Airbnb bætir ferðaþjónustu á kostnað íbúðamarkaðs

Aukning Airbnb-gist­ingar virð­ist hafa aukið sveigj­an­leika ferða­þjón­ust­unnar á Íslandi, en dregið úr stöð­ug­leika á íbúða­mark­aði á sama tíma. Þar að auki er metið að sveit­ar­fé­lög verði af hund­ruðum millj­ónum króna á ári hverju vegna rangrar skrán­ingar Airbnb-íbúða í stöðugri útleigu. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu hag­deildar Íbúða­lána­sjóðs um stöðu Airbnb á Íslandi.

Í skýrsl­unni er farið yfir umfang Airbnb-gist­ingar á Íslandi, en í mars síð­ast­liðnum voru skráðar um 6.300 gisti­ein­ingar á síð­unni. Þar af taldi Íbúða­lána­sjóður að 1.400 íbúðir og 500 stök her­bergi voru í stöðugri útleigu og ekki í hefð­bund­inni notkun sem íbúð­ar­hús­næði. Sú tala virð­ist hafa minnkað tölu­vert, en í ágúst í fyrra má ætla að hátt í 2.000 íbúðir og 800 her­bergi voru í stöðugri útleigu á Airbnb.[adspot]

30% skráðra íbúða og her­bergja á Airbnb voru stað­sett í mið­borg og vest­urbæ Reykja­víkur, 37% ann­ars staðar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu og 34% utan höf­uð­borg­ar­svæð­is­ins. Samkvæmt gögnum Airdna er Reykja­vík í öðru sæti meðal helstu höf­uð­borga í Vestur- og Suður- Evrópu þegar kemur að fjölda Airbnb-skrán­inga miðað við höfða­tölu, en þær séu aðeins fleiri í Lissabon.

[links]Árið 2016 voru vergar tekjur af útleigu á Airbnb hér á landi um 9,4 millj­arðar, en í fyrra voru þær um 19,7 millj­arðar. Vöxtur tekn­anna hefur því numið 110% milli ára. Gistin­óttum á vegum Airbnb hefur einnig fjölgað, en sam­kvæmt skýrsl­unni hefur aukn­ing hennar að stórum hluta staðið undir miklum vexti í gist­ingu erlendra ferða­manna und­an­farin tvö ár. Þær tölur séu í ósam­ræmi við þá umræðu innan ferða­þjón­ust­unnar að fjölgun erlendra far­þega um Kefla­vík­ur­flug­völl hafi ekki skilað sér í fjölgun gistin­átta.

Hefur áhrif á fasteignaverð

Íbúða­lána­sjóður ályktar að svokölluð Airbnb-væð­ing ferða­þjón­ust­unnar hafi aukið við­náms­þrótt grein­ar­innar gagn­vart ytri áföllum, en hafi gert það að nokkru leyti á kostnað stöð­ug­leika á íbúða­mark­aði. Skamm­tíma­leiga íbúða hafi auk­ist tölu­vert á und­an­förnum árum, en það valdi ruðn­ings­á­hrif á fast­eigna­mark­að­inn og hækki fer­metra­verð. Samkvæmt útreikn­ingum skýrsl­unnar eru upp­söfnuð áhrif Airbnb-gist­ingar á hækkun fast­eigna­verðs á Íslandi árin 2015-2017 metin allt að 5-9 pró­sentu­stig.

Skráningu ábótavant

Einnig er skrán­ingu á íbúðum í stöðugri Airbnb-útleigu ábóta­vant, en í skýrsl­unni er gert ráð fyrir að að minnsta kosti 60% þeirra séu ekki skráð sem atvinnu­hús­næði, þrátt fyrir að lög um gisti­staði krefj­ist þess. Hagdeild Íbúða­lána­sjóðs metur svo að sveit­ar­fé­lög verði árlega af hund­ruðum millj­óna króna vegna þess­arar mis­skrán­ingar, jafn­vel yfir millj­arði, í formi fast­eigna­gjalda vegna Airbnb-íbúða.