„Þetta fólk er fórnarlömb verðbólgunnar“

Nú þegar Seðla­bank­inn hefur hækkað vexti um 0,75% segir seðla­banka­stjór­inn Ásgeir Jónsson að hækk­unin komi til af góðum ástæðum í þetta sinn. Á fundi pen­inga­stefnu­nefndar í morgun end­ur­tók Ásgeir skila­boðin fjórum sinnum, „okkur er að ganga mjög vel“. Á fund­inum birt­ist skýrt að tvær hliðar eru á pen­ingnum þegar litið er til ástands hag­kerfis Íslands.

„Þessi aukna verð­bólga sem við erum að spá stafar af því að hag­vaxt­ar­horf­urnar eru alltaf að batna. Þetta er að ganga miklu betur hjá okkur. Og það er í sjálfu sér alveg ömur­legt fag að vera í hag­fræði, vegna þess að jákvæðar fréttir verða alltaf nei­kvæðar hjá okkur. Síðustu fjóra fjórð­unga, kerfið er búið að vaxa um tíu pres­ent á hverjum fjórð­ungi. Og þá þurfum við að hækka vexti og vera nei­kvæð,“ sagði hann, á kynn­ing­ar­fundi pen­inga­stefnu­nefndar í morgun.

Hagkerfið ofhitnar

Um leið og verð­lag „hækkar veru­lega“ og vaxta­greiðslur fólks aukast, sam­hliða því að laun hafa hækkað um 8% síð­asta árið, lýsir pen­inga­stefnu­nefnd Seðla­bank­ans ákveðnu lúx­us­vanda­máli.

Þórarinn G. Pét­urs­son, aðal­hag­fræð­ingur seðla­bank­ans, bendir á að met hafa verið slegin. „Það eru vís­bend­ingar um að hag­kerfið sé að ofhitna,“ sagði Þórarinn í morgun.

Störfum fjölgar um 8% á milli ára, fyr­ir­tæki „í vand­ræðum með að fá fólk í vinnu“ og „vinnu­vikan er tekin að lengj­ast aftur í fyrsta sinn frá því 2019“, benti Þórarinn á.  Á sama tíma eykst svart­sýni og almenn­ingur gerir ráð fyrir meiri verð­bólgu. 

„Við erum með met­fjölda af túristum sem eru að reyna ansi mikið á inn­lenda resorsa,“ sagði Þórarinn.

Ein vís­bend­ingin um hit­ann í hag­kerf­inu er það sem hag­fræð­ing­arnir kalla „inn­flutn­ing vinnu­afls“.

„Hrein aukn­ing á erlendum rík­is­borg­urum var yfir 3.500 sem er það mesta sem hefur mælst frá upp­hafi mæl­inga,“ segir Þórarinn.

Um er að ræða að stórum hluta fólk sem kemur til starfa í ferða­þjón­ustu. Spurður út í það hvort lág­tekju­fólk hefði ekki fengið veru­lega raun­launa­hækkun að und­an­förnu - að laun hafi hækkað langt umfram verð­bólg­una - sagði Ásgeir Jónsson seðla­banka­stjóri að lág­tekju­fólk færi verst út úr verð­bólg­unni og að horfa þyrfti á sam­hengi fram­halds­ins.