fram­kvæmd eru. Lagt er til að við­ur­laga­á­kvæði lag­anna verði þess efnis að um brot gegn ákvæðum lag­anna fari sam­kvæmt ákvæðum almennra hegn­ing­ar­laga og laga um heil­brigð­is­starfs­menn, eftir því sem við eigi.