Þekking

Flókið samspil frjósemi og hlýnunar jarðar

Hlýn­andi lofts­lag get­ur haft af­drifa­rík­ar af­leið­ing­ar fyr­ir líf­fræði­leg­an fjöl­breyti­leika.

Flókið samspil frjósemi og hlýnunar jarðar
Skapar ógn Hækkandi hitastig ógnar líffræðilegum fjölbreytileika. Mynd: Shutterstock
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 7 árum.

Hlýnun jarðar hefur lengi verið yfirvofandi ógn yfir lífi á jarðkringlunni. Við vitum að afleiðingar breytinga á hitastigi jarðarinnar geta haft margvísleg áhrif og þá mest megnis á lífríki jarðar, sem við mannfólkið treystum heilmikið á. Ein stærstu áhrif hlýnunarinnar á lífríki jarðar í heild eru breytingar á tegundafjölbreytileika, það er að segja hnignun líffræðilegs fjölbreytileika.

Þegar hönnuð eru reiknilíkön til að skilgreina hversu mikil áhrifin geta verið er yfirleitt reiknað með því að hitastig hækki svo mikið að lífverur geta ekki lengur lifað við slíkar aðstæður. Þá er vísað í að hitastigsbreytingin sé svo mikil að lífeðlisfræðilegir ferlar hreinlega virka ekki lengur. Í yfirlitsgrein sem birtist í Trends in Ecology and Evolution eru þessar forsendur gagnrýndar þar sem hæfni lífveranna fer hnignandi löngu áður en þær deyja.

Frjósemi – stór breyta

Frjósemi lífvera er mikilvægur mælikvarði á lífvænleika stofnsins. Ef frjósemi fer minnkandi eru líkur á að stofninn …

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Þekking

Heimsálfur utan úr geimnum eru fastar í iðrum Jarðar
Þekking

Heims­álf­ur ut­an úr geimn­um eru fast­ar í iðr­um Jarð­ar

Hvað leyn­ist und­ir fót­um okk­ar? Sú spurn­ing er æv­in­lega að­kallandi á eld­gosa­svæði og tala nú ekki um þeg­ar gos­hrina er haf­in, eins og nú virð­ist raun­in á Ís­landi. Vís­inda­menn eru hins veg­ar sí­fellt að störf­um að auka skiln­ing okk­ar á því sem í iðr­un­um leyn­ist og nú í nóv­em­ber birt­ist í vís­inda­rit­inu Nature grein þar sem sagði frá óvæntri nið­ur­stöðu...
Háhyrningar ættaðir frá Íslandi enduðu sem sýningardýr á Tenerife
Þekking

Há­hyrn­ing­ar ætt­að­ir frá Ís­landi end­uðu sem sýn­ing­ar­dýr á Teneri­fe

Tug­ir há­hyrn­inga voru fang­að­ir við strend­ur Ís­lands á átt­unda og ní­unda ára­tug síð­ustu ald­ar og seld­ir í dýra­garða. Þeir áttu marg­ir hverj­ir öm­ur­lega ævi, enda rifn­ir frá fjöl­skyld­um sín­um, töp­uðu jafn­vel glór­unni og urðu fólki að bana. Sum­ir þeirra lifa enn – og nokkr­ir ná­komn­ir ætt­ingj­ar þeirra eru í haldi á Teneri­fe.
Alheimurinn í nýju og skarpara ljósi
Þekking

Al­heim­ur­inn í nýju og skarp­ara ljósi

Nýj­asta stór­virki mann­kyns­ins, James Webb geim­sjón­auk­inn, er ætl­að að skoða mynd­un fyrstu stjarna og vetr­ar­brauta al­heims­ins. Hvar og hvenær kvikn­aði fyrsta ljós­ið í al­heim­in­um? Hvernig verða stjörn­ur og sól­kerfi til? Hvernig mynd­uð­ust vetr­ar­braut­irn­ar? Hvaða eðl­is- og efna­fræði­lega eig­in­leika þurfa plán­et­ur og sól­kerfi að hafa til að geyma líf? Fyrstu mynd­ir sjón­auk­ans eru komn­ar. „Þær voru enn skýr­ari, skarp­ari og glæsi­legri en ég átti von á,“ seg­ir Sæv­ar Helgi Braga­son.

