Það tók fyrirtæki Kristjáns Loftssonar, forstjóra Hvals, ekki langan tíma að brjóta í bága við reglugerð um velferð dýra eftir að hvalveiðivertíðin fór af stað. Það gerði fyrirtækið með fyrsta drápi vetrarins. En samt fengu veiðimenn á snærum Kristjáns að halda áfram að veiða og drápu 10 langreyðar til viðbótar þar til loks var gripið inn í í dag, viku eftir að brotið var framið.

Forstjóri Matvælastofnunar (MAST) segir ástæðuna þá að eftirlitsmyndavél úr skipinu barst ekki fyrr en eftir að það kom í land. Í kjölfarið þurfti að rannsaka málið og svo tilkynna Hvali hf. um fyrirhugaða veiðistöðvun fyrir Hval 8 sem tók gildi klukkan eitt eftir hádegi í dag. 

„Því miður er viðbragðshraðinn ekki meiri en þetta,“ segir Hrönn Jörundsdóttir, forstjóri MAST.

Eru ekki með atvik á Hval 9 til skoðunar

Stofnunin stöðvaði veiðar á Hval 8 tímabundið í dag. MAST telur að alvarleg brot á dýravelferð hafi verið framin um borð í Hvali 8. Skipið er enn úti á sjó. 

„Við sjáum það á myndatökunni að það líða 29 mínútur frá því að fyrsta skutlinum er skotið í dýrið þar til næsta skutli er skotið. Það er þessi töf á endurskoti sem við teljum mjög alvarlega,“ segir Hrönn. 

Dýrið, fyrsta dýrið sem var veitt á vertíðinni, þjáðist því í meira en hálftíma. 

„Það er bara of langt,“ segir Hrönn. 

Miðað við myndir sem teknar voru við hvalstöðina í Hvalfirði virðist önnur langreyðurin sem dregin var á land einnig hafa verið skotin með tveimur sprengiskutlum. Sú langreyður var skotin af veiðimönnum um borð í Hval 9. Um það segir Hrönn: „Við erum ekki með fleiri mál til rannsóknar eins og staðan er í dag.“ 

Þetta er sama fyrirtækið sem er með Hval 8 og Hval 9 – hvers vegna er bara Hvalur 8 stöðvaður? 

„Vegna þess að frávikið á sér stað á Hval 8, við höfum ekki séð sambærileg frávik á Hval 9. Þar af leiðandi höfum við ekki ástæðu til þess að stöðva hvalveiðar á Hval 9.“

Fer þá ekki sama starfsfólkið þarna á milli? 

„Ég held ekki, nei. Þeir eru með tvö skip sem eru úti á sama tíma.“ 

Hvalur hf. á að framkvæma sína eigin greiningu

Setjið þið einhver skilyrði um að fólkið sem kom að því að þetta frávik og þessi brot áttu sér stað og verði þá ekki á Hval 9? 

Forstjóri MASTHrönn Ólína Jörundsdóttir.

Mynd: MAST

„Við erum að fara fram á það að fyrirtækið greini hvað fór úrskeiðis. Hvort það var búnaður, mannleg mistök, vanþjálfun eða eitthvað annað.“ 

En fólkið sem kom að þessu broti á reglugerðinni, mætir það einhverjum afleiðingum? 

„Þetta er fyrirtækið sem er með starfsemi og afleiðingarnar eru gagnvart fyrirtækinu.“

Hvalur hf. á því núna að komast að því hvað varð til þess að reglurnar voru brotnar um borð í Hval 8 og vinna að úrbótum. Hlutverk MAST er að fara yfir greiningu Hvals, meta hvort hún sé trúverðug og hvort úrbætur séu nægilegar. Aðeins þannig verður veiðistöðvuninni aflétt. Hvalur hf. mótmælti ekki stöðvun MAST. 

„Við tökum því þannig að það séu ekki málefnaleg rök fyrir því að víkja frá þessari ákvörðun okkar. Þeir verða þá bara að sýna fram á það að þeir geti bætt úr þessu til þess að fá að halda veiðunum áfram,“ segir Hrönn.