Frásagnir þolenda af kynferðisofbeldi: „Samfélag sem er gegnsýrt af gerendameðvirkni“

Fjölda­margir þolendur kyn­ferð­is­of­beldis hafa stigið fram með reynslu sína af ofbeldi síð­ast­lið­inn sól­ar­hring, sumir þeirra í fyrsta skipti. Ásamt því að opna sig um ofbeldi sem það hefur orðið fyrir hafa þolendur opnað á umræðu um afleið­ingar ofbeldis og hvernig sam­fé­lagið bregst við þolendum og jafn­framt ger­endum. 

Umræðan spratt fram í kjöl­far þess að fjöl­miðla­mað­ur­inn Sölvi Tryggva­son kom fram í sínum eigin hlað­varps­þætti með lög­mann­inum sínum til að bera af sér sakir um ofbeldi og sagði slúð­ur­sögur þess efnis hafa haft gríð­ar­lega nei­kvæð áhrif á hann. Margir sýndu Sölva stuðn­ing, meðal ann­ars Sigmar Vil­hjálms­son sem birti mynd­band af sér horfa grát­andi á hlað­varps­þátt­inn. Daginn eftir kærðu tvær konur Sölva til lög­reglu. Sögðust þær ekki hafa viljað gera þessi mál opin­ber en þær vildu fá tæki­færi til að segja sína hlið eftir að hann tjáði sig um málið. Í yfir­lýs­ingu frá kon­unum sem send var á fjöl­miðla sögðu þær sam­fé­lags­lega skyldu sína að leiða sann­leik­ann í ljós. 

Enn er mikil umræða um málið á sam­fé­lags­miðlum og í gær dró þekktur áhrifa­valdur orð sín til baka eftir að hafa lýst stuðn­ingi við Sölva og sagt „mellum og vænd­is­konum“ að fokka sér.  

Umræðan und­an­farna daga hefur verið þolendum þung og gagn­rýna þeir meðal ann­ars hversu margir voru til­búnir til að trúa frekar á að konur ljúgi til um ofbeldi en að þær hafi orðið fyrir því.  

Sólborg Guð­brands­dóttir sem hélt úti Instagram-síð­unni Fávitar er ein fjöl­margra sem hafa tjáð sig um málið, en hún seg­ist hafa fengið til sín þús­undir sagna af kyn­ferð­is­of­beldi á þeim fimm árum sem hún vann að því að varpa ljósi á stöðu kyn­ferð­is­brota­mála á Íslandi.

„Á þeim tíma fékk ég eflaust sendar til mín þús­undir sagna af kyn­ferð­is­of­beldi, þar sem „meintir“ ger­endur voru íslenskir karlar og strákar. Og svo virð­ist það sem svo að fólki sé fyr­ir­munað að skilja það að ein­hver sem brosir fal­lega og er góður við ömmu sína geti líka verið ger­andi. Nánast hver ein­asta kona sem ég þekki hefur orðið fyrir ein­hvers konar kyn­ferð­is­of­beldi og það gjör­sam­lega fýkur í mig að heyra fólkið mitt ásaka þær um athygl­is­sýki, kalla þær geð­veikar og ætla þeim ein­hverjar ann­ar­legar hvatir, þegar þær segja frá ofbeld­inu. Af þessum þús­undum sagna eru eflaust svipað margir ger­endur. Þeir eru vinir ykkar. Þeir eru frægir. Mennt­aðir. Fallegir. Góðir við ömmur sínar. En þeir eru líka ofbeld­is­menn,“ skrif­aði hún.

Ein þess­ara sagna væri hennar. Sagði hún erfitt að fylgj­ast með því hvernig áherslan væri gjarna á að passa þyrfti upp á til­finn­ingar og orð­spor meints ger­anda. „Hvaða sam­fé­lag er það sem bregst við frá­sögnum kvenna af ofbeldi með þeim hætti að nauð­syn­legt sé að vernda strák­ana okkar gegn ásök­unum? Það er sam­fé­lag sem er gegn­sýrt af ger­enda­með­virkni og kven­fyr­ir­litn­ingu.“

Fleiri hafa tjáð sig um málið og hér á eftir eru frá­sagnir nokk­urra ein­stak­linga birtar: