Stjórnarmenn íslenskra fyrirtækja þurfi ekki lengur að vera búsettir innan EES

Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neytið leggur til að fellt verði brott úr lögum þau skil­yrði að fram­kvæmda­stjórar og aðrir stjórn­endur íslenskra fyr­ir­tækja búi í aðild­ar­ríkjum EES-samn­ings­ins, aðild­ar­ríkjum EFTA eða í Færeyjum.

Ef frum­varp ráðu­neyts­ins nær fram að ganga þýðir það að stjórn­endur íslenskra fyr­ir­tækja megi búa hvar sem er í heim­inum, svo fram­ar­lega sem þeir eru rík­is­borg­arar í ofan­greindum ríkjum. Tilefni laga­setn­ing­ar­innar má rekja til athuga­semda Eft­ir­lits­stofn­unar EFTA.

Þurfa ekki að lengur undanþágu til að sitja í stjórn íslenskra fyrirtækja

Í núgild­andi lögum er gerð krafa um að fram­kvæmda­stjórar og meiri­hluti stjórn­ar­manna í íslenskum atvinnu­fyr­ir­tækjum skulu vera búsettir hér á landi, með þeirri und­an­tekn­ingu að það gildir ekki um rík­is­borg­ara Færeyja, þeirra ríkja sem eiga aðild að samn­ingnum um Evrópska efna­hags­svæðið eða þeirra ríkja sem eru aðilar EFTA. Hins vegar gera lögin kröfu um að við­kom­andi rík­is­borg­arar séu búsettir í fyrr­nefndum ríkjum.

Tilefni frum­varps­ins eru athuga­semdir ESA, eft­ir­lits­stofn­unar EFTA, við fyrr­greint búsetu skil­yrði í íslenskum lögum en stofn­unin vakti fyrst athuga­semdir við skil­yrðið í jan­úar 2014. Samkvæmt EES-samn­ingum er ekki hægt að setja höft á rétt rík­is­borg­ara á EES-svæð­inu til að öðl­ast stað­festu á yfir­ráða­svæði ein­hvers ann­ars ríkis á svæð­inu. Stað­festu­rétt­ur­inn felur meðal ann­ars í sér rétt til að hefja og stunda sjálf­stæða atvinnu­starf­semi og til að stofna og reka fyr­ir­tæki.

Í áformum um laga­frum­varpið sem birt hafa verið í sam­ráðs­gátt stjórn­valda, segir að ESA hafi gert athuga­semdir við fimm laga­bálka en þrír þeirra hafi nú þegar verið breytt í sam­ræmi við athuga­semdir ESA. Jafn­framt segir í drög­unum að rík­is­stjórnin telji það vera eitt mik­il­væg­asta hags­muna­mál Íslands að sinna fram­kvæmd EES-samn­ings­ins vel og þetta sé frum­varp liður í því.

Með frum­varp­inu verður lagt til fellt verði út búsetu­skil­yrði lag­anna, það er að segja að rík­is­borg­arar EES-ríkja, EFTA ríkja og Færeyja sem búsettir eru utan þess­ara ríkja, og rík­is­borg­arar þriðju ríkja sem búsettir eru á Evrópska efna­hags­svæð­inu, þurfi ekki lengur und­an­þágu ráð­herra til að vera í stjórn eða vera fram­kvæmda­stjórar fyr­ir­tækja í atvinnu­rekstri hér á landi.