Atburðarásin í aðdraganda hruns: Hvað vissum við og hvað vissu þeir?

Þegar erf­ið­leikar komu upp hjá Glitni og stórum hlut­höfum, fyrst í febr­úar 2008 og svo í sept­em­ber, skipt­ist Bjarni Bene­dikts­son á upp­lýs­ingum við stjórn­endur Glitnis og sat fundi um stöðu bank­anna meðan hann sjálfur, faðir hans og föð­ur­bróðir komu gríð­ar­legum fjár­munum í var. Hér er farið yfir atburða­rás­ina í máli og myndum.

Bjarni Bene­dikts­son og Benedikt Sveins­son faðir hans seldu hluta­bréf í Glitni fyrir 993,6 millj­ónir króna dag­ana eftir að hafa tekið þátt í Vafn­ings­flétt­unni í febr­úar 2008, við­skipta­gjörn­ingi sem sér­stakur sak­sókn­ari taldi hafa átt þátt í falli Glitnis og Hæsti­réttur sagði and­stæðan hags­munum bank­ans.

Glitn­is­gögnin sýna að Bjarni lék lyk­il­hlut­verk í við­skipta­æv­in­týrum Eng­ey­inga og var eins konar skugga­stjórn­andi fjár­festa­hóps­ins. Þegar erf­ið­leikar komu upp hjá Glitni og stórum hlut­höfum, fyrst í febr­úar 2008 og svo í sept­em­ber, skipt­ist Bjarni Bene­dikts­son á upp­lýs­ingum við stjórn­endur Glitnis og sat fundi um stöðu bank­anna meðan hann sjálfur, faðir hans og föð­ur­bróðir komu gríð­ar­legum fjár­munum í var.

Alls inn­leystu Bjarni, Benedikt og Einar 2263 millj­ónir úr Sjóði 9 rétt fyrir setn­ingu neyð­ar­lag­anna og alls­herj­ar­hrun íslenska banka­kerf­is­ins, og vörðu sig þannig fyrir 340 millj­óna tapi.

Umfjöll­unin birt­ist í prentút­gáfu Stund­ar­innar þann 26. októ­ber síð­ast­lið­inn.


Á almannavitorði

29. janúar 2008

◾ „Ég er ánægður að sjá tekj­ur af kjarn­a­starf­semi bank­ans vaxa á nýj­an leik þar sem  vöxt­ur­inn nam um 21% á árs­grund­velli auk þess sem traust út­lána­safn bank­ans trygg­ir okk­ur góðar vaxta­tekj­ur á þessu ári,“ segir Lárus Welding for­stjóri í til­kynn­ingu um afkomu bank­ans. 

Illugi Gunn­ars­son

26. febrúar

◾ Bjarni skrifar grein í Morg­un­blaðið með Illuga Gunn­ars­syni um erf­ið­leika íslensku bank­anna.

28. febrúar

◾ Moodys lækkar láns­hæf­is­mat Glitnis úr Aa3 í A2. „Staða Glitnis er traust og lausa­fjár­staða bank­ans er góð,“ segir í til­kynn­ingu frá Glitni. 

15. september

◾ Lehman Brothers fer í gjald­þrot. 

Lárus Welding

21. september

◾ Lárus Welding gerir lítið úr erf­ið­leikum íslenska banka­kerf­is­ins í Silfrinu og segir enga hættu á yfir­töku Glitnis. „Alls ekki.[…] Núna er hlut­falls­leg staða íslensku bank­anna að batna. […] Það verða sveiflur á krón­unni til skamms tíma en til lengri tíma mun hún styrkj­ast. […] Staða íslensku bank­anna er alls ekki svo slæm.“ Um leið er eig­in­kona hans byrjuð að milli­færa fjár­muni úr bank­anum til Bret­lands. 

23. september

◾ Nordea hættir við að kaupa eignir Glitnis í Noregi og Bayerische Land­es­bank hafnar fram­leng­ingu tveggja lána Glitnis upp á 150 millj­ónir evra. 

29. september 

◾ Vandræði Glitnis verða opin­ber þegar til­kynnt er um að ríkið ætli að leggja bank­anum til hlutafé til að bjarga honum frá hruni. 

◾ Geir H. Haarde segir frétta­mönnum að hugs­an­lega muni íslenska ríkið hafa fjár­hags­legan ávinn­ing af yfir­töku Glitnis sem muni starfa áfram sem traustur og öfl­ugur banki. „Ef vel gengur, og það er ekki ástæða til að ætla annað en að vel gangi hjá Glitni þegar litið er fram á veg­inn, þá mun rík­is­sjóður innan tíðar losa sig við þessi hluta­bréf á nýjan leik og hugs­an­lega og von­andi hafa af því ein­hvern fjár­hags­legan ávinn­ing. Það er þá sá ávinn­ingur sem að rík­is­valdið fyrir hönd almenn­ings fær fyrir að standa að þess­ari aðgerð.“

Fólk þarf ekki að ótt­ast um sínar inn­stæður eða sitt sparifé.

