Neyðarástand á bráðamóttöku og gjörgæslurýmum fækkað á síðustu árum

Stjórn Sjúkra­liða­fé­lags Íslands skorar á for­menn stjórn­ar­flokk­anna að taka á mál­efnum bráða­mót­töku Land­spít­al­ans í stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræðum sem nú standa yfir. Í gær birtu tugir sjúkra­liða sem starfa á bráða­mót­tök­unni opið ákall til stjórn­valda. Þar var lýst starfs­um­hverfi sem eng­inn starfs­maður á að þurfa að starfa í, segir í ályktun stjórnar Sjúkra­liða­fé­lags­ins. „Þegar öryggi sjúk­linga og vel­ferð þeirra er stefnt í hættu skulu stjórn­völd hlusta. Sjúkra­liðar, læknar, hjúkr­un­ar­fræð­ingar og annað starfs­fólk er sam­mála um að ástandið er óboð­legt.“

[adspot]

Stjórn félags­ins segir að allir lands­menn njóti góðs af öfl­ugri bráða­mót­töku en að sama skapi bitni það á þeim öllum þegar neyð­ar­á­stand ríki á deild­inni.

Almenn­ingur á Íslandi vill að tekið verði á mál­efnum bráða­mót­tök­unnar „og allir stjórn­mála­flokkar lands­ins hafa talað fyrir slíkum aðgerðum,“ segir í ályktun Sjúkra­liða­fé­lags­ins. „Fyrst og fremst vantar meira fjár­magn til að tryggja nauð­syn­lega mönnun og rétt flæði innan spít­al­ans til fram­tíðar.“

Rík ástæða til að bregðast við

Þar segir enn fremur að þegar sjúk­lingar fái ekki þá fag­legu þjón­ustu sem þeim beri sam­kvæmt lögum sé „rík ástæða til að bregð­ast við, ann­ars verður sjúk­lingum áfram stefnt í hættu á bráða­mót­töku Land­spít­al­ans því þar ríkir neyð­ar­á­stand“. Stjórnin segir að nú er nóg komið og brýnna aðgerða þörf.

Staðan á bráða­mót­tök­unni er ekki sú eina sem um hefur verið fjallað í fjöl­miðlum upp á síðkastið. Ástandið á gjör­gæsl­unni, nú þegar COVID-sjúk­lingum er enn einu sinni að fjölga á spít­al­anum vegna upp­sveiflu í far­aldr­inum, hefur einnig verið í kast­ljós­inu.

Ólíku saman að jafna

Far­sótt­ar­nefnd Land­spít­al­ans sá sig knúna til að birta sam­an­burð á aðstöð­unni á Land­spít­al­anum nú og árið 2009 í kjöl­far orða Svan­hildar Hólm, fram­kvæmda­stjóra Við­skipta­ráðs, í við­tali við RÚV um helg­ina. Í við­tal­inu bar hún saman ástandið á Land­spít­al­anum núna og fyrir tólf árum er svínaflensan reið yfir.

„Hvers vegna þessir far­aldrar eru bornir saman er óljóst enda ólíku saman að jafna,“ segir í til­kynn­ingu far­sótt­ar­nefndar sem birt var á vef Land­spít­al­ans í gær. Þar er svo farið í gegnum marga þætti til sam­an­burðar. Eitt mest slá­andi atriðið sem far­sótt­ar­nefndin nefnir er að árið 2009 voru ríf­lega 900 rúm á Land­spít­ala (285/100.000 íbúa) og 18 gjör­gæslu­rými. Þau eru nú rúm 640 (175/100.000 íbúa) og gjör­gæslu­rýmin 14.

[adspot]

Nefndin bendir einnig á að COVID-19 hefur staðið í 20 mán­uði en far­aldur svínaflensunnar var við­fangs­efni á Land­spít­ala í 75 daga.

Svínaflensa er inflú­ensa sem er vel þekktur sjúk­dómur en COVID-19 er nýr og áður óþekktur sjúk­dómur. Bólu­setn­ing við svínaflensu hófst strax með góðum árangri en bólu­setn­ingar við COVID-19 hófust tæpu ári eftir að far­ald­ur­inn hófst og árang­ur­inn er ekki jafn góður af þeim bólu­setn­ingum.

Við svínaflensu var svo unnt að nota veiru­lyfið Tamiflu sem dró úr veik­indum og kom jafn­vel í veg fyrir þau. Slík lyf eru ekki fáan­leg við COVID-19, bendir far­sótt­ar­nefndin á.

Í svínaflensu­far­aldr­inum lögð­ust um 130 sjúk­lingar inn á spít­al­ann og þurfti 21 gjör­gæslu­með­ferð. Það sem af er COVID-19 far­aldri hafa 492 sjúk­lingar lagst inn á Land­spít­ala og 87 þeirra þurft gjör­gæslu­með­ferð, sumir oftar en einu sinni.

Nefndin segir enn fremur að áhrif svínaflensunnar á sam­fé­lagið hafi verið mun minni en COVID-19, þar sem ekki þurfti að beita rakn­ingu, ein­angrun og sótt­kví. „Þessi stað­reynd hefur umtals­verð áhrif á starf­semi Land­spít­ala nú.“

Þá segir nefndin að það sé ekki rétt munað hjá Svan­hildi að ekki hafi þurft að fara í sér­stakar ráð­staf­anir á Land­spít­ala vegna svínaflensunnar. „Starf­semi spít­al­ans tók þeim breyt­ingum þá sem nauð­syn­legt var í far­sótt eins og nú en þær stóðu aðeins yfir í fáeinar vikur, sem kann að skýra að ein­hverjir muni ekki þá alvar­legu stöðu sem uppi var á þeim tíma.“