Tekur fimmtíu fleiri mánuði að borga íbúð í dag en fyrir fjórum árum

Íbúða­verð hefur hækkað umtals­vert umfram ráð­stöf­un­ar­tekjur á síð­ustu árum og því tekur það íbúa á aldr­inum 30 til 34 ára ríf­lega tvö­falt fleiri mán­uði að greiða með­al­verð fyrir 90 fer­metra íbúð í fjöl­býli í dag en það gerði árið 1997. Eig­in­fjár­hlut­fall almenn­ings hefur þó hækkað frá því það náði lág­marki árið 2010 og er nú hærra en það hefur verið í yfir tvo ára­tug­i. ­Sterk­ari eig­in­fjár­staða hefur bæði verið sótt í hærri ráð­stöf­un­ar­tekjur en ekki síður í hækkun fast­eigna­verðs sem hefur hækkað mikið umfram verð­lag. Frá þessu er greint í nýrri grein­ingu Capacent um stöðu og horfur á fast­eigna­mark­aði sem kynnt var í Ráð­hús­inu í morg­un.Tekur íbúa 192 mán­uði að greiða fyrir íbúð 

Íbúða­verð hefur hækkað umtals­vert umfram ráð­stöf­un­ar­tekjur og því tekur það íbúa á aldr­inum 30 til 34 ára ríf­lega tvö­falt fleiri mán­uði að greiða með­al­verð fyrir 90 fer­metra íbúð í fjöl­býli í dag en það gerði árið 1997, sam­kvæmt grein­ingu Capacent. Árið 1997 tók það 7 ár að borga íbúð en árið 2017 tekur það íbúa 16 ár eða 192 mán­uði að greiða fyrir íbúð. Frá árinu 2014 hefur talan hækkað um 52 mán­uði en það tók rúm 11 ár að greiða íbúð árið 2014.

Þörf á 4.000 íbúðum í borg­inni

Sam­kvæmt grein­ingunni vant­ar um 3.200 til 4.000 íbúðir á næstu árum til að full­nægja þörf fyr­ir nýj­ar íbúðir í borg­inni. Eins og staðan er í dag verða hins veg­ar aðeins byggðar um 1.350 íbúðir í borg­inni á næstu tveim­ur árum. Niður­stöðurn­ar eru meðal ann­ars byggðar á sam­an­b­urði á því hversu marg­ar íbúðir þarf til að hýsa íbúa 25 ára og eldri og því hversu marg­ar íbúðir eru nú í bygg­ingu.

Það ætti að vera nokkur hvati til að byggja fjölbýlishús í Reykjavík, þar sem kostnaður við byggingu þeirra er að jafnaði lægri en kaupverð þeirra, byggingarkostnaður sérbýla heldur á hinn bóginn áfram að vera hærri en kaupverð þeirra. Samkvæmt skýrslunni munu þó ný hótel og aukið eftirlit með Airbnb líklega draga úr þörf fyrir nýbyggingar.

Miðbæjarálagið minnkar

Miðbæjarálagið hefur minnkað á undanförnum tveimur árum. Kaupverð í miðbæ Reykjavíkur hefur hækkað hlutfallslega minna en kaupverð í öðrum hverfum. Stærstur hluti leigjenda er staðsettur í póstnúmeri 101 og 105 Reykjavík en þar eru líka flestar smærri íbúðirnar staðsettar.

Eiginfjárstaða Íslendinga styrkist

Eig­in­fjár­staða Íslend­inga hefur aldrei verið sterk­ari síðan mæl­ingar Hag­stof­unnar hófust. Sterkari eig­in­fjár­staða hefur bæði verið sótt í hærri ráð­stöf­un­ar­tekjur en ekki síður í hækkun fast­eigna­verðs sem hefur hækkað mikið umfram verð­lag sam­kvæmt grein­ingu Capacent. Eig­in­fjár­staða 25 til 29 ára hefur breyst mest í gegnum tíð­ina en eig­in­fjár­staða Íslend­inga yngri en 40 ára heldur aldrei verið betri. Engu að síður er um þriðj­ungur þeirra sem eru með tekjur lægri en 559 þús­und krónur í leigu­hús­næði.

Þá kemur fram í grein­ing­unni að tæp­lega 80 pró­sent Reyk­vík­inga 25 ára og eldri búa í eigin hús­næði, rúm­lega 16 pró­sent í leigu­hús­næði og um 4 pró­sent búa í for­eldra­húsum. Ef hins vegar er litið á búsetu­fyr­ir­komu­lag ein­stak­linga á aldr­inum 25 til 34 ára búa 56 pró­sent í eigin hús­næði, 29 pró­sent í leigu­hús­næði og 16 pró­sent í for­eldra­húsum.

Fyrstu kaup­endum íbúða fer fjölg­andi og voru þeir 26 pró­sent þeirra sem keyptu íbúðir í borg­inni á fyrri hluta árs 2018. Hlutfall fyrstu kaup­enda hefur verið nán­ast stöðugt hækk­andi frá árinu 2009 þegar 6 pró­sent íbúða voru keyptar af fyrstu kaup­endum en árið 2014 var þetta hlut­fall komið í 17 pró­sent.