Í sérhverju húsi sem rís býr von. Rétt eins og hvert eitt hús sem jafnað er við jörðu felur í sér glötuð tækifæri. Mér hefur því fundist jafn gleðilegt að fylgjast með endurnýjun húss Kassagerðar Reykjavíkur við Köllunarklettsveg og mér fannst sárt að horfa á niðurrif eldri byggingar Kassagerðarinnar á horni Skúlagötu og Vitastígs fyrir nokkrum árum. Það hús umbreyttist í steinsteypuklassík þegar húsameistarinn Guðmundur H. Þorláksson teiknaði fjórar hæðir ofan á einlyft iðnaðarhús sem annar tveggja stofnenda Kassagerðarinnar hafði teiknað og látið reisa árið 1935. Eftir stækkunina var húsið orðið reisulegt með láréttum borðaböndum og turni, hús sem daðraði við art deco-stílinn eins og hús sem Guðmundur teiknaði síðar við Hlemmtorg og er nú verið að breyta í íbúðir.
Í fyrrnefndu húsi Kassagerðarinnar við Skúlagötu óx starfsemi fyrirtækisins uns hún sprengdi það utan af sér og fyrirtækið lét reisa nýjar og nútímalegar höfuðstöðvar austar við sundin blá. Við götu sem var lögð þar sem Köllunarklettur hafði staðið upp úr hafinu. Allt þar til stórvirkar vinnuvélar réðust á sjávarklettinn og efni úr grunnum sem voru teknir undir ný hús í Laugarneshverfinu var sturtað yfir ströndina.
Síðan eru liðin sextíu ár. Viðmið og aðferðir sem beitt er við þróun byggðar eru orðin önnur. Verðmæti sem liggja í náttúrulegum strandlengjum og sjávarklettum njóta núorðið verndar og hugmyndin um að öll hús megi endurnýja og gefa nýtt líf sækir í sig veðrið. Steinsteypt hús Kassagerðarinnar við Köllunarklettsveg, sem reist var í áföngum á sjötta og sjöunda áratugnum, er gott dæmi um það hvernig mannvirki geta vaxið og þroskast. Umbreyst og fengið ný hlutverk.
Fysti áfangi byggingarinnar var einlyft verksmiðjuhúsnæði, reist eftir teikningum Arinbjörns Þorkelssonar. Síðar hannaði arkitektinn Gunnar Hansson veglega skrifstofuálmu og geymsluhúsnæði og loks tengibyggingu við verksmiðjuálmuna. Húsið í heild sinni dregur dám af alþjóðlegum módernisma líkt og fleiri hús sem risu upp úr miðbiki tuttugustu aldarinnar eftir teikningum Gunnars og fleiri arkitekta víða um borgina. Þar á meðal á Heklureit. Og nú þegar verið er að henda húsunum á Heklureit eins og einhverju rusli, gengur Kassagerðarhúsið við Köllunarklettsveg gegnum endurnýjun lífdaga. Sú endurnýjun er fagnaðarefni því iðnaðar- og skrifstofuhús á borð við hús Kassagerðarinnar eru einstök.
„Endurnýjun höfuðstöðva Kassagerðar Reykjavíkur við Köllunarklettsveg er því ákall til framtíðar.“
Þetta eru hús með sögu. Oftast vel byggð og með notagildið í fyrrirúmi. Til að rúma plássfreka iðnaðarstarfsemi eru verksmiðjusalirnir opnir, stórir og bjartir. Lofthæðin rífleg. Og hráleikinn ríkir enn í verksmiðjuálmu Kassagerðarinnar sem hýsir nú Góða hirðinn. Hér geta gamlir hlutir og húsgögn öðlast nýtt líf, líkt og húsið sjálft. Byggingapallar hringa sig nú um húsið og unnið er að því að einangra steinsteypuna utanvert með steinull og þekja yfir með litaðri álklæðningu. Upphaflegir litir og áferð steypunnar víkja þannig fyrir nýjum litum og áferð. Sem breytir ásýnd hússins frá upphaflegri mynd og viss eftirsjá er í.
Grunngerð byggingarinnar er óbreytt í meginatriðum. Skrifstofuálman hefur verið hækkuð og er nú jafnhá og upphaflegar teikningar gerðu ráð fyrir. Og með því að gera við steypuskemmdir, einangra húsið upp á nýtt og skipta út gluggum og gleri er gamalt hús að verða eins og nýtt. Gamall arkitektúr að verða nýr. Endurnýjun höfuðstöðva Kassagerðar Reykjavíkur við Köllunarklettsveg er því ákall til framtíðar. Ákall sem felur í sér von. Von um að fleiri sjái tækifærin í veðruðu húsnæði, hlúi að og veðji á framtíð þess. Von um að fleiri fyrirtæki hleypi þar nýju lífi í starfsemi sína. Von um að fleiri arkitektar beini kröftum sínum í endurhönnun húsnæðis sem þjónar nýjum tímum. Von um að fleiri sveitarfélög leiði skipulagsgerð þar sem eldra iðnaðar- og skrifstofuhúsnæði er ekki gert að víkja heldur öðlast nýtt líf. Von um að arkitektúr fortíðarinnar verði Köllunarklettur framtíðarinnar.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Ekki beint mín skoðun þó svo ég hafi unnið þar á sínum tíma.
Ja sei sei... blessuð konan greinilega aldrei unnið í gömlu Kassagerðinni... en jú stórir og opnir en ósköp miklir kumbaldar... og hávaðasamir, troðnir af pappír og pallíettum með afurðum, loftræstingin vissulega til staðar enda nauðsynlegt þegar vaxvélar og pappírsvinnuvélar vinna og fínn sallinn svífur um loftið osf osf. Stórir hráir salir og ekki beint þeir þægilegustu .. klassísk færibandavinna og ekkert þar sem þú tekur börnin með í vinnuna... en er virkilega nauðsynlegt að halda í svoleiðis umhverfi bara af því að einhverjir fræðingar.. þessu tilfelli arkitektar ... halda ekki vatni yfir einhverjum stefnum og straumum í fræðunum þeirra ?
Það er skortur á íbúðarhúsnæði í Reykjavík... ekki þrælakistum fjöldaframeiðslu.