Þekking

Flókið samspil frjósemi og hlýnunar jarðar

Hlýn­andi lofts­lag get­ur haft af­drifa­rík­ar af­leið­ing­ar fyr­ir líf­fræði­leg­an fjöl­breyti­leika.

Flókið samspil frjósemi og hlýnunar jarðar
Skapar ógn Hækkandi hitastig ógnar líffræðilegum fjölbreytileika. Mynd: Shutterstock
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 7 árum.

Hlýnun jarðar hefur lengi verið yfirvofandi ógn yfir lífi á jarðkringlunni. Við vitum að afleiðingar breytinga á hitastigi jarðarinnar geta haft margvísleg áhrif og þá mest megnis á lífríki jarðar, sem við mannfólkið treystum heilmikið á. Ein stærstu áhrif hlýnunarinnar á lífríki jarðar í heild eru breytingar á tegundafjölbreytileika, það er að segja hnignun líffræðilegs fjölbreytileika.

Þegar hönnuð eru reiknilíkön til að skilgreina hversu mikil áhrifin geta verið er yfirleitt reiknað með því að hitastig hækki svo mikið að lífverur geta ekki lengur lifað við slíkar aðstæður. Þá er vísað í að hitastigsbreytingin sé svo mikil að lífeðlisfræðilegir ferlar hreinlega virka ekki lengur. Í yfirlitsgrein sem birtist í Trends in Ecology and Evolution eru þessar forsendur gagnrýndar þar sem hæfni lífveranna fer hnignandi löngu áður en þær deyja.

Frjósemi – stór breyta

Frjósemi lífvera er mikilvægur mælikvarði á lífvænleika stofnsins. Ef frjósemi fer minnkandi eru líkur á að stofninn …

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Þekking

Heimsálfur utan úr geimnum eru fastar í iðrum Jarðar
Þekking

Heims­álf­ur ut­an úr geimn­um eru fast­ar í iðr­um Jarð­ar

Hvað leyn­ist und­ir fót­um okk­ar? Sú spurn­ing er æv­in­lega að­kallandi á eld­gosa­svæði og tala nú ekki um þeg­ar gos­hrina er haf­in, eins og nú virð­ist raun­in á Ís­landi. Vís­inda­menn eru hins veg­ar sí­fellt að störf­um að auka skiln­ing okk­ar á því sem í iðr­un­um leyn­ist og nú í nóv­em­ber birt­ist í vís­inda­rit­inu Nature grein þar sem sagði frá óvæntri nið­ur­stöðu...
Háhyrningar ættaðir frá Íslandi enduðu sem sýningardýr á Tenerife
Þekking

Há­hyrn­ing­ar ætt­að­ir frá Ís­landi end­uðu sem sýn­ing­ar­dýr á Teneri­fe

Tug­ir há­hyrn­inga voru fang­að­ir við strend­ur Ís­lands á átt­unda og ní­unda ára­tug síð­ustu ald­ar og seld­ir í dýra­garða. Þeir áttu marg­ir hverj­ir öm­ur­lega ævi, enda rifn­ir frá fjöl­skyld­um sín­um, töp­uðu jafn­vel glór­unni og urðu fólki að bana. Sum­ir þeirra lifa enn – og nokkr­ir ná­komn­ir ætt­ingj­ar þeirra eru í haldi á Teneri­fe.
Alheimurinn í nýju og skarpara ljósi
Þekking

Al­heim­ur­inn í nýju og skarp­ara ljósi

Nýj­asta stór­virki mann­kyns­ins, James Webb geim­sjón­auk­inn, er ætl­að að skoða mynd­un fyrstu stjarna og vetr­ar­brauta al­heims­ins. Hvar og hvenær kvikn­aði fyrsta ljós­ið í al­heim­in­um? Hvernig verða stjörn­ur og sól­kerfi til? Hvernig mynd­uð­ust vetr­ar­braut­irn­ar? Hvaða eðl­is- og efna­fræði­lega eig­in­leika þurfa plán­et­ur og sól­kerfi að hafa til að geyma líf? Fyrstu mynd­ir sjón­auk­ans eru komn­ar. „Þær voru enn skýr­ari, skarp­ari og glæsi­legri en ég átti von á,“ seg­ir Sæv­ar Helgi Braga­son.

