Alls 317 á biðlista eftir því að komast í afplánun í fangelsi – Þar af 38 konur

Í lok sept­em­ber síð­ast­lið­ins voru 279 karlar og 38 konur á biðlista eftir afplánun í fang­elsi. Sam­an­lagt voru því 317 manns að bíða eftir að afplána dóma sem þeir höfðu verið dæmdir til að sitja af sér.

Þetta kemur fram í svari Jóns Gunn­ars­sonar dóms­mála­ráð­herra við fyr­ir­spurn Þor­bjargar Sigríðar Gunn­laugs­dóttur, þing­manns Við­reisnar, um stöðu kvenna í fang­elsum lands­ins sem birt var á vef Alþingis í dag.

Þar segir að ell­efu konur hafi verið í afplánun í lok sept­em­ber­mán­aðar. Sex þeirra voru í fang­els­inu á Hólms­heiði, þrjár á Sogni og tvær voru að afplána utan fang­elsa.

Umboðs­maður Alþingis birti í sept­em­ber skýrslu þar sem stóð að mögu­lega væri til­efni til að taka ólíka stöðu karla og kvenna í fang­elsum lands­ins til sér­stakrar skoð­unar. Skýrslan var gerð í kjöl­far þess að umboðs­maður fór í óvænta eft­ir­lits­ferð á Kvía­bryggju þar sem 20 karlar afplána dóma. Var það mat hans að Kvía­bryggja væri eft­ir­sókn­ar­vert fang­elsi sam­an­borið við önnur, en um svo­kallað opið fang­elsi er að ræða. Eina opna úrræðið sem býðst konum er hins vegar Sogn, sem þykir ekki jafn eft­ir­sókn­ar­vert. Auk tveggja opinna fang­elsa eru tvö lokuð fang­elsi á Íslandi: áður­nefnt fang­elsi á Hólms­heiði og Litla-Hraun.

Sjálfboðaliða með jóga- og leikfimitíma fyrir konur

Þorbjörg spurði ráð­herra hvort hann tæki undir það mat umboðs­manns Alþingis að það hall­aði á konur innan fang­els­is­kerf­is­ins þegar kæmi að aðstöðu. Í svari Jóns segir að í skýrslu umboðs­manns segi að til­efni sé til að skoða aðstæður kven­fanga í íslenskum fang­elsum með heild­stæð­ari hætti en hefur verið gert þar sem meiri hluti fanga sé karl­kyns og fulln­ustu­kerfið því að miklu leyti mótað með það í huga. „Innan fulln­ustu­kerf­is­ins hefur verið reynt að koma til móts við aðstæður kvenna í fang­elsum og þá stað­reynd að konur hafi færri vist­un­ar­mögu­leika en karlar í fang­elsum. Það hefur til dæmis verið gert með því að konur hafa aðgang að stærra úti­vist­ar­svæði á Hólms­heiði en karlar og aukatóm­stunda­her­bergi þar og þá fá þær for­gang í vinnu á Hólms­heiði. Sjálf­boða­liðar hafa á tíma­bilum komið í fang­elsin með jóga- og leik­fimi­tíma fyrir konur.“

[adspot]Þorbjörg spurði einnig til hvaða aðgerða ráð­herr­ann ætl­aði að grípa til að bæta stöðu kvenna í fang­elsum lands­ins. Í svari Jóns sagði að hann tæki undir það sem fram komi í skýrsl­unni um að til­efni sé til að skoða hvort halli á konur innan fang­els­is­kerf­is­ins og þá með hvaða hætti. „Til stendur að gera breyt­ingar á lögum um fulln­ustu refs­inga og verða þessi sjón­ar­mið þá tekin til sér­stakrar athug­unar sem og aðrar athuga­semdir frá umboðs­manni.“

Fjöldi þeirra sem bíða eftir afplánun hefur dreg­ist saman frá því sem áður var en Kjarninn greindi frá því snemma árs 2018 að þá hafi 560 manns beðið eftir því að kom­ast í afplánun. Í þeirri umfjöllun kom einnig fram að tæpur helm­ingur þeirra sem sat inni í íslenskum fang­elsum á þeim tíma hefðu setið inni áður.