Skora á stjórnvöld að bjóða upp á grænkerafæði í skólum

Samtök græn­kera á Íslandi hafa sent út áskorun til umhverf­is­ráð­herra, rík­is­stjórnar og sveit­ar­fé­laga um að auka vægi græn­ker­a­fæðis í skóla­mötu­neytum og öðrum rík­is­stofn­unum til að sporna gegn ham­fara­hlýnun. Samtökin benda á að stjórn­völd hafi ekki gripið til aðgerða þegar kemur að því að draga úr neyslu dýra­af­urða en dýra­eldi í land­bún­aði orsakar hluta los­unar sem stjórn­völd bera ábyrgð á.

Um helmingur af losun landbúnaðar tilkominn vegna dýraeldis

Í áskor­un­inni er vitnað í orð Guð­mundar Inga Guð­brands­sonar umhverf­is­ráð­herra við minn­ing­ar­at­höfn um jökul­inn Ok um síð­ustu helgi. Þar hét hann því að gera það sem hann gæti til þess að koma í veg fyrir að fleiri jöklar á Íslandi hverfi. Samtökin segja hins vegar að lítið virð­ist vera á döf­inni hjá stjórn­völdum varð­andi einn mik­il­væg­asta þátt­inn í bar­átt­unni gegn lofts­lags­breyt­ingum, sem er það að draga úr neyslu dýra­af­urða.

„Stjórn­völd hafa ekki gefið nein skýr skila­boð frá sér varð­andi þennan þátt en land­bún­aður telur 13 pró­sent af losun miðað við Kýótó-bók­ina (en 21 pró­sent af losun sem fellur undir beina ábyrgð íslenskra stjórn­valda). Um 50% af þess­ari losun land­bún­aðar er metangaslosun vegna dýra­eldis en metan­gas er gróð­ur­húsa­loft­teg­und sem er 25 sinnum skað­legri umhverf­inu en koltví­sýr­ingur en að sama skap þeim eig­in­leikum gætt að hrein­ast fljótar úr and­rúms­loft­inu en koltví­sýr­ingur,“ segir í áskor­un­inni.

Hvetja stjórnvöld til að bjóða börnum upp á grænkerafæði

Samtökin benda á að íslensk börn hafi sent skýr skila­boð um að grípa þurfi til aðgerða með lofts­lags­verk­föllum á föstu­dögum alla síð­ustu skóla­önn. Þrátt fyrir það standi krökkum ekki til boða að velja sér græn­ker­a­fæði í skólum.

„Mörg börn þurfa að fara með nesti í leik- og grunn­skóla upp á hvern ein­asta dag þar sem skól­arnir fara fram á lækn­is­vott­orð til að börnin geti fengið græn­ker­a­fæði. Það er marg­sannað að plöntu­miðað matar­æði er full­nægj­andi að öllu leyti á öllum ævi­skeiðum og því væri rök­rétt skref að bjóða upp á þann kost í öllum skóla­mötu­neytum lands­ins.“

Hvetja sam­tökin því stjórn­völd til þess að bjóða upp á græn­kera­val­kosti í skólum og sýna fram á kolefn­is­spor ólíkra mál­tíða. Þetta muni spara fé þar sem græn­ker­a­fæði sé almennt ódýr­ara, ásamt því að auð­velda mat­reiðslu í skólum þar sem flest algeng­ustu ofnæmi séu fyrir dýra­af­urðum.

Að lokum segir að áskor­unin eigi við um allar stofn­anir ríkis og sveit­ar­fé­laga, þar á meðal sjúkra­hús en sam­kvæmt sam­tök­unum reyn­ist oft erfitt að fá græn­ker­a­fæði þar. Hægt er að lesa áskor­un­ina í heild sinni hér að neð­an.