Mest lesið

Ísland undirlagt hræðsluáróðri
4
Viðtal

Ís­land und­ir­lagt hræðslu­áróðri

„Tján­ing­ar­frels­ið er svo mik­il­vægt fyr­ir lýð­ræð­is­legt sam­fé­lag,” seg­ir Þór­hild­ur Sunna Æv­ar­dótt­ir, fram­kvæmda­stjóri al­þjóð­legu mann­rétt­inda­sam­tak­anna Coura­ge In­ternati­onal. Sem fyrr­um þing­mað­ur og sér­hæfð í mann­rétt­ind­um hef­ur hún í ófá­um mál­um bar­ist gegn þögg­un­ar­til­burð­um valds­ins gagn­vart þeim sem fletta of­an af mis­notk­un þess.
Trump skapaði tækifæri
6
InnlentHorft til Evrópu

Trump skap­aði tæki­færi

„Við lif­um í efna­hags­lega sam­tvinn­uð­um heimi,“ seg­ir Max­im­ili­an Conrad, pró­fess­or í stjórn­mála­fræði og sér­fræð­ing­ur Evr­ópu­fræð­um. Ef Ís­lend­ing­ar fari í að­ild­ar­við­ræð­ur þurfi þeir að standa fast á sínu en með að­ild gætu þeir haft marg­vís­leg áhrif á þró­un mála í Evr­ópu. Að­ild raun­ger­ist hins veg­ar ekki nema að und­angegn­um þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­um, breyt­ingu á stjórn­ar­skrá og al­þing­is­kosn­ing­um.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Segir „falsfrétt“ og „óhróður“ að hún vilji bera ESB-aðild undir Bandaríkin
6
StjórnmálEvrópumál

Seg­ir „fals­frétt“ og „óhróð­ur“ að hún vilji bera ESB-að­ild und­ir Banda­rík­in

Ingi­björg Dav­íðs­dótt­ir, þing­kona Mið­flokks­ins, sagði„mjög mið­ur“ að ekki hafi ver­ið fund­að með Banda­ríkj­un­um um „ hvað ger­ist með varn­ar­samn­ing Ís­lands ef Ís­land ákveð­ur að ganga í Evr­ópu­sam­band­ið“, en seg­ir það jafn­gilda „fals­frétt­um“ að hún vilji bera að­ild und­ir Banda­rík­in.

Mest lesið í mánuðinum

Krefjast tæps milljarðs af félagi þingmanns
3
Stjórnmál

Krefjast tæps millj­arðs af fé­lagi þing­manns

Kröf­ur upp á 981 millj­ón eru und­ir í beiðni um nauð­ung­ar­sölu á lóð­um fé­lags­ins Rend­er Centi­um ehf. í Mos­fells­bæ. Berg­þór Óla­son, þing­mað­ur Mið­flokks­ins, og fað­ir hans eiga fé­lag­ið sem átti að byggja þjón­ustu­íbúð­ir fyr­ir aldr­aða á lóð­inni en hef­ur rift samn­ingn­um. Mál­ið varp­ar ljósi á bygg­ing­ar­verk­efni þing­manns­ins víða um land en hann seg­ist sína að­komu ekki tíma­freka.
Bjarni kominn með hlut í fjölskyldufyrirtækinu
4
ViðskiptiViðskipti Bjarna Benediktssonar

