Þau eru drepin, pyntuð og limlest, þeim rænt og nauðgað. Þau eru látin taka þátt í vopnuðum átökum og þvinguð í hjónabönd. Hryllilegar afleiðingar stríðsátaka á börn hafa aldrei verið meiri – aldarfjórðungi eftir að alvarleg brot gegn börnum í stríði voru staðfest í skýrslu sem kynnt var á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna. Skýrslan fletti hulunni af földum afleiðingum átaka á börn og niðurstaðan var skuggaleg. Í henni var því lýst hvernig börn væru drepin, svipt frelsi og tækifærum til menntunar og heilbrigðisþjónustu. Hvernig þau væru beitt ofbeldi og notuð í vopnuðum átökum. Hvernig þau væru markvisst svipt öryggi og vernd. Brotin niður.
Kallað var eftir aðgerðum. Að ofbeldi gegn börnum yrði stöðvað. Í nýrri skýrslu UNICEF, barnahjálpar Sameinuðu þjóðanna, er fjallað um þær aðgerðir sem ráðist var í og hver árangurinn af þeim hefur verið. Það er óhætt að segja að þótt hann sé einhver á ákveðnum svæðum, þar sem stríðandi fylkingar hafa skrifað undir sáttmála þar um, er sú skelfing sem börn á átakasvæðum búa við enn gríðarlega mikil og hefur aldrei verið meiri. Alvarleg brot gegn þeim skipta þúsundum, jafnvel tugum þúsunda, á hverju ári.
[adspot]
Niðurstaða nýju skýrslunnar er að fjöldi brota gegn börnum í stríði hafi farið stigvaxandi frá árinu 2005. Hann fór fyrst yfir 20 þúsund á ári árið 2014 og endaði í 26.425 skráðum tilfellum árið 2020. Á tímabilinu 2016 til 2020 var meðaltal alvarlegra brota gegn börnum á átakasvæðum 71 á dag. Og þar með er ekki öll sagan sögð því vissulega fara þessi brot oftast leynt og erfitt að festa nákvæmlega fingur á umfang þeirra.
Á árunum 2005 til 2020 hafa Sameinuðu þjóðirnar staðfest 266 þúsund alvarleg brot gegn börnum á yfir 30 átakasvæðum víðs vegar um Afríku, Asíu, Mið-Austurlöndum og rómönsku Ameríku.
Börn eiga aldrei sök í stríði en engu að síður eru það börn sem bera mestan skaða af vopnuðum átökum, segir í skýrslunni. Á árunum 2005-2020 voru staðfest tilfelli skráð um að:
- 104.100 börn hafi verið ýmist drepin eða þau særst alvarlega í stríðsátökum.
- 93.000 börn hafi verið neydd til hermennsku í stríðsátökum.
- 25.700 börn hafi verið numin á brott af stríðandi fylkingum.
- 14.200 börnum hafi verið beitt kynferðislegu ofbeldi.
- 13.900 skólar og sjúkrahús hafi sætt árásum
- 14.900 tilfelli um að börnum sé meinaður aðgangur að mannúðaraðstoð frá stríðandi fylkingum.
Skýrslan varpar ljósi á að brot gegn börnum eiga sér stað af hálfu allra aðila stríðs, bæði stjórnarhermanna, uppreisnarmanna og annarra stríðandi fylkinga þó meirihluti brota séu framin af hálfu uppreisnarmanna. UNICEF bendir á í skýrslunni að þetta undirstriki mikilvægi þess að ná til allra aðila átaka, ekki aðeins stjórnvalda, til að tryggja vernd barna.
Í skýrslunni kemur fram að mörg börn verði fyrir ítrekuðum brotum. Þannig geti barn sem er numið á brott verið neytt til að gegna hermennsku en líka sætt kynferðislegu ofbeldi eða annars konar líkamlegu og andlegu ofbeldi.
Í Malí, svo dæmi sé tekið, var um helmingur þeirra sextíu stúlkna sem neyddar voru til hermennsku á árunum 2017-2020 beittar kynferðisofbeldi og margar þeirra þvingaðar til að að giftast ofbeldismönnunum.
Af að minnsta kosti 6.411 börnum sem þvinguð voru til hermennsku í Sýrlandi og Jemen á árunum 2013-2018 létust að minnsta kosti 635 eða voru limlest í átökum sem þau voru látin taka þátt í.
Skýrsluhöfundar benda einnig á að það að nota börn til að bera eða koma fyrir sprengjum hafi færst í vöxt. Slík mál hafa verið staðfest í Afganistan, Írak, Sýrlandi, Jemen og Tjad á síðustu árum. Hryðjuverkasamtökin Boko Haram hafa notað tugi barna, oftast stúlkur, til að koma fyrir sprengibúnaði á átakasvæðum í norðausturhluta Nígeríu. Samtökin eru farin að nota þessa aðferð í fleiri löndum sem þau hafa komið sér fyrir í.
Börn verða einnig fyrir pyntingum á átakasvæðum. Í Írak, sem dæmi, hafa börn verið tekin af lífi eða látist í kjölfar pyntinga, eftir að hafa verið sökuð um njósnir eða að vera hliðholl andstæðingum. Í Kólumbíu hafa börn verið drepin fyrir að strjúka úr haldi vopnaðra hópa.
Í skýrslunni, sem byggir á margra ára greiningu og gögnum, er lögð áhersla á að markmiðið verði að setja vernd barna í forgrunn með því að virkja alla hlutaðeigandi, þar á meðal stríðandi fylkingar, ríki, og Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna, og flýta aðgerðum í þá veru á öllum stigum.
[adspot]
Árásir á börn eru skýrt brot gegn alþjóðalögum og alþjóðlegum mannréttindasáttmálum. UNICEF krefst þess að stríðandi aðilar, ríki og aðrir hlutaðeigandi virði skuldbindingar sínar um að vernda börn í stríðsátökum og að alþjóðasamfélagið beiti kröftum sínum og áhrifum í þágu friðar. Auk þess útlistar skýrslan hvernig:
- Betur megi auka umönnun og viðbragðsþjónustu fyrir börn sem þjást vegna stríðs.
- Bæta megi gagnaöflun og greiningu til að bæta viðbrögð og forvarnir.
- Styðja megi betur við sérstaka starfshópa og eftirlitsaðila, s.k. Country Task Forces on Monitoring and Reporting (CTFMR).
- Finna megi betri leiðir til að ná til allra hópa stríðandi aðila til að koma á fót aðgerðaráætlun um vernd barna í átökum.
„Skýrsla þessi leggur spilin á borðið og sýnir, svo ekki sé um villst, að heimsbyggðin fær falleinkunn í að vernda börn gegn alvarlegum brotum í stríði,“ segir Catherine Russell, framkvæmdastjóri UNICEF. „Alvarleg brot gegn réttindum barna hefur víðtæk áhrif á börnin, fjölskyldur þeirra og samfélög. Við hreinlega neitum að samþykkja brot gegn börnum sem óumflýjanlegan fylgifisk stríðs.“
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Ýttu á + við höfund, fréttamál eða greinaröð til að fylgja því og fá tölvupóst þegar eitthvað nýtt kemur, einn á dag í mesta lagi. Því sem þú fylgir stjórnarðu á Minni síðu.
stríðsátök
Pólverjum er vandi á höndum
Athugasemdir