Óvenjuleg framganga dómara kann að stangast á við siðareglur

Arnar Þór Jónsson hér­aðs­dóm­ari segir að það yrði „trún­að­ar­brestur við kom­andi kyn­slóðir“ ef Alþingi ákvæði að sam­þykkja inn­leið­ingu þriðja orku­pakk­ans í íslenskan rétt. Þingmenn sýni „heig­uls­hátt“ í mál­inu. 

Þetta full­yrðir Arnar á Facebook-síðu sinni í dag þar sem hann bregst við grein sem Bjarni Már Magn­ús­son, pró­fessor við laga­deild Háskól­ans í Reykja­vík, skrif­aði í Frétta­blaðið í morgun. 

Dómarinn hefur blandað sér með afger­andi hætti í umræð­una um þriðja orku­pakk­ann und­an­farna mán­uði og tekið ein­dregna afstöðu gegn inn­leið­ingu hans. „EES-samn­ing­ur­inn er til fyrir Íslend­inga en ekki Íslend­ingar fyrir EES-samn­ing­inn,“ sagði hann í við­tali á Stöð 2 á dög­unum. 

Óvenju­legt er að dóm­arar blandi sér með jafn áber­andi hætti í póli­tísk deilu­mál. Lög­fræð­ingar sem Stundin hefur rætt við benda á að Arnar Þór kunni með fram­göngu sinni að hafa gert sig van­hæfan til að dæma í málum er varða EES-skuld­bind­ingar Íslands.

Í siða­reglum dóm­ara sem sam­þykktar voru á aðal­fundi Dóm­ara­fé­lags Íslands þann 24. nóv­em­ber 2017 kemur fram að dóm­urum beri að hegða sér þannig að sem minnstar líkur séu á að þeir verði að víkja sæti í dóms­máli vegna van­hæfis.

Þá skuli þeir forð­ast orð og athafnir sem geti orðið til þess að óhlut­drægni þeirra verði dregin í efa.

„Sú ábyrgð sem fylgir starfi dóm­ara tak­markar að ein­hverju marki frelsi þeirra til sam­fé­lags­legrar þátt­töku og tján­ingar“

„Getur orkað tví­mælis“„Þó svo að ummæli þessi hafi að nokkru verið við­höfð á fræði­legum vett­vangi er slík þátt­taka dóm­ara í almennri umræðu að sönnu óvenju­leg og getur orkað tví­mælis hvort hún sé sam­rým­an­leg starfi hans,“ segir í nýlegum dómi Hæsta­réttar þar sem kröfu um að lands­rétt­ar­dóm­ar­inn Davíð Þór Björg­vins­son viki sæti vegna van­hæfis var hafnað.

Mynd: MBL / RAX

„Sú ábyrgð sem fylgir starfi dóm­ara tak­markar að ein­hverju marki frelsi þeirra til sam­fé­lags­legrar þátt­töku og tján­ingar og gerir rík­ari kröfur til hátt­semi en almennt eru gerðar til ann­arra,“ segir í 4. gr. siða­regln­anna. „Dómarar skulu því ávallt gæta var­kárni í opin­berri umfjöllun, þar á meðal á sam­fé­lags­miðlum, um umdeild eða við­kvæm mál­efni. Þá skulu dóm­arar gæta að því að virk þátt­taka í stjórn­mála­bar­áttu á opin­berum vett­vangi er ósam­rým­an­leg starfi dóm­ara.“

Fyrr í sumar kvað Hæsti­réttur upp dóm þar sem fundið er að þátt­töku Davíðs Þórs Björg­vins­sonar lands­rétt­ar­dóm­ara í almennri þjóð­mála­um­ræðu um nið­ur­stöðu Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evrópu í Lands­rétt­ar­mál­inu.

„Þó svo að ummæli þessi hafi að nokkru verið við­höfð á fræði­legum vett­vangi er slík þátt­taka dóm­ara í almennri umræðu að sönnu óvenju­leg og getur orkað tví­mælis hvort hún sé sam­rým­an­leg starfi hans,“ segir í nið­ur­stöðu Lands­réttar.