Bjarni kom­inn með hlut í fjöl­skyldu­fyr­ir­tæk­inu

Bjarni Bene­dikts­son er orð­inn hlut­hafi í Al­fa, fjöl­skyldu­fyr­ir­tæki Eng­ey­inga, sem er stærsti eig­andi Kynn­is­ferða og á hlut í fjölda skráðra fé­laga á mark­aði. Fé­lag­ið seldi Tékk­land bíla­skoð­un og Bjarni fær um 19 millj­ón­ir króna í arð. Bjarni hef­ur áð­ur sagst ekki koma að rekstri við­skipta­veld­is fjöl­skyld­unn­ar.
Söfnuðu hundruðum milljóna frá nafnlausum aðilum fyrir menningarmiðstöð gyðinga á Íslandi
6
Innlent

Söfn­uðu hundruð­um millj­óna frá nafn­laus­um að­il­um fyr­ir menn­ing­ar­mið­stöð gyð­inga á Ís­landi

Rabbíni gyð­inga á Ís­landi virð­ist hafa safn­að 436 millj­ón­um króna frá nafn­laus­um styrkj­end­um til að kaupa og reka menn­ing­ar­mið­stöð gyð­inga við Hverf­is­götu í Reykja­vík. Fjár­fest­ir sem er á svört­um lista í Bretlandi vegna tengsla við Rúss­land klippti á borð­ann. Hann hef­ur styrkt upp­kaup á heim­il­um Palestínu­manna til að stækka byggð­ir gyð­inga.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Efnahagsbandalög og séríslensk hagfræði – rökvísi hagstjórnar í evrópsku samhengi
Greining

Efna­hags­banda­lög og sér­ís­lensk hag­fræði – rök­vísi hag­stjórn­ar í evr­ópsku sam­hengi

Hags­muna­að­il­ar í evr­ópsku við­skipta­lífi eru hlynnt­ir að­ild en því er öf­ugt far­ið hér á landi. Verka­lýðs­hreyf­ing­in í Evr­ópu sér hags­muni sína bet­ur tryggða inn­an sam­bands­ins en ut­an þess þó lít­ið fari fyr­ir því sjón­ar­miði hér­lend­is. Al­menn­ing­ur í lönd­um Evr­ópu­sam­bands­ins er í mikl­um meiri­hluta ánægð­ur með það sam­band. Ís­lensk­ur al­menn­ing­ur fær að segja sitt álit inn­an mán­að­ar.
Trump skapaði tækifæri
InnlentHorft til Evrópu

Trump skap­aði tæki­færi

„Við lif­um í efna­hags­lega sam­tvinn­uð­um heimi,“ seg­ir Max­im­ili­an Conrad, pró­fess­or í stjórn­mála­fræði og sér­fræð­ing­ur Evr­ópu­fræð­um. Ef Ís­lend­ing­ar fari í að­ild­ar­við­ræð­ur þurfi þeir að standa fast á sínu en með að­ild gætu þeir haft marg­vís­leg áhrif á þró­un mála í Evr­ópu. Að­ild raun­ger­ist hins veg­ar ekki nema að und­angegn­um þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­um, breyt­ingu á stjórn­ar­skrá og al­þing­is­kosn­ing­um.
Ísland undirlagt hræðsluáróðri
Viðtal

Ís­land und­ir­lagt hræðslu­áróðri

„Tján­ing­ar­frels­ið er svo mik­il­vægt fyr­ir lýð­ræð­is­legt sam­fé­lag,” seg­ir Þór­hild­ur Sunna Æv­ar­dótt­ir, fram­kvæmda­stjóri al­þjóð­legu mann­rétt­inda­sam­tak­anna Coura­ge In­ternati­onal. Sem fyrr­um þing­mað­ur og sér­hæfð í mann­rétt­ind­um hef­ur hún í ófá­um mál­um bar­ist gegn þögg­un­ar­til­burð­um valds­ins gagn­vart þeim sem fletta of­an af mis­notk­un þess.

Mest lesið undanfarið ár