Sagði ríkisskattstjóra ekki nenna að eltast við ólöglega gistingu

Líf Magneu­dóttir odd­viti Vinstri grænna segir eðli­legt að rík­is­skatt­stjóra nenni ekki að elt­ast við þá sem sinna ekki skrán­ingu á útleigu íbúða sinna til Airbnb, um smá­pen­inga sé að ræða og lík­lega sé sýslu­maður að elt­ast við stærri fiska.

Þetta kom fram á fundi Samtaka atvinnu­lífs­ins, Samtaka ferða­þjón­ust­unnar, Samtaka iðn­að­ar­ins og Samtaka versl­unar og þjón­ustu með odd­vitum stærstu flokk­anna í gær.

Bjarn­heiður Halls­dóttir nýkjörin for­maður SAF spurði odd­vita út í skugga­hag­kerfið tengt íbúða­gist­ingu sem hún sagði stórt í sam­an­burði við aðrar þjóðir. „Áætlað að í Reykja­vík sé fram­boð íbúða­her­bergja svipað og fram­boð hót­el­her­berja, hins vegar eru aðeins þús­und íbúðir með við­eig­andi skrán­ingu eða rekstr­ar­leyfi eins og lög gera ráð fyrir,“ sagði Bjarn­heiður og spurði odd­vit­ana hvernig þeir ætl­uðu að sporna við þessu og hvort til­efni væri til að efna til stór­átaks gegn þess­ari brota­starf­semi.

Svar Lífar virt­ist valda nokkrum kurr í salnum, en hún dró þá orð sín um að um smá­pen­inga væri að ræða til baka. „En það sem ég hef sagt og við viljum gera er að sveit­ar­fé­lögin hafi kannski sekt­ar­heim­ildir til þess að upp­ræta slíka starf­semi. Ólögleg starf­semi á slíkum mark­aði er vond,“ sagði Líf og velti því upp hvort breyta þyrfti núgild­andi reglum og minnka þann fjölda gistinótta sem heim­ilt er að leigja íbúðir, en nú eru það 90 dagar. Líf nefndi þar töl­una 70 eða 45 jafn­vel.

Dagur B. Egg­erts­son borg­ar­stjóri sagði að meiri­hlut­inn hefði strax gert athuga­semdir við að eft­ir­litið með þessu væri á höndum sýslu­manns og að þau hefðu haft áhyggjur af því að það væri of veikt og að Reykja­vík væri til í að fá hlut­verk í því að fylgja þessu fastar eftir. Búið sé að stofna hóp með sýslu­manni til þess að allir séu að tala saman og fylgja þessu eftir. „Og það lofar bót og betrun og það eru ein­hver mál komin en okkur hefur ekki fund­ist þetta vera að virka nægi­lega vel,“ sagði Dagur.

Eyþór Arnalds odd­viti Sjálf­stæð­is­flokk­inn sagði borg­ina hafa verið sof­andi með fram­boð á íbúð­ar­hús­næði sem valdi þrýs­ingi á heim­ilin. Fram­boðið þurfi að vera meira til að ná jafn­vægi á mark­að­inn, ann­ars væri hér alltaf svartur mark­aður.

Eyþór nefndi í þessu sam­hengi einnig bíla­leigu­bíla. „Við sjáum það að þeir leggja mjög mikið í grónum hverfum þar sem ekki eru bíla­stæða­gjöld og við sjáum að þeir eru svo­lítið að ryðja út bíl­stæðum fyrir íbúa. Ég myndi vilja sjá ein­hvers konar bíla­stæða­kort fyrir íbúa þannig að íbúar gengju fyrir í þessum málum. Það er ótrú­legur fjöldi sem er að taka bíla­leigu­bíla.“

Airbnb með þriðjung af gistinóttamarkaðnum

Í skýrslu Íslands­banka frá því í apríl kemur fram að Air­bnb er orðið næst­um­fangs­mesta gisti­þjón­usta lands­ins og þrisvar sinnum stærri en sú þriðja umfangs­mesta sem eru gisti­heim­ili. Flestar gistinætur voru þó seldar á hót­el­um, alls 4,3 millj­ónir á árinu 2017. Í gegnum Air­bnb voru 3,2 millj­ónir gistinótta seldar í fyrra.

[links]Tekjur leigu­sala í gegnum Air­bnb á Íslandi námu 19,4 millj­örðum á árinu 2017 og juk­ust um 109% frá fyrra ári. Með­al­verð fyrir sól­ar­hrings­dvöl á Air­bnb er mis­jafnt eftir því hvers eðlis gisti­rýmið er. Þegar um er að ræða leigu á öllu heim­il­inu er með­al­verðið um 21,6 þús­und krón­ur. Til sam­an­burðar er með­al­verð á hót­el­her­bergi í Reykja­vík um 19,7 þús­und. Heilt heim­ili getur hýst fleiri gesti en hót­el­her­bergi alla jafna og er því með­al­verð á hvern ein­stak­ling lægra á Air­bnb en á hót­el­um.

Tekju­hæsti leigu­sali síð­asta árs velti 230 millónum og var með 46 útleigu­rými í gegnum Air­bnb. Rýmin geta verið allt heim­il­ið, sam­eig­in­legt her­bergi eða sér­her­bergi. Þá eru eig­in­leikar á borð við gæði og fjölda gesta sem rýmið hýsir einnig ólíkir á milli rýma. Sá leigu­sali sem var á meðal þeirra tekju­hæstu og var með mestar tekjur á hvert útleigu­rými velti rúmum 12 millj­ónum á hvert rými yfir 12 mán­aða tíma­bil eða rúm­lega milljón í hverjum mán­uði á hvert rými. Á sama tíma er mán­að­ar­legt leigu­verð á hvern fer­metra á hefð­bundnum leigu­mark­aði í kringum þrjú þús­und krónur fyrir tveggja her­bergja íbúð­ir. Það gerir um 210 þús­und sé íbúðin 70 fer­metr­ar. Með­al­fer­metra­verð lækkar svo eftir því sem her­bergjum fjölgar og íbúðin stækk­ar. Það er því ljóst að leigusalar geta aflað umtals­vert meiri tekna með því að leigja erlendum ferða­mönnum í gegnum Air­bnb en með því að leigja á hefð­bundnum leigu­mark­aði. Hefur þessi hvati leitt til þess að íbúðir á hefð­bundnum leigu­mark­aði eru færri en ella sem veldur að öðru óbreyttu hækk­un­ar­þrýst­ingi á leigu­verð.