Minni framlög á vinnumarkaði næstu árin

Búist er við því að útgjöld rík­is­sjóðs á vinnu­mark­aði og í atvinnu­leys­is­bætur drag­ist saman um rúman þriðj­ung í ár, þrátt fyrir að meira atvinnu­leysi sé spáð heldur en í fyrra. Einnig er gert ráð fyrir sam­drætti í mála­flokknum árin 2022 og 2023, en talið er við að hann verði um 100 millj­örðum krónum minni árið 2023 en hann var í fyrra. Þetta kemur fram í nýrri fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar fyrir árin 2021-2024

Mikil aukning frá 2017

Samkvæmt áætl­un­inni hefur mikil aukn­ing átt sér stað í útgjöldum hins opin­bera í félags- hús­næðis- og trygg­ing­ar­málum frá árinu 2017, meðal ann­ars vegna hækkun frí­tekju­marks atvinnu­tekna aldr­aðra, leng­ingu fæð­ing­ar­or­lofs, auk­inna stofn­fram­laga til bygg­ingar leigu­hús­næðis fyrir tekju­lága, auk nýsam­þykktra laga um hlut­deild­ar­lán.

Einnig skrifar rík­is­stjórnin að fram­lög til mál­efna aldr­aðra og öryrkja hafi auk­ist um 27 millj­arða króna á tíma­bil­inu, meðal ann­ars vegna hækk­unar á bótum almanna­trygg­inga, fjölg­unar á líf­eyr­is­þegum og breyt­inga sem hafa falist í að draga úr krónu á móti krónu skerð­ingum.

Samdráttur næstu árin

Samkvæmt fjár­mála­á­ætl­un­inni fyrir næstu fjögur árin er hins vegar búist við 11 pró­senta sam­drætti í mála­flokknum í ár, úr 373 millj­örðum króna í 333 millj­arða króna. Þyngst vega þar útgjöld hins opin­bera á vinnu­mark­að­inn og í atvinnu­leys­is­bætur, en gert er ráð fyrir að sá liður minnki um tæpa 53 millj­arða króna í ár, úr 148 millj­örðum í 95 millj­arða.

Samkvæmt nýj­ustu þjóð­hags­spá Hagstofu er þó búist við að árs­með­al­tal atvinnu­leysis verði meira í ár heldur en í fyrra. Í ár er gert ráð fyrir að atvinnu­leysið nái 7,8 pró­sentum, en að með­al­tali náði það 6,4 pró­sentum.

[links]Á næstu árum er svo búist við að útgjöld hins opin­bera á vinnu­mark­aðnum drag­ist enn frekar saman, en sam­kvæmt fjár­mála­á­ætl­un­inni munu þau minnka um rúman þriðj­ung árið 2022. Árið 2023 er svo gert ráð fyrir enn frek­ari sam­drætti í mála­flokknum, en þar er búist við útgjöldin nemi um 50 millj­arða króna, sem er tæpur þriðj­ungur af útgjöld­unum árið 2020.

23 milljarðar í hlutabætur

Rík­is­stjórnin hefur ráð­ist í fjölda aðgerða á vinnu­mark­aði til að sporna gegn áhrifum yfir­stand­andi kreppu. Einna stærst er hin svo­kall­aða hluta­bóta­leið, sem vinnu­veit­endur geta að öllu óbreyttu sótt um til 31. maí í ár. Á síð­asta ári voru 23,5 millj­arðar króna greiddir út í hluta­bætur, en gert var ráð fyrir að þær myndu nema 34 millj­örðum króna.