Búist við að verðbólgan snúi aftur í haust

Ýmislegt styður þá til­finn­ingu að fram undan sé þensla á vinnu­mark­aði og vax­andi verð­bólga, þrátt fyrir að hægist á verð­hækk­unum á allra næstu mán­uðum. Eftir því sem fleiri ferða­menn koma til lands­ins er lík­legt að hús­næð­is­verð hækki í mið­borg Reykja­víkur, sem mun hafa jákvæð áhrif á verð­bólg­una í haust. Þetta kemur fram í nýupp­færðri hag­spá Hag­fræði­stofn­unar Háskóla Íslands, þar sem spáð er um verð­lags­þróun á næstu miss­erum.

Ýmislegt bendi til aukinnar verðbólgu

Samkvæmt spánni ætti verð­bólgan að lækka sam­hliða sterk­ari krónu í sumar þegar ferða­menn taki að streyma inn í landið. Á sama tíma sé búist við að atvinnu­leysi nálgist nátt­úru­legt stig, þ.e. í kringum fjögur pró­sent, til­tölu­lega hratt.

„Ýmislegt styður samt þá til­finn­ingu að framundan sé þensla á vinnu­mark­aði og vax­andi verð­bólga,“ segir í spánni. „Vextir seðla­banka hafa sjaldan verið lægri og mik­ill halli er á rík­is­sjóði. Eigna­verð hefur hækkað meira en annað verð­lag að und­an­förnu, en hækkun þess er oft fyr­ir­boði um að almenn verð­bólga fari hækk­andi.“

Launahækkanir ekki úr takti við efnahagsástandið

Stofn­unin segir einnig það ekki vera rétt sem stundum megi skilja á orðum manna um efna­hags­mál, ekki síst stjórn­valda, að kaup­kröfur verka­lýðs­fé­laga teng­ist ekki efna­hags­á­stand­inu.

„Hækkun lág­marks­launa að und­an­förnu end­ur­speglar þannig eft­ir­spurn eftir ófag­lærðu vinnu­afli um það leyti sem síð­ustu kjara­samn­ingar voru gerðir,“ stendur í spánni.

Bankarnir sjálfir hagsmunaaðilar

Hag­fræði­stofnun áréttar einnig að íslensku bank­arnir, sem gefa út reglu­legar hag­fræði­grein­ingar og þjóð­hags­spár, hafi beinna hags­muna að gæta í efna­hags­um­ræð­unni. Þeirra hagur sé að seðla­banka­vextir séu sem lægstir, þar sem lágir vextir draga úr hættu á van­skilum sem geta komið áhættu­sæknum lán­veit­endum í vanda.