„Þessi úrgangsmál eiga að vera í lagi”

Auður Anna Magn­ús­dóttir, fram­kvæmda­stjóri Land­verndar, segir losun end­ur­vinnslu­fyr­ir­tæk­is­ins Terra á plast­meng­uðum úrgangi á nátt­úru­minja­svæði vera alvar­lega. Traust almenn­ings á end­ur­vinnslu minnki veru­lega þegar fyr­ir­tæki og sveit­ar­fé­lög sinni mála­flokknum ekki betur en raun beri vitni. 

„Þetta er nátt­úru­lega bara svaka­legt. Eins og með allt annað varð­andi plastið, sem við erum að kom­ast að bara á und­an­förnum árum. Þessi úrgangs­mál eiga að vera í lagi og við erum bara end­ur­tekið að sjá að þetta ein­falda grund­vall­ar­mál, að sjá um úrgang­inn, það getum við á Íslandi einu sinni ekki gert almenni­lega,” segir Auður Anna.

Aðspurð hvað henni finnst um að end­ur­vinnslu­fyr­ir­tæki sem var kjörið umhverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins, af Samtökum atvinnu­lífs­ins, hafi á sama tíma verið að losa plast­meng­aðan úrgang á nátt­úru­minja­svæði í landi Spóa­staða í Blá­skóga­byggð segir Auður að fyr­ir­tækið þurfi að standa sig mun betur í þessum málum.

„Það er nátt­úru­lega bara brand­ari. Það sýnir kannski að þau sem standa að umhverf­is­mál­unum þurfa að standa sig betur. Ég vona bara að Terra sé alvara í því að taka til hjá sér, í bók­staf­legri merk­ingu og þau reyni að standa sig betur. Þetta sýnir líka að bæði eft­ir­lit og starfs­leyfi, og jafn­vel við­ur­lög við að gera svona, því er greini­lega mjög ábóta­vant hjá okkur. Ef þeir hlutir væru í lagi þá væru nátt­úr­lega miklu minni líkur að svona atvik komi upp.”

Auður segir að lítil sveit­ar­fé­lög Íslandi þurfi fag­legan stuðn­ing frá rík­inu til að sinna úrgangs­málum og að sinna þeim rétt. „Við vitum að á Íslandi eru mörg lítil sveit­ar­fé­lög sem hafa lítið bol­magn til að sinna skyldum sínum sem lögð eru á herðar þeirra. Í svona mik­il­vægum málum þá þyrftu sveit­ar­fé­lögin að fá meiri stuðn­ing, ekki beinan fjár­hags­legan stuðn­ing heldur fag­legan stuðn­ing.”

Þá segir Auður að þegar svona til­felli koma upp að það geti haft veru­leg áhrif á traust almenn­ings á end­ur­vinnslu­iðn­að­inn í heild. „Ég veit hins vegar að almenn­ingur er mjög vilj­ugur að sinna úrgangs­málum mjög vel, bæði að draga úr sínum úrgangi og flokka hann rétt. En þegar svona hlutir koma upp, að þeir sem eiga að taka við úrgang­inum, geta ekki gert það almenni­lega og fylgt algjörum grunn­reglum eða lág­marks­kröfum, þá verður nátt­úru­lega erf­ið­ara fyrir almenn­ing að treysta því að það sem þeir gera skipti ein­hverju máli.” 

Svæðið sem Terra los­aði plast­meng­aðan úrgang er á nátt­úru­minja­skrá og segir Auður að það sé sér­lega alvar­legt að úrgang­ur­inn hafi verið los­aður á svo við­kvæmu svæði. „Það að svæði sé á nátt­úru­minja­skrá þýðir að nátt­úran þar sé sér­lega verð­mæt. Algjör­lega óháð því þá losar maður bara ekki úrgangi bara hvar sem er, það á bara að vera algjör­lega ljóst, það á að vera algjör lág­marks­krafa. Alveg sama hvort það sé Terra eða sveit­ar­fé­lagið sem gerir það, þá á þetta bara að vera algjör­lega á hreinu. En það er sér­lega alvar­legt að þetta er svæði sem er á nátt­úru­minja­skrá.“

Plast um alltBíll frá Terra sést hér losa plast­úr­gang á nátt­úru­minja­svæði í Blá­skóga­byggð.