Laun hækka og kaupmáttur eykst

Launa­vísi­tala hækk­aði í mars um 0,4 pró­sent frá því í febr­úar að því er fram kemur í nýupp­færðum upp­lýs­ingum Hag­stof­unnar sem birtar voru í dag. Kaup­máttur launa hækk­aði einnig á milli mán­aða, um 0,3 pró­sent frá því í febr­úar.

Umreiknuð árs­hækkun launa­vísi­töl­unnar í mars var fimm pró­sent og hefur ekki verið lægri síðan í apríl árið 2014 þegar hún var 4,8 pró­sent. Tólf mán­aða launa­hækkun hefur mest verið 13,4 pró­sent í apríl í fyrra en síðan hefur hallað undan fæti og nú hækka laun þess vegna hægar en þau hafa gert síðan árið 2014.

[adspot]

Sé þróun vísi­taln­anna skoðuð frá alda­mótum sést að kaup­mátt­ar­vísi­talan hefur aldrei verið hærri, miðað við við­mið­un­ar­árið 1989. Síðan árið 2010 hefur kaup­máttur launa hækkað stöðugt ár frá ári og náði nýjum hæðum árið 2016.

Ársmeðaltal kaupmáttar launa 2001-2016

Þróun launa­vísi­töl­unnar hefur nær ein­göngu verið upp­á­við miðað við við­mið­un­ar­árið 1989. Ekki má greina jafn glögg­lega áhrif efna­hags­hruns­ins 2008 í línu­rit­inu hér að neðan eins og í vísi­tölu kaup­mátt­ar­ins.

Vísitala launa janúar 2000-mars 2017

Launa­vísi­talan byggir á gögnum úr launa­rann­sókn Hag­stof­unnar og sýnir breyt­ingar á verði vinnu­stundar fyrir fasta sam­setn­ingu vinnu­tíma. Vísi­talan mælir þess vegna laun sem greidd eru fyrir umsam­inn vinnu­tíma en ekki til­fallandi yfir­vinnu eða óreglu­legar greiðslur.

Hag­stofan byggir vísi­tölu kaup­máttar á launa­vísi­tölu og vísi­tölu neyslu­verðs. „Almennt eykst kaup­máttur launa þegar laun hækka umfram verð­lag en minnkar þegar verð­bólga er meiri en launa­hækk­anir. Hafa þarf í huga að kaup­máttur launa er annar en kaup­máttur ráð­stöf­un­ar­tekna,“ segir á vef Hag­stof­unnar.