Hvað ef fasteignaverð væri alls staðar hið sama?

Ef fast­eigna­verð á Íslandi væri alls staðar hið sama myndu flestir íbúar höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins og stærri þétt­býl­is­staða á Íslandi þó áfram vilja búa í sama hverfi eða byggð­ar­lagi og þeir eru búsettir í dag.

Þetta er á meðal þess sem lesa má í um í nýút­gef­inni skýrslu Byggða­stofn­unar um búsetu­á­form lands­manna, sem byggir á nið­ur­stöðum könn­unar sem Maskína sá um að fram­kvæma á meðal íbúa stærri þétt­býl­iskjarna á Íslandi undir lok síð­asta árs.

Þannig vildu sam­tals 85 pró­sent þeirra sem búa vestan Elliðaár í Reykja­vík ýmist búa í mið­borg­inni eða öðrum hverfum nálægt mið­bænum, 65 pró­sent þeirra sem í dag búa austan Elliðaár í Reykja­vík segj­ast vilja búa í úthverfi Reykja­víkur og 72 pró­sent þeirra sem búa í nágranna­sveit­ar­fé­lögum Reykja­víkur, Kraganum, segja að þar vilji þeir helst vera, þrátt fyrir að fast­eigna­verðið væri hið sama í öllum þessum mis­mun­andi hverfum höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins.

Mynd: Arnar Þór Ing­ólfs­son

Heimakærir Akureyringar

Fyrir utan höf­uð­borg­ar­svæðið voru þeir svar­endur könn­un­ar­innar á Akureyri allra lík­leg­astir til að vilja helst áfram búa í sínum bæ, en 83 pró­sent þeirra sögð­ust vilja búa áfram á Akureyri þrátt fyrir að fast­eigna­verðið yrði all­staðar á land­inu hið sama. Það sögðu einnig 78 pró­sent svar­enda á Akranesi og 75 pró­sent íbúa á bæði Selfossi og Húsavík.

Þetta hlut­fall var 65 pró­sent eða hærra í öllum þeim byggð­ar­lögum sem voru með í könn­un­inni, nema Vogum í Vatns­leysu­strönd.

Ef fast­eigna­verð væri hið sama alls staðar sögð­ust ein­ungis 56 pró­sent svar­enda þar kjósa sér að búa áfram í Vogum. Ríkur vilji mæld­ist þar til flutn­inga á höf­uð­borg­ar­svæðið, og þá sér­stak­lega til nágranna­sveit­ar­fé­laga Reykja­víkur, en í þeim væri kjör­bú­seta 25 pró­sent svar­enda í Vogum.

[adspot]

Heilt yfir var yfir­gnæf­andi meiri­hluti svar­enda í könn­unni, sem yfir 9.000 manns svör­uðu undir lok síð­asta árs, ánægður með búsetu sína. Einungis tæp­lega 5 pró­sent sögð­ust óánægð með búsetu sína. Samkvæmt nið­ur­stöð­unum voru íbúar á og við höf­uð­borg­ar­svæðið ólík­legri til að flytj­ast búferlum en þeir sem búa á þétt­býl­is­stöðum utan höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins.

Atvinnutækifæri og sýn á framtíðina afgerandi þáttur

Á meðal ann­arra nið­ur­staðna í rann­sókn Byggða­stofn­unar, sem unnin var í sam­starfi við Háskól­ann á Akureyri, er að atvinnu­tæki­færi vega þungt þegar kemur að við­horfi ein­stak­linga til búferla­flutn­inga. Aukin atvinnu­tæki­færi draga þannig úr hættu á brott­flutn­ingi íbúa og þar af leið­andi fólks­fækkun. Þá skiptir aðgengi að menntun, menn­ingu, afþr­ey­ingu, þjón­ustu og nálægð við fjöl­skyldu og vini einnig máli.

Fram kemur í nið­ur­stöðum rann­sókn­ar­innar að mat svar­enda á lík­legri þróun lífs­kjara í byggða­kjarn­anum á næstu árum hafi sterk­ari tengsl við búsetu­á­form en mat þeirra á þróun síð­ustu ára. Fram­tíð­ar­sýn svar­enda er sam­ofin búferla­hug­leið­ingum og þeir sem eru sáttir við búsetu sína í dag og telja lífs­kjör sín verða betri í náinni fram­tíð ætla ekki að flytja á næstu árum.