Hrein og ódýr orka er allt sem þarf

Millj­arða­mær­ing­ur­inn Bill Gates hefur útbúið stærð­fræði­jöfnu sem hann segir að sé lyk­ill­inn að því að stöðva útblástur gróð­ur­húsa­loft­teg­unda út í and­rúms­loftið. Bill eyðir sínum helm­ingi árlegs bréfs þeirra Melindu Gates á vefnum gatesnotes.com í lofts­lags­málin. Hann seg­ist vera upp­tek­inn af orku­notkun og hefur und­an­farið fjár­fest mikið í verk­efnum sem lúta að fram­leiðslu hreinnar orku.

Bill Gates er meðal rík­ustu og áhrifa­mestu ein­stak­linga í heimi en hann var einn stofn­enda Microsoft. Í lok síð­asta árs stofn­aði Gates stóran fjár­fest­inga­sjóð sem á að fjár­festa í hreinni orku­fram­leiðslu. Í sjóðnum eru margir millj­arðar doll­ara. Gates er hins vegar raun­sær og gerir sér grein fyrir að það verður ekki til neitt „orku­krafta­verk“ á næstu árum eins og efa­semda­menn um lofts­lags­breyt­ingar hafa kallað það.

Stærð­fræði­jöfn­una sem Gates hefur búið til má nota til útskýr­ingar á því hvernig mann­kynið eykur eða minnkar gróð­ur­húsa­á­hrifin. Sé einn liður jöf­un­unnar núll verða gróð­ur­húsa­á­hrifin núll, sem er mark­miðið til til fram­tíðar.

Jafnan er ein­föld. Öðru­megin höfum við liði sem eru marg­fald­aðir með hvor öðrum: Fólks­fjöldi (P), þjón­ustur sem fólk notar (S), orku­notkun þjón­ust­unnar (E) og mengun sem verður til við orku­fram­leiðsl­una (C). Hinumegin er svo útkoman sem er koldí­oxíðið sem við blásum út í and­rúms­loftið og veldur gróð­ur­húsa­á­hrif­unum. Útkoman þarf að vera núll svo einn lið­anna verður á end­anum að vera núll.

Þá er hægt að fara í gegnum jöfn­una, lið fyrir lið, til að kom­ast að raun um hvernig er hægt að fá útkom­una núll. Fólks­fjöld­inn (P) er sem stendur sjö millj­arðar og reiknað er með að fjöldi fólks árið 2050 verði níu millj­arðar. „Ekki séns að það verði núll,“ skrifar Bill Gates.

Næst tekur hann fyrir þjón­ust­una sem fólk notar (S). „Þetta er allt: matur, föt, hiti og raf­magn, hús, bílar, sjón­vörp, Taylor Swift-plötur og svo fram­vegis.“ Þetta er með öðrum orðum tala sem getur ekki lækkað, að mati Gates. Orkan (E) sem þessar þjón­ustur notar er hins vegar eitt­hvað sem hægt er að tak­marka. Spar­neytn­ari bílar, spar­ljósa­perur og fleiri upp­finn­ingar munu verða til þess að orku­þörfin minnkar. Fólk hefur einnig verið að breyta venjum sínum í auknum mæli í þeim til­gangi að spara orku. „Fólk hjólar, notar hópakst­ur­sakreinar þjóð­vega og hitar hús sín örlítið minna,“ skrifar Gates.

Eina stærðin sem er eftir er orku­fram­leiðslan (C). Það er magn meng­unar sem verður til við fram­leiðslu orkunnar. „Megnið af orku­fram­leiðslu heims­ins, fyrir utan vatns­af­sl­virkj­anir og kjarn­orku, verður til með bruna jarð­efna­elds­neytis og kola. Útblástur þess­ara aflgjafa er gríð­ar­legur. Hér eru hins vegar einnig góðar fréttir,“ skrifar Gates enn fremur og bendir á að nýjar og grænar tækni­lausnir muni gera okkur kleift að fram­leiða útblást­urs­lausa orku með virkjun sól­ar­ljóss og vinds.

Gates seg­ist vera bjart­sýnn á að nýjar leiðir í orku­fram­leiðslu verði til í fram­tíð­inni. Hann spáir því að innan 15 ára muni mann­kynið finna upp nýja og hreina orku­lind sem muni bjarga jörð­inni okkar og knýja heim­inn í fram­tíð­inni. Og það „sér­stak­lega ef ungt fólk tekur þátt,“ skrifar hann. 

„Vanda­málið sem við stöndum frammi fyrir er stórt; jafn­vel stærra an fólk gerir sér grein fyrir. En það eru tæki­færin líka. Ef okkur tekst að finna leiðir til að fram­leiða ódýra hreina orku þá mun það gera miklu meira en að stöðva lofts­lags­breyt­ing­arnar. Það mun breyta lífi fátæk­asta fólks­ins í heim­inum.“