Losun frá vegasamgöngum þarf að dragast saman um hundruð þúsunda tonna

Losun frá vega­sam­göngum hefur auk­ist gríð­ar­lega á síð­ustu árum. Til að draga úr þeirri losun hafa stjórn­völd lagt mikla áherslu á að hraða orku­skiptum í sam­göngum frá jarð­efna­elds­neyti til umhverf­is­vænni sam­gangna. Í fyrra var hlut­fall vist­vænna öku­tækja af fjölda öku­tækja í umferð 6,7 pró­sent sem er tölu­verð aukn­ing frá fyrra ári.

Losun frá vegasamgöngum stærsti þátturinn

Íslensk stjórn­völd hafa til­kynnt, í sam­bandi við Par­ís­ar­sam­komu­lagið, að Ísland ætli að taka þátt í sam­eig­in­legu mark­miði með ríkjum Evr­ópu­sam­bands­ins og Noregi um 40 pró­sent sam­drátt í losun til árs­ins 2030 miðað við 1990 .

Í svari umhverf­is-og auð­linda­ráð­herra við fyr­ir­spurn frá­ Birni Leví Gunn­ars­syni, þing­manns Pírata, segir að til þess að Ísland geti staðið við þær skuld­bind­ingar sínar sé ljóst að losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda frá öku­tækjum hér á landi þurfi að drag­ast veru­lega saman. Enda sé sú losun stærsti ein­staki þátt­ur­inn í losun á beinni ábyrgð íslenskra stjórn­valda.

Hlut­deild vega­sam­ganga í losun sem telst á beinni ábyrgð íslenskra stjórn­valda, án land­notk­unar og utan evr­ópsks við­skipta­kerfis um los­un­ar­heim­ildir var 26 pró­sent árið 2005. Þetta hlut­fall var komið upp í 34 pró­sent árið 2017 eða alls 975.000 tonn.

Sjö prósent bílaflotans vistvæn

[links]Til að draga úr losun frá öku­tækjum hafa stjórn­völd lagt mikla áherslu á að hraða orku­skiptum í sam­göngum frá jarð­efna­elds­neyti til umhverf­is­vænni sam­gangna og veittar hafa verið íviln­anir við kaup á umhverf­is­vænum far­ar­tækjum.

Í svari sam­göngu- og sveita­stjórn­ar­ráð­herra við annarri fyr­ir­spurn frá Birni Leví kemur fram að hlut­fall vist­vænna öku­tækja af fjölda öku­tækja í umferð hefur farið úr 2,7 pró­sentum árið 2016 í 6,7 pró­sent 2018. Samkvæmt mark­miði um orku­skipti í sam­göngu­á­ætlun er stefnt á að 10 pró­sent bif­reiða verði knúnar með vist­vænum orku­gjöfum árið 2020.

Mynd: Bára Huld Beck

Enn fremur stendur end­ur­skoðun aðgerða­á­ætl­unar stjórn­valda í lofts­lags­málum nú yfir. Í fyrr­nefndu svari umhverf­is­ráð­herra kemur fram að aðgerð­irnar varð­andi orku­skipti í sam­göngum og breyttar ferða­venjur miða að því að losun frá vega­sam­göngum verði ekki meiri en um 500.000 tonn árið 2030 til að Ísland nái mark­miðum sínum sam­kvæmt Par­ís­ar­sam­komu­lag­inu.

Ef losun Íslands verður ekki innan þeirra marka sem til­kynnt hafa verið til Par­ís­ar­sam­komu­lags­ins þarf Ísland að kaupa los­un­ar­heim­ildir til að standa við skuld­bind­ingar sínar.

Par­ís­ar­samn­ing­ur­inn tók við að Kyotot-bók­un­inni en flest bendir til þess að losun Íslands á árunum 2013 til 2020 verði meiri en skuld­bind­ingar Kyoto-­bók­un­ar­innar kveða á um. Ísland þarf því að gera upp skuld­bind­ingar sínar með kaupum á svoköll­uðum los­un­ar­heim­ild­um. Áætl­aður kostn­aður vegna þessa eru nokkur hund­ruð millj­ónir króna.