Úr blaðinu á vefnum

Stundin #153

13. apríl 2022

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 8

GreiningSalan á Íslandsbanka

Raunverulegir kaupendur Íslandsbanka

Útgerðarmenn, heildsalar, byggingaverktakar og viðskiptafólk sem tengist mörgum helstu fyrirtækjum fyrirhrunsáranna eru hvað helst þau sem fengu að kaupa Íslandsbanka í lokuðu útboði. Stundin birtir nöfn fólksins sem raunverulega keyptu í bankanum.

30 mín. lestur

ÚttektStórveldi sársaukans

Svona græddi Actavis á ópíóðafaraldrinum

Actavis seldi 32 milljarða taflna af morfínlyfjum í Bandaríkjunum 2006 til 2012, og var næststærsti seljandi slíkra lyfja á meðan notkun slíkra lyfja varð að faraldri í landinu. Fyrirtækinu var stýrt af Róberti Wessman hluta tímans og var í eigu Björgólfs Thors Björgólfssonar allan tímann. Actavis hefur nú samþykkt að greiða skaðabætur vegna ábyrgðar sinnar á morfínfaraldrinum í Bandaríkjunum en fyrrverandi stjórnendur félagsins viðurkenna ekki ábyrgð á þætti Actavis.

26 mín. lestur

ÚttektStórveldi sársaukans

Yfirlæknir um ópíóðafaraldurinn: „Þetta voru bara dópsalar í jakkafötum“

Yfirlæknir bráðamóttöku Landspítala – háskólasjúkrahúss, Hjalti Már Björnsson, segir að læknar í Bandaríkjunum hafi verið miklu líklegri til að skrifa út morfínlyf fyrir fólk en læknar á Íslandi. Hann segir að sala og markaðssetning sumra lyfjafyrirtækja á morfínlyfjum sé glæpsamleg.

10 mín. lestur

FréttirStórveldi sársaukans

Fyrrverandi fíkill segir OxyContin hafa „tröllriðið” Íslandi

Rúmlega 30 ára gömul kona falsaði bréf frá íslenskum lækni til að kaupa OxyContin á Spáni. Konan notaði sjálf OxyContin þegar hún var í fíkniefnaneyslu en ekki mikið þó. Hún reykti hins vegar Fentanyl-plástra frá lyfjafyrirtækinu Actavis.

FréttirStórveldi sársaukans

Sif var háð OxyContin í tvö og hálft ár: „Ég tók þetta á hverjum einasta degi“

Sif Sigurðardóttir fjölmiðlafræðingur notaði OxyContin við bakverkjum á árunum 2009 til 2012. Læknirinn hennar ávísaði lyfjunum til hennar og leið henni illa ef hún tók ekki skammtinn sinn og fékk þá fráhvarfseinkenni. Sif er gott dæmi um hvernig viðhorf til OxyContin-ávísana hefur breyst.

FréttirStórveldi sársaukans

„Dauðsföll vegna OxyContins fá ekki næga athygli“

Kristín Davíðsdóttir, starfsmaður Frú Ragnheiðar, segir að notkun ungs fólks á morfínlyfinu OxyContin hafi aukist mikið. Ungt fólk borði eða reyki lyfið, sem hafi leitt til aukinna dauðsfalla. Hún segir kaldhæðnislegt að Sackler-fjölskyldan bandaríska selji einnig mótefni Oxycontins á Íslandi.

FréttirStórveldi sársaukans

Fékk 490 töflur frá heimilislækni á tveimur mánuðum: „Hún hættir aldrei á þessu OxyContin“

Sjötug kona á Akureyri kynntist OxyContin þegar maðurinn hennar var krabbameinssjúklingur fyrir að verða 20 árum. Konan hefur þannig langvinna, króníska verki sem hæpið er að ávísa morfínlyfjum fyrir samkvæmt læknum sem Stundin hefur rætt við. Dóttir konunnar segir að mamma sín muni aldrei hætta á OxyContin því fráhvörfin séu „viðbjóður“.

