Þjóðarpúls Gallup komst næst kosningaúrslitunum, samkvæmt útreikningum Baldurs Héðinssonar stærðfræðings sem vinnur kosningaspár í samstarfi við Kjarnann. Meðalfrávik Þjóðarpúls Gallup sem framkvæmdur var 20-24. september, og vigtaði 28,8 prósent inn í síðustu kosningaspá Kjarnans, var 1,3 prósent samkvæmt útreikningum.
Baldur hefur reiknað meðalfrávik allra þeirra kannana sem voru hluti af lokaspá hans og Kjarnans fyrir nýliðnar kosningar fyrir níu stærstu framboðin.
Næst á eftir Gallup kom MMR sem birti sínar niðurstöður nú í samvinnu við Morgunblaðið og var gerð daganna 22-23. september, en meðalfrávik síðustu könnunar sem fyrirtækið gerði fyrir kosningarnar var 1,8 prósent frá kosningafylgi flokkanna, miðað við útreikninga Baldurs og ofangreindar forsendur. Síðasta MMR-könnunin vigtaði 18,3 prósent inn í lokaspá Kjarnans.
Kannanir almennt nálægt úrslitum
Skoðanakönnun Maskínu, sem var unnin í samstarfi við fjölmiðla Sýnar, mældist með 2,1 prósent í meðalfrávik og Netpanell Íslensku kosningarannsóknarinnar og Félagsvísindastofnunar mældist með 2,3 prósent í meðalfrávik. Lestina rak svo Prósent, sem vann sínar kannanir í samstarfi við Fréttablaðið, en meðalfrávik síðustu könnunar þess fyrirtækis var 3,2 prósent. Vert er þó að taka fram að síðasta könnun Prósents var gerð daganna 17-21. september, eða fyrr en hinar lokakannanirnar.
Af þessu má sjá að kannanir voru almennt nálægt kosningaúrslitum og mældu nokkuð skýrt hækkun á fylgi sem var að rísa síðustu daganna fyrir kosningar, sérstaklega hjá Framsóknarflokknum.
Í umfjöllun Gallup um niðurstöður kannana kemur fram að mælingar fyrirtækisins sýni að stórt hlutfall kjósenda ákveði á kjördag hvað það kýs, eða 26-29 prósent. „Það er því ljóst að breytingar geta orðið á viðhorfi fólks frá því síðasta könnun er gerð og þar til kosið er. Leiða má líkum að því að meiri breytingar geti orðið á hug kjósenda eftir því sem flokkar í framboði eru fleiri og liggja nær hver öðrum málefnalega.“
Í úttekt Baldurs kemur fram að sömu könnunaraðilar komust næstkosningaúrslitum nú og í Alþingiskosningum 2017. Þjóðarpúls Gallup er næst úrslitum kosninga, skoðanakönnun MMR fylgir í kjölfarið. Fyrir fjórum árum var meðalfrávik síðustu könnunar Gallup frá úrslitinum 1,3 prósent og MMR 1,4 prósent.
Spár sem byggja á 100 þúsund sýndarkosningum
Kjarninn og Baldur framkvæmdu einnig þingmanna- og þingsætaspá í aðdraganda kosninga. Þær eru framkvæmd þannig að keyrðar eru 100 þúsund sýndarkosningar miðað við fylgi flokka í síðustu gerðu kosningaspá. Reiknilíkanið úthlutar svo kjördæma- og jöfnunarsætum út frá niðurstöðunum. Líkur frambjóðanda á að ná kjöri er þess vegna hlutfall „sýndarkosninga“ þar sem frambjóðandinn nær kjöri.
Hér að neðan má svo sjá síðustu gerðu þingmannaspá Kjarnans og Baldurs. Appelsínugulur þríhyrningur er við mynd þeirra sem á endanum náðu þingsæti.
Í Norðausturkjördæmi voru óvæntustu tíðindin þau að Þórarinn Ingi Pétursson, þriðji maður Framsóknarflokks, náði inn en Einar Brynjólfsson, fyrsti maður Pírata, ekki þrátt fyrir að síðasta þingmannaspá sýndi 71 prósent líkur hans á þingsæti.
Framsóknarflokkurinn átti óvæntustu tíðindin í Norðvesturkjördæmi líka þar sem Halla Signý Kristjánsdóttir, þriðji maður á lista flokksins sem mældist með einungis fimm prósent líkur á þingsæti, flaug inn á þing. Valgarður Lyndal Jónsson, oddviti Samfylkingarinnar, sat hins vegar eftir með sárt ennið þótt líkur hans á þingsæti hafi verið metnar á 93 prósent daginn fyrir kjördag.
Reykjavíkurkjördæmi norður fór meira og minna eins og við var að búast miðað við síðustu gerðu kosningaspá. Gunnar Smári Egilsson, oddviti Sósíalistaflokks hafði mælst með 46 prósent líkur á þingsæti líkt og Brynjar Níelsson, þriðji maður á lista Sjálfstæðisflokks, en Steinunn Þóra Árnadóttir, sem var í öðru sæti á lista Vinstri grænna, náði inn í þeirra stað þrátt fyrir að líkur hennar hefðu mælst aðeins lægri, eða 35 prósent.
Í hinu Reykjavíkurkjördæminu varð svipað upp á teningnum. Daði Már Kristófersson, varaformaður Viðreisnar, og Katrín Baldursdóttir, oddviti Sósíalistaflokks Íslands, höfðu bæði mælst með 52 prósent líkur á þingsæti en náðu hvorug inn. Uppbótarþingmennirnir í kjördæminu, Arndís Anna Gunnarsdóttir frá Pírötum og Orri Páll Jóhannesson frá Vinstri grænum, voru þó að mælast með svipaðar líkur og þau, eða 53 og 47 prósent.
Líkt og í hinum landsbyggðarkjördæmunum kom Framsókn á óvart í Suðurkjördæmi með því að ná inn þriðja þingmanninum, Hafdísi Hrönn Hafsteinsdóttur. Hún hafði mælst með einungis 23 prósent líkur á þingsæti í síðustu gerðu þingmannaspá. Þá hafði Ásmundur Friðriksson, þriðji maður Sjálfstæðisflokks, mælst með 46 prósent líkur en hann flaug hins vegar inn á þing. Álfheiður Eymarsdóttir, oddviti Pírata (70 prósent líkur), og Hólmfríður Árnadóttir, oddviti Vinstri grænna (79 prósent), sátu hins vegar eftir með sárt ennið þrátt fyrir að hafa mælst með góðar líkur á þingsæti.
Líkt og í hinum þéttbýliskjördæmunum á höfuðborgarsvæðinu fór flest eftir bókinni, eða réttara sagt spánni, í Kraganum. Það er helst að Karl Gauti Hjaltason, oddviti Miðflokksins, geti verið súr en hann var tilkynntur uppbótarþingmaður áður en talningarmistök í Norðvesturkjördæmi settu af stað hringekju breytinga síðdegis á sunnudag. Í hans stað mun Píratinn Gísli Rafn Ólafsson verða uppbótarþingmaður Suðvesturkjördæmis þrátt fyrir að líkur hans á þingsæti hafi einungis mælst 36