Gylfi Zoega: „Þessir hagsmunaaðilar eiga dagblöðin“

„Við, sam­starfs­menn hans í Háskóla Íslands í gegnum árin, höfum mörg staðið í þessum bar­dögum,“ segir Gylfi Zoega, pró­fessor í hag­fræði, spurður hvort að hann þekki þá lýs­ingu Ásgeirs Jóns­sonar Seðla­banka­stjóra, að hags­muna­hópar stýri Íslandi og að erfitt sé að lenda uppi á kant við þá. Ásgeir lét þessi ummæli falla í við­tali við Stundina nýverið og við­brögðin við því hafa ekki látið á sér standa.

[links]Gylfi, sem var gestur þátt­ar­ins Sprengisands á Bylgj­unni í morgun, rifj­aði í þessu sam­bandi upp þegar hann ásamt kollega sínum í Háskóla Íslands tal­aði síð­asta sumar og haust fyrir almanna­hags­munum í sótt­vörnum; að passa ætti upp á landa­mærin og hafa þjóð­lífið inn­an­lands sem eðli­leg­ast. „Það var rimma við sér­hags­muni,“ segir Gylfi og bendir á að sér­hags­munir væru þá það sem gengi á skjön við almanna­hags­muni. Í þessu til­tekna til­viki voru það sam­tök í ferða­þjón­ustu sem vildu hafa landa­mærin sem mest opin, sem er að mati Gylfa „algjör­lega mis­skilin hags­muna­bar­átta því það skemmir ekk­ert meira fyrir [ferða­þjón­ust­unni] en að hafa far­sótt inn­an­lands“.

Aðrir kollegar Gylfa hafa bent á að skipt­ing á rent­unni af sjáv­ar­út­vegi sé ekki rétt­lát. „Það hefur verið ára­tuga hags­munarimma.“ Enn aðrir hafa bent á hvernig auka mætti hag­kvæmni í land­bún­aði. „Svo þetta er búið að vera í fleiri ára­tugi hér á landi,“ segir Gylfi en að slíkt hið sama sé uppi á ten­ingnum víða erlendis. „Þetta er úti um allt.“

Það sem hins vegar skipti máli sé að „stjórn­völd hugsi um almanna­hags­muni en ekki sér­hags­muni. Þetta verður auð­vitað að spill­ingu ef sér­hags­mun­irnir ná að umb­una ein­stökum stjórn­mála­mönnum í stað­inn fyrir greiða. Það er spill­ing.“

Það sem Gylfa fannst skrítið við frétta­flutn­ing af ummælum Seðla­banka­stjóra voru ekki orð hans heldur við­brögðin sem þau fengu. „Það var eins og það væri búið að finna upp hjólið.“ Svo þekkta segir hann þessa hags­muna­bar­áttu vera.

Spurður hvort að veist væri per­sónu­lega að sér­fræð­ingum sem tjá sig um ákveðin mál. „Það er smá stríðs­kostn­aður,“ svarar Gylfi. Sér­fræð­ingar hafi ákveðnum skyldum að gegna að rétta upp „rauð flögg“ telji þeir til­efni til. „Stríðs­kostn­að­ur­inn felist m.a. í því að fá „á sig bunur í dag­blöð­unum,“ segir Gylfi. „Þessir hags­muna­að­ilar eiga dag­blöðin.“ Það sama geti verið uppi á ten­ingnum í „netheimum“. Hann segir þennan stríðs­kostnað geta orðið mik­inn, „ef að þessir aðilar eru skæðir“ og seg­ist draga sig annað slagið í hlé í opin­berri umræðu vegna þessa.