Lífsgildin

Lífsgildin

Gunnar Hersveinn rithöfundur skrifar um gildin í lífinu, samfélaginu og náttúrunni meðal annars út frá því markmiði að efla borgaravitund og gagnrýna og skapandi hugsun.

Hvers vegna skrifa rit­höf­undar?

Rit­höf­und­ur­inn og heim­spek­ing­ur­inn Platón (427 f.o.t) í Grikk­landi hinu forna gerði Sókrates að lyk­il­per­sónu í vest­rænni hugsun. Hvers vegna skrif­aði Platón og gaf okkur mynd af Sókratesi? Í fyrstu verk­unum skrif­aði hann í anda Sókratesar en í síð­ustu verk­unum var Sókrates mál­pípa hans. Platón dýrk­aði ekki Sókrates og lét hann stundum fara hall­l­oka í sam­ræðum. Karakt­er­inn Sókrates er mann­legur í...

Stór­feng­leg frá­sögn án landamæra

Uns yfir lýkur eftir Alinu Margolis-Edelman er ógleym­an­legt verk um minn­ingar ung­mennis í gettó­inu í Varsjá í Póllandi í síð­ari heim­styrj­öld­inni. Það er líkt og les­and­inn gangi með vasa­ljós í annarri hendi en jafn­framt leiddur af barns­hönd Alinu um eyði­legg­ingu stríðs, dauða, hung­urs og mis­kunn­ar­leysis. Hönd hennar er hlý og í augum hennar er von og ljósið slokknar ekki. Sjón­ar­horn...

Hjartsár bók um mæðgin í Jóhann­es­ar­borg

Angústúra gaf út, í íslenskri þýð­ingu Helgu Soffíu Ein­ars­dóttur, bók­ina Glæpur við fæð­ingu - sögur af Suður-afrískri æsku eftir Trevor Noah. Þetta er mann­bæt­andi bók, full af tárum og hlátri. Trevor Noah er einnig uppi­stand­ari og stjórn­mála­skýr­andi, sem margir þekkja úr banda­rísku sjón­varps­þátt­unum The Daily Show. Höf­und­ur­inn fædd­ist í Jóhann­es­ar­borg árið 1984 á tímum apartheid í Suður-Afríku. Móðir hans Patricia...

Pælt í Háva­málum og Njáls­sögu í heim­speki­kaffi

Lífs­spekin sem birt­ist í Háva­málum hafði áhrif um aldir og enn má setja hana í sam­hengi við líf­erni og við­horf nútíma­fólks á Norð­ur­löndum.  Gesta­þáttur Hávamála er a.m.k. frá 12. öld en ein­stök erindi eða ljóð­línur geta átt sér miklu eldri rætur. Spekin hefur borist á milli kyn­slóða með marg­vís­legum hætti m.a. með menn­ing­ar­arf­inum og upp­eldi. Það sem telst lofs­vert í...

Fram­úr­skar­andi fantasía um Lýru silf­ur­tungu

PHILIP Pullman (f. 1946) komst með ein­hverju móti yfir töfrafor­múl­una að ævin­týra­bók og skrif­aði þrí­leik (His Dark Mater­i­als) um Lýru sif­ur­tungu í bók­unum Gyllti átta­vit­inn, Lúmski hníf­ur­inn og Skugga­sjón­auk­inn sem þýddar voru af Önnu Heiðu Páls­dóttur (MM. 2000-2002). Bækurnar um Lýru eru til í kiljum á íslensku en þær náðu hægri útbreiðslu í skugga bókanna um Harry Potter. Harð­línu­menn og bók­stafs­trú­ar­menn...

Lærdómar um harð­stjórn og lýð­ræði

Um harð­stjórn – tutt­ugu lær­dómar sem draga má af tutt­ug­ustu öld­inni eftir Timothy Snyder pró­fessor í sagn­fræði við Yale-háskóla er veru­lega merki­leg bók um efni sem nauð­syn­legt er að kunna skil á. Hver eru ein­kenni harð­stjóra? Hvernig geta borg­ar­arnir komið í veg fyrir að harð­stjórar taki völdin enn á ný? Hvernig eru stofn­anir eyði­lagðar? Hvað tekur langan tíma að rústa...

Skyldan að mót­mæla í lýð­ræð­is­sam­fé­lagi

Skyldur eru laga­legar og/eða sið­ferði­legar. Það er til dæmis sið­ferði­leg skylda að standa við lof­orð – sé þess nokkur kostur. Hver mann­eskja ber marg­vís­legar skyldur sem knýja á með ólíkum hætti. Skyldan getur verið sett af rík­is­vald­inu, hún getur sprottið af hlut­verki og stöðu ein­stak­lings en einnig af hug­sjón og skiln­ingi á sam­hengi hlut­anna.  Virðing kynj­anna eru mann­rétt­indi. ...

Gildi úti­veru fyrir börn

Hvaða máli skiptir nátt­úran í hvers­dags­lífi barna? Eflir úti­vera seiglu barna? Getur verið að tækni­væð­ingin dragi úr hreyf­ingu barna og reynslu af nátt­úr­unni? Mið­viku­dag­inn 19. sept­em­ber kl. 20 ætlum við Sabína Steinunn Hall­dórs­dóttir íþrótta- og heilsu­fræð­ingur að fjalla um grunn­gildi fyrir börn, m.a um nátt­úru­ást, gildi úti­veru á skyn­þroska barna og lífs­gæði til fram­búðar. Einnig munum við ræða áhrif tækn­innar...

Melody og Winner á sig­ur­braut

Mæðgin Melody Otuwho og Emanuel Winner verða ekki send til Ítalíu eins og Útlend­inga­stofnun hafði ákveðið. Kæru­nefnd útlend­inga­mála hefur fellt þá ákvörðun úr gildi eftir að hafa tekið kæru Melody til umfjöll­unar.  Sig­ur­laug Soffía Frið­þjófs­dóttir, lög­fræð­ingur Melody, segir í sam­tali við RÚV að Útlend­inga­stofnun hafi verið gert að taka mál þeirra til efn­is­legrar með­ferðar um alþjóð­lega vernd á Íslandi. Sig­ur­laug,...

Mest lesið undanfarið ár