Mest lesið

Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
2
Viðskipti

Sam­herja­börn­in greiddu lán for­eldra sinna með eign­ar­hlut í stærsta eig­anda Sam­herja

Lán­ið sem Þor­steinn Már Bald­vins­son og Helga Stein­unn Guð­munds­dótt­ir veittu börn­um sín­um til að kaupa nærri helm­ings hlut í Sam­herja af þeim hef­ur ver­ið gert upp. Börn­in, þau Bald­vin, for­stjóri Sam­herja, og Katla Þor­steins­börn eru nú orðn­ir með­eig­end­ur for­eldra sinna í fé­lög­un­um sem lán­uðu þeim fyr­ir kaup­un­um. Sam­þykkt­ir fé­lags­ins tryggja þeim fast­ar arð­greiðsl­ur úr K&B á hverju ári.
Töldu sig hlunnfarna um hálfan milljarð í fiskeldisviðskiptum
5
Dómsmál

Töldu sig hlunn­farna um hálf­an millj­arð í fisk­eldisvið­skipt­um

Þrír minni­hluta­hlut­haf­ar í Löx­um eign­ar­halds­fé­lagi, sem seldi helstu eign­ir sín­ar til lax­eld­isris­ans sem nú heit­ir Kald­vík ár­ið 2022, töp­uðu máli gegn norsk­um meiri­hluta­eig­anda fé­lags­ins og end­ur­skoð­enda­skrif­stof­unni Deloitte. Bentu hlut­haf­arn­ir með­al ann­ars á kaup Ís­fé­lags­ins og Jens Garð­ars Helga­son­ar máli sínu til stuðn­ings.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Sáu sárin sem hún faldi
1
ViðtalElsku Embla

Sáu sár­in sem hún faldi

Þann 7. júní verða fimm ár lið­in frá frá­falli Emblu Arn­ars Katrín­ar­dótt­ur. And­lát henn­ar var harma­fregn fyr­ir sam­fé­lag­ið, en fjöl­skyld­an sat eft­ir með sorg­ina. Löngu áð­ur en Embla fékk grein­ingu var fjöl­skyld­unni orð­ið ljóst að hún væri orð­in al­var­lega veik, en vegna þess hve þög­ul veik­ind­in voru tók tíma að fá áheyrn. Jafn­vel þá skorti skiln­ing á stöðu barns­ins, sem svipti sig lífi og var jörð­uð á fimmtán ára af­mæl­is­dag­inn sinn.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

„Hann er ekki Messías“
Erlent

„Hann er ekki Mess­ías“

An­dy Burn­ham, sem fékk við­ur­nefn­ið „kon­ung­ur norð­urs­ins“ sem borg­ar­stjóri Manchester, virð­ist standa á þrösk­uldi þess að verða næsti leið­togi Verka­manna­flokks­ins og næsti for­sæt­is­ráð­herra Bret­lands. Þetta er þriðja at­lag­an að for­manns­stóln­um og að hans sögn „síð­asta tæki­fær­ið“ til að breyta Verka­manna­flokkn­um. Nú vinn­ur hann að því að róa fjár­festa. En hver er þessi mað­ur sem var fagn­að svo inni­lega af sam­flokks­mönn­um þeg­ar hann sór embættiseið sem þing­mað­ur?
Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
Viðskipti

Sam­herja­börn­in greiddu lán for­eldra sinna með eign­ar­hlut í stærsta eig­anda Sam­herja

Lán­ið sem Þor­steinn Már Bald­vins­son og Helga Stein­unn Guð­munds­dótt­ir veittu börn­um sín­um til að kaupa nærri helm­ings hlut í Sam­herja af þeim hef­ur ver­ið gert upp. Börn­in, þau Bald­vin, for­stjóri Sam­herja, og Katla Þor­steins­börn eru nú orðn­ir með­eig­end­ur for­eldra sinna í fé­lög­un­um sem lán­uðu þeim fyr­ir kaup­un­um. Sam­þykkt­ir fé­lags­ins tryggja þeim fast­ar arð­greiðsl­ur úr K&B á hverju ári.
Hópuppsögn Reykjavíkurborgar: „Ég hét því að gera breytingar“
Innlent

Hópupp­sögn Reykja­vík­ur­borg­ar: „Ég hét því að gera breyt­ing­ar“

„Ég hét því að gera breyt­ing­ar og taka til hend­inni í rekstri borg­ar­inn­ar,“ sagði Hild­ur Björns­dótt­ir borg­ar­stjóri. Breyt­ing­ar hafa áhrif á 27 stöðu­gildi af 42 á áð­ur­nefnd­um skrif­stof­um. Starfs­fólki skrif­stof­unn­ar mun eft­ir að breyt­ing­ar hafa að fullu kom­ist til fram­kvæmda, hafa fækk­að um minnst fjöru­tíu pró­sent.
Hitabylgjur ekki „fágætir atburðir“ lengur
Umhverfið

Hita­bylgj­ur ekki „fá­gæt­ir at­burð­ir“ leng­ur

„Það er mjög lík­legt að ár­ið í ár verði eitt heit­asta ár­ið á öld­inni og næsta ár líka,“ seg­ir Hall­dór Björns­son, haf- og veð­ur­fræð­ing­ur á Veð­ur­stofu Ís­lands. Sól­þyrst­ir Ís­lend­ing­ar þurfa að huga að því að skipu­leggja sum­ar­frí sín út frá hita­bylgj­um. Yf­ir­stand­andi hita­bylgju í Evr­ópu má tengja við AMOC-velti­hringrás­ina seg­ir vís­inda­mað­ur­inn Stef­an Rahm­storf.

Mest lesið undanfarið ár