Geir H. Haarde

30. september

Björgólfur Thor Björg­ólfs­son

◾ Tilkynnt er um að lokað hafi verið fyrir við­skipti með sjóði Glitnis vegna óvissu með hluta­bréf Stoða, stærsta hlut­hafa bank­ans. 

◾ Geir H. Haarde for­sæt­is­ráð­herra segir fjöl­miðlum að „ekk­ert sér­stakt“ hafi gengið á á fundi hans með Björgólfi Thor Björg­ólfs­syni og banka­stjórum Lands­bank­ans kvöldið áður. 

1. október

◾ Opnað er aftur fyrir við­skipti með sjóð­ina og greint frá því að gengi Sjóðs 9 hafi lækkað um 7 pró­sent. Haft er eftir Eggerti Þór Krist­ó­fers­syni, fram­kvæmda­stjóra eigna­stýr­ingar, að búið sé að lág­marka tap spari­fjár­eig­enda og ekki hafi verið mikið um að fólk tæki fé út úr sjóð­unum. 

◾ „Inn­stæður spari­fjár­eig­enda eru tryggar. Fólk þarf ekki að ótt­ast um inn­stæður sínar og fólk þarf ekki að rjúka til og taka þær út,“ segir Björgvin G. Sig­urðs­son við­skipta­ráð­herra. 

3. október

◾ Gylfi Magn­ús­son, dós­ent í hag­fræði, lýsir því yfir að íslenska banka­kerfið sé komið í greiðslu­þrot. 

◾ Í sama frétta­tíma full­yrðir Geir H. Haarde for­sæt­is­ráð­herra að spari­fjár­eig­endur þurfi ekki að ótt­ast um sinn hag. „Ég vil ítreka það að fólk þarf ekki að ótt­ast um sínar inn­stæður eða sitt sparifé í íslenskum lána­stofn­unum hér á landi.“ Aðspurður hvort það sé þá engin ástæða til að taka út fé segir Geir: „Nei, ekki nokkur.“ 

◾ Tryggvi Þór Her­berts­son, efna­hags­ráð­gjafi Geirs, segir í við­tali við frétta­veitu Reuters að ekki sé unnið sér­stak­lega að björgun bank­anna enda standi þeir mjög vel. 

4. október

◾ Greint er frá því í fréttum að stjórn­völd eigi í við­ræðum við aðila vinnu­mark­að­ar­ins og full­trúa stærstu líf­eyr­is­sjóða sem muni hugs­an­lega flytja erlendar eignir sjóð­anna heim og hjálpa til við að lina gjald­eyr­is­skort­inn.

5. október

◾ Geir H. Haarde segir við frétta­menn fyrir utan Ráð­herra­bú­stað­inn: „Þessi helgi hefur skilað því að við teljum núna ekki lengur nauð­syn­legt að vera með sér­stakan pakka með aðgerðum.“

◾ Geir H. Haarde segir frétta­stofu Stöðvar 2 að staðan á Íslandi sé ekk­ert verri heldur en í öðrum löndum. 

6. október

◾ Geir H. Haarde mælir fyrir neyð­ar­lög­unum vegna banka­hruns­ins og Alþingi stað­festir þau.

Tryggvi Þór Her­berts­son

7. október

◾ Neyð­ar­lögin taka gildi. Fjár­mála­eft­ir­litið yfir­tekur Glitni og hlutafé hlut­hafa bank­ans verður verð­laust. Þá eru Lands­banki Íslands og Kaupþing yfir­teknir. 

31. október 

◾ Eigendur hlut­deild­ar­skír­teina í Sjóði 9 fá greidd 85,12 pró­sent af inn­stæðum sínum á loka­degi við­skipta með sjóð­inn þann 6. októ­ber.


Bjarni Bene­dikts­son

Undir yfirborðinu

1. febrúar 2008

◾ Bjarni Bene­dikts­son er los­aður undan 50 millj­óna kúlu­láni hjá Glitni og skuldin færð yfir á eign­ar­halds­fé­lag föður hans, Haf­silfur ehf., sem síðar fer í þrot.

8. febrúar 

Einar Sveins­son

◾ Bjarni Bene­dikts­son tekur þátt í flétt­unni sem kennd er við Vafning og sner­ist um að flytja áhætt­una á bak við stóran hlut­hafa Glitnis, Þátt International, sem var meðal ann­ars í eigu félaga Einars og Bene­dikts Sveins­sona, yfir á bank­ann sjálfan.

12. febrúar 

◾ Benedikt Sveins­son selur hluta­bréf í Glitni fyrir rúmar 49 millj­ónir.

15. febrúar 

◾ Benedikt Sveins­son selur hluta­bréf í Glitni fyrir 216 millj­ónir.

19. febrúar 

Illugi Gunn­ars­son

◾ Bjarni fundar með Lárusi Welding ásamt Illuga Gunn­ars­syni.

21. febrúar 

◾ Bjarni byrjar að selja hluta­bréf sín í Glitni.

22. febrúar 

◾ Bjarni selur bréf í Glitni.

25. febrúar

◾ Bjarni selur bréf í Glitni.

27. febrúar 

◾ Síðasta sala Bjarna Bene­dikts­sonar í Glitni.

Seinni hluti ágúst 

Lárus Welding

◾ Bjarni á sam­veru­stundir með Lárusi Welding „fyrir austan“ og biður um reglu­legt sam­band við hann. 

19. september

◾ Eig­in­kona Lárusar Welding, banka­stjóra Glitnis, byrjar að milli­færa sam­tals 325 millj­ónir króna úr Glitni. Upphæðin var milli­færð í þremur færslum: 19. og 25. sept­em­ber og 3. októ­ber. 

24. september

◾ Þor­steinn Már Bald­vins­son, stjórn­ar­for­maður Glitnis, óskar eftir fundi með Davíð Oddssyni seðla­banka­stjóra í von um lán til Glitnis.

Þor­steinn Már Bald­vins­son

◾ Bjarni inn­leysir 30 millj­ónir úr Sjóði 1.

26. september 

◾ Benedikt Sveins­son inn­leysir fjár­muni úr Sjóði 9 og sendir til Flórída.

27. september 

◾ Benedikt Sveins­son inn­leysir 160 millj­ónir úr Sjóði 9.

28. september 

◾ Bjarni Bene­dikts­son situr neyð­ar­fund um fram­tíð Glitnis í höf­uð­stöðvum Stoða, stærsta hlut­hafa Glitnis þar sem fram kemur að staða Glitnis sé „gríð­ar­lega alvar­leg“.

29. september

◾ Benedikt Sveins­son er leystur undan sjálf­skuld­ar­á­byrgð á lánum Glitnis til Haf­silf­urs, eign­ar­halds­fé­lags hans.

1. október

Benedikt Sveins­son

◾ Benedikt inn­leysir 100 millj­ónir úr Sjóði 9.

2. október

◾ Bjarni selur fyrir tæpar 30 millj­ónir í Sjóði 9 og biður um frek­ari inn­lausn 6. októ­ber.

4. október

◾ For­sæt­is­ráð­herra felur starfs­hópi hag­fræð­inga að útbúa neyð­ar­á­ætlun fyrir íslenska banka­kerfið.

◾ Vinna við að ljúka samn­ingu neyð­ar­lag­anna, á grund­velli eldri draga, fer á fullt. Starfs­menn við­skipta­ráðu­neyt­is­ins og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins leika þar lyk­il­hlut­verk. „Það var verið að vinna að þessu í FME og for­stjóri FME var nátt­úru­lega þarna úti um allt og svona,“ sagði Jónína S. Lár­us­dóttir, ráðu­neyt­is­stjóri við­skipta­ráðu­neyt­is­ins, í skýrslu­töku hjá rann­sókn­ar­nefnd Alþingis. 

Davíð Oddsson

◾ Davíð Oddsson greinir ráð­herrum rík­is­stjórn­ar­innar frá því að „staða Glitnis sé lak­ari en menn hafi átt von á“ og Árni Mathiesen fjár­mála­ráð­herra dregur þá ályktun að Glitnir fari þá „á höf­uðið á mánu­dag [6. októ­ber]“. 

5. október 

◾ Ráð­herrar funda með full­trúum Glitnis. Lárus Welding, for­stjóri Glitnis, segir að bank­inn þurfi á aðstoð Seðla­bank­ans að halda til að geta staðið skil á 425 millj­ónum evra auk þess sem borist hafi veð­kall frá Seðla­banka Evrópu upp á 600 millj­ónir evra.

◾ Um kvöldið tekur frum­varpið til neyð­ar­laga á sig nær end­an­lega mynd, en þar er kveðið á um að inn­lán verði for­gangs­kröfur en eig­endur hlut­deild­ar­skír­teina í sjóðum á borð við Sjóð 9 settir skör lægra. 

6. október

◾ Bjarni selur fyrir 21 milljón í Sjóði 9.

Einar Örn Ólafsson

◾ Einar Örn Ólafsson, fram­kvæmda­stjóri fjár­fest­inga­sviðs Glitnis og vinur Bjarna Bene­dikts­sonar, skrifar aðstoð­ar­manni Lárusar Welding: „Bjarni ben segir að … fme séu á skrilljón að vinna í þessu núna … ein­hver að tala við Jónas“. Vinna Fjár­mála­eft­ir­lits­ins þennan dag sner­ist meðal ann­ars um hver fram­tíð Glitnis yrði og hvort raun­hæft væri fyrir ríkið að efna hluta­fjár­lof­orðið frá 29. sept­em­ber. 

◾ Einar Sveins­son selur fyrir 1023 millj­ónir í Sjóði 9.

Við vildum ekk­ert að það spyrð­ist út fyrr en að það yrði til­kynnt í sjón­varp­inu.

Geir H. Haarde
Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Glitnisgögnin

Mest lesið undanfarið ár