Fullt afnám hafta kynnt í dag – Ríkisstjórnin fundar í hádeginu

Boðað hefur verið til rík­is­stjórn­ar­fundar í hádeg­inu í dag með skömmum fyr­ir­vara. Samkvæmt heim­ildum Kjarnans er efni hans til­lögur um aðgerðir í átt að fullu afnámi fjár­magns­hafta.

Blaða­manna­fundur verður hald­inn síð­degis þar sem málið verður kynnt almenn­ingi og fjöl­miðlum. Fund­ur­inn fer fram í ráð­herra­bú­staðnum klukkan tvö og boð­uðu bæði Bjarni Bene­dikts­son for­sæt­is­ráð­herra og Benedikt Jóhann­es­son fjár­mála­ráð­herra til fund­ar­ins. Ljóst er að klára þarf þau skref sem þarf að stíga í aðgerð­unum í dag til að hægt verði að koma þeim í gagnið áður en mark­aðir opna í fyrra­málið, til að alls jafn­ræðis sé gætt.

Fjár­magns­höft hafa í gildi hér­lendis frá því í nóv­em­ber 2008. Þau voru sett í kjöl­far banka­hruns­ins þegar gengi krón­unnar féll skarpt og nauð­syn­legt varð að hindra útflæði fjár­magns úr íslensku efna­hags­kerfi. Á und­an­förnum árum hefur verið unnið að því að minnka þær krónu­eignir í eigu erlendra aðila sem voru innan hafta m.a. með víð­feðmu sam­komu­lagi við kröfu­hafa föllnu bank­anna um að þeir myndu greiða þorra inn­lendra eigna sinna til rík­is­sjóðs í formi stöð­ug­leika­fram­laga gegn því að fá að losa um aðrar eignir sínar.

Á síð­ustu árum hefur svo orðið algjör efna­hags­legur við­snún­ingur á Íslandi, aðal­lega vegna auk­ins ferða­manna­straums. Sá við­snún­ingur hefur leitt til þess að eitt þeirra vanda­mála sem ótt­ast að myndi verða við afnám hafta, að krónan myndi veikj­ast mikið, er ekki vanda­mál lengur. Nú er krónan þvert á móti orðin það sterk að margir inn­lendur atvinnu­vegir myndu þiggja það með þökkum ef hún veikt­ist og stjórn­völd hafa verið að und­ir­búa sér­stakar aðgerðir til við­náms vegna styrk­ingu krón­unnar.

Sagði afnám framundan á næstu vikum eða mánuðum

Slakað hefur verið á fjár­magns­höftum á síð­ast­liðnum rúma ári í nokkrum skrefum. Heim­ildir líf­eyr­is­sjóða til að fjár­festa utan Íslands hafa verið rýmkaðar og heim­ildir almenn­ings og fyr­ir­tækja til að stunda gjald­eyr­is­við­skipti og fjár­festa utan hafta hafa líka verið auknar í litlum skrefum frá ágúst­mán­uði 2016. Frá og með síð­ustu ára­mótum má almenn­ingur til að mynda fjár­festa fyrir allt að 100 millj­ónum króna utan íslensks hag­kerfis. Þrátt fyrir þessi skref var ljóst að höft voru enn til staðar og Seðla­banki Íslands hafði áfram stíft eft­ir­lits­hlut­verk og ýmis tól til inn­grips ef hann teldi þess þurfa.

Hafta­málin hafa verið til umræðu í þing­inu á und­an­förnum dögum. Benedikt Jóhann­es­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, sagði í vik­unni í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma að verið væri að und­ir­búa aðgerðir til við­náms í gjald­eyr­is­málum vegna styrk­ingar krón­unnar. Afnám hafta gæti átt sér stað á næstu vikum eða mán­uðum. Nú er ljóst að mun styttra er í þær aðgerðir en áður var af látið.