Uppljóstrarinn í Samherjamálinu: „Það er bara verið að ræna Namibíu“

Jóhannes Stef­áns­son, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri Samherja í Namibíu, tók ákvörðun um að ger­ast upp­ljóstr­ari um spillta og mögu­lega ólög­lega starfs­hætti Samherja í land­inu af því hann vill opin­bera spill­ing­una þar í landi. Þess vegna stígur hann fram og segir sögu sína í sam­starfi við Stundina, Wikileaks, Kveik og Al Jaazeera.

Í við­tali við Stundina rekur Jóhannes hvernig vinnu­brögð Samherja í Namibíu og sam­vinna útgerð­ar­innar við spillta stjórn­mála- og emb­ætt­is­menn hamlar fram­þróun í land­inu. 

„Smátt og smátt áttar maður sig á því að það er bara verið að ræna Namibíu að innan og utan; það er bara verið að fara illa með land og þjóð,“ segir Jóhannes. Hann starf­aði sem fram­kvæmda­stjóri Samherja í Namibíu á árunum 2012 til 2016, en ákvað síðar að ger­ast upp­ljóstr­ari og aðstoðar eft­ir­lits­stofn­anir í Namibíu við rann­sókn­ina á mál­inu. Samherji hefur veitt um 500 þús­und tonn af hesta­makríl í Namibíu síð­ast­liðin sjö ár og hefur útgerðin greitt mútur upp á margar millj­ónir Banda­ríkja­dala til stjórn­mála- og emb­ætt­is­manna í land­inu til að kom­ast yfir veiði­heim­ild­irnar að sögn Jóhann­esar. Um er að ræða eitt stærsta spill­ing­ar­mál sem komið hefur upp í Namibíu. 

„Smátt og smátt áttar maður sig á því að það er bara verið að ræna Namibíu að innan og utan.“

Jóhannes seg­ist hafa verið „mið­punkt­ur­inn“ í rekstri Samherja í Namibíu á þeim tíma sem hann starf­aði hjá fyr­ir­tæk­inu og dregur hann ekk­ert undan þegar hann lýsir ábyrgð sinni á því að hafa tekið þátt í því að arð­ræna Namibíu með íslenska útgerð­ar­fé­lag­inu. Það var Jóhannes sem sá meðal ann­ars um það að greiða mút­urnar sem færðu Samherja afla­heim­ild­irnar í Namibíu þannig að hann hefur beina reynslu og beina vit­neskju um mútu­greiðsl­urnar.

Segir Þorstein Má hafa skipulagt  múturnar

Jóhannes segir hins vegar að Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri og stærsti hlut­hafi Samherja, og Aðal­steinn Helgason, fram­kvæmda­stjóri Kötlu Seafood, hafi verið þeir sem lögðu lín­urnar um að greiða mút­urnar og að hann hafi ekki greitt neinar mútur án þess að fá grænt ljós frá þeim fyrst. Jóhannes lýsir sér sem „verk­færi“ í mál­inu.

„Ég greiddi engar mútur án þess að fá grænt ljós frá Þor­steini. Ég bara fékk upp­lýs­ing­arnar og ég hafði sam­band við Þorstein og sagði: Þeir hafa óskað eftir að ...“