GreiningStórveldi sársaukans

Purdue Pharma og Actavis: Svipuð saga af blekkingum og ábyrgðarleysi

Þegar horft er á viðskipti íslenska lyfjafyrirtækisins Actavis á ópíóðamarkaðnum í Bandaríkjunum á árunum 2005 til 2012 kemur í ljós mynstur sem er líkt viðskiptaháttum bandaríska lyfjafyrirtækisins Purdue Pharma, fjölskyldufyrirtækisins sem talið er bera mesta ábyrgð á ópíóðafaraldrinum í Bandaríkjunum. Actavis dró úr því hversu ávanabindandi morfínlyfin eru, ýkti jákvæða virkni þeirra, hundsaði eftirlitshlutverk sitt við sölu lyfja og tók ekki mark á gagnrýni bandarískra stjórnvalda.

FréttirStórveldi sársaukans

Notaði morfínlyf í sex ár: „Ég horfði á mömmu og vildi líða eins og henni“

Bandaríkjamaður á sextugsaldri, sem er hálfur Íslendingur, varð háður morfínskyldum verkjalyfjum og notaði þau í fimm ár. Maðurinn er einn af þeim sem náði hins vegar að vera fúnkerandi þjóðfélagsþegn, stunda vinnu sem yfirmaður í iðnfyrirtæki og lifa fjölskyldulífi og sjá um börn sín allan þann tíma sem hann notaði lyfin. Hann býr í Illinois-fylki þar sem íslenska lyfjafyrirtækið Actavis var með langmestu markaðshlutdeildina á ópíóðamarkaðnum á árunum 2006 til 2014.

FréttirStórveldi sársaukans

Sackler-fjölskyldan selur morfínlyf á Íslandi í gegnum sjóð í Lúxemborg

Eigendur Purdue Pharma, Richard og Jonathan Sackler, hafa um árabil átt danskt félag sem selur morfínlyf eins og Oxycontin á Íslandi. Söluaðili lyfja alþjóðlegs félags þeirra, Mundipharma, segir að ekkert markaðsstarf sé stundað á lyfjum þeirra hér á landi.

ViðskiptiStórveldi sársaukans

Íslenskir fjárfestar fengu 180 milljarða eftir að Actavis fór inn á ópíóðamarkaðinn í Bandaríkjunum

Alls fengu 4.000 íslenskir fjárfestar, sem voru í hluthafahópi Actavis, greidda samtals 180 milljarða króna þegar fjárfestingarfélag Björgólfs Thors Björgólfssonar keypti þá út úr Actavis árið 2007. Um var að ræða það sem Björgólfur Thor kallaði réttilega sjálfur „stærstu viðskipti Íslandssögunnar frá stríðslokum“. Verðmat á Actavis hefði aldrei verið það sem það var nema vegna þess að fyrirtækið hafði náð fótfestu á verkjalyfjamarkaðinum í Bandaríkjunum.

Viðtal

Páll á Landspítalanum: „Mér leið stundum eins og hrópandanum í eyðimörkinni“

Páll Matthíasson geðlæknir hætti sem forstjóri Landspítalans í haust eftir átta ár í starfi, en Covid-faraldurinn gerði það að verkum að hann hætti fyrr en hann ætlaði. Eitt helsta hjartans mál Páls er það sem hann telur vera vanfjármögnun Landspítalans sem hann á erfitt með að skilja þegar fjárframlög til heilbrigðiskerfisins á Íslandi eru borin saman við Norðurlöndin. Páll segir að stappið um fjármögnun spítalans hafi „étið sig upp að innan“ vegna þess að hann hafði ekki völd til fjármagna spítalann eins og þurfti en bar samt ábyrgð á honum.

13 mín. lestur

FréttirSalan á Íslandsbanka

Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka

Þegar kaupendalisti Íslandsbanka var loksins gerður opinber komu fram mörg nöfn sem urðu vel þekkt fyrir og eftir íslenska bankahrunið árið 2008. Meðal kaupenda að hlutabréfum ríkisins í bankanum voru fjölmargir aðilar sem fengu afskrifaðar háar fjárhæðir í kjölfar hrunsins. Athygli vakti hversu margir í hluthafahópnum höfðu áður verið meðal stórra hluthafa og lántakenda í Glitni, sem síðar varð Íslandsbanki.

Fréttir

Þöggunarsamningur ræddur í máli Vítalíu og þremenninganna

Um tíma var til umræðu að ljúka máli Vítalíu Lazarevu og þremenninganna Ara Edwald, Hreggviðs Jónssonar og Þórðar Más Jóhannessonar með svokölluðum þöggunarsamningi. Rætt var um fjárhæðir sem greiða átti mánaðarlega yfir nokkurra ára tímabil. Einn þremenninganna vill ekki ræða málið þegar eftir því er leitað.