Dómsmálaráðherra: Ekkert hægt að fullyrða um „kynbundinn“ launamun

Sigríður Á. Andersen dóms­mála­ráð­herra segir að ekki sé hægt að full­yrða nokkuð um að það fyr­ir­finn­ist kyn­bundið mis­rétti á launa­mark­aði. Þetta kemur fram í grein hennar í nýút­komnu árs­há­tíð­ar­riti Orators, félags laga­nema við Háskóla Íslands.

„Það er rétt að karlar afla almennt meiri tekna en það skýrist af meiri vinnu þeirra utan heim­ilis. Vafa­laust er ástæðan meðal ann­ars sú að konur eiga enn fleiri dýr­mætar stundir með börnum sínum en karlar. Hvernig fólk kýs að haga þeim málum hverju sinni er eitt­hvað sem for­eldrar ákveða innan fjöl­skyld­unnar og sú ákvörðun á skilið fulla virð­ingu,“ skrifar ráð­herr­ann meðal ann­ars.

Hún segir ýmsa þætti til staðar sem ekki sé hægt að mæla í launa­könn­unum, hug­læga og ómæl­an­lega þætti.

„Það má því segja að þótt kann­anir mæli enn um 5% „kyn­bund­inn“ launa­mun þá er hann of lít­ill til að hægt sé að full­yrða nokkuð um kyn­bundið mis­rétti á launa­mark­aði. Til þess eru kann­an­irnar of tak­mark­aðar ásamt því að mann­leg sam­skipti verða aldrei felld að fullu í töflu­reikni. Þær munu því seint geta metið hina hug­lægu þætti sem skipta svo miklu máli í sam­bandi vinnu­veit­enda og starfs­manns.“

Þá vitnar Sigríður í skýrsl­una Launa­munur karla og kvenna, sem vel­ferð­ar­ráðu­neytið lét vinna árið 2015, þar sem kemur fram að ekki sé með vissu hægt að álykta að sá óút­skýrði launa­munur sem mælist sé ein­göngu vegna kyn­ferðis. „Það leikur ekki nokkur vafi á því að þrýst­ingur á opin­berar aðgerðir í jafn­rétt­is­málum, til dæmis kynja­kvóta og jafn­launa­vott­anir, myndi minnka ef þessu væru gerð betri skil í opin­berri umræðu,“ segir ráð­herr­ann um það.

Umrædd jafn­launa­vottun er eitt af þeim frum­vörpum sem eru á þing­mála­skrá rík­is­stjórn­ar­innar fyrir vor­þing. Þor­steinn Víglunds­son, félags- og jafn­rétt­is­mála­ráð­herra, hyggst leggja málið fram á Alþingi í mars næst­kom­andi, en málið var eitt stærsta kosn­inga­mál Við­reisnar.