Skattbreytingar auka ráðstöfunartekjur hátekjufólks sexfalt meira en annarra

Hækkun á per­sónu­af­slætti og hækkun á tekju­mörkum í efra skatt­þrepi um liðin ára­mót gerir það að verkum að ráð­stöf­un­ar­tekjur hátekju­fólks aukast um 78 þús­und krónur á ári en lág- og milli­tekju­fólk fær um 12 þús­und krónur á ári vegna breyt­ing­anna. Þetta er nið­ur­staða útreikn­inga Alþýðu­sam­bands Íslands (ASÍ) á áhrifum skatt­breyt­ing­anna.

Í til­kynn­ingu ASÍ vegna máls­ins segir að um ára­mót hafi per­sónu­af­sláttur hækkað til sam­ræmis við hækkun á verð­lagi und­an­farið ár en efri tekju­mörk hækk­uðu til sam­ræmis við launa­vísi­tölu, eins og lög geri ráð fyrir. „Alþýðu­sam­bandið hefur ítrekað vakið athygli á þessu ósam­ræmi í fram­kvæmd skatt­kerf­is­ins, sem leiðir kerf­is­bundið til auk­ins tekju­ó­jafn­aðar. Þannig nam hækkun per­sónu­af­sláttur 1,9 pró­sent, hann fór úr 52.907 kr. í 53.895 kr. Á sama tíma hækk­uðu tekju­mörk í efra skatt­þrepi um 7,1 pró­sent og greið­ist tekju­skattur í efra skatt­þrepi nú af tekjum yfir 893.713 krónur á mán­uði í stað 834.707 kr. áður.“

ASÍ segir að þróun per­sónu­af­sláttar hafi meiri áhrifi á skatt­byrði eftir því sem tekjur eru lægri og myndi í raun skatt­leys­is­mörk að óbreyttu skatt­hlut­falli, sem líta megi á sem fyrsta þrep tekju­skatts­kerf­is­ins. „Tekju­mörk í efra skatt­þrepi hafa hins vegar ein­ungis áhrif á skatt­byrði tekju­hærri hópa. Þannig má segja að tekju­mörkin í fyrsta þrepi (skatt­leys­is­mörkin) hafi um ára­mót hækkað úr 143.224 krónum á mán­uði í kr. 145.899 eða um 1,9 pró­sent á sama tíma og tekju­mörkin í efra þrepi hækk­uðu úr 834.707 kr. í 893.713 kr. eða um 7,1 pró­sent.“

Misræmið valdi því að ráð­stöf­un­ar­tekjur hátekju­fólks auk­ist mun meira en ráð­stöf­un­ar­tekjur þeirra sem eru með minni tekjur. „Þannig lækk­aði sem dæmi stað­greiddur tekju­skattur og útsvar hjá ein­stak­lingi með 350.000 krónur í mán­að­ar­laun um ára­mótin úr 71.211 krónum á mán­uði í kr. 70.223 krónur og ráð­stöf­un­ar­tekjur þessa ein­stak­lings juk­ust þannig um 988 krónur á mán­uði eða 11.800 krónur á ári sem sam­svarar 0,3 pró­sent aukn­ingu ráð­stöf­un­ar­tekna. Ef litið er á hag þeirra sem eru með tekjur yfir efri tekju­mörk­unum skatt­kerf­is­ins, þ.e. yfir 893.713 kr.,lækkar stað­greiddur tekju­skattur og útsvar hins vegar mun meira hjá þeim eða um 6.476 krónur á mán­uði. Ráð­stöf­un­ar­tekjur þeirra hækka því um ríf­lega 77.700 krónur á ári, sem sam­svarar t.a.m. 0,9 pró­sent aukn­ingu ráð­stöf­un­ar­tekna hjá ein­stak­lingi sem hefur 1.000.000 kr. mán­að­ar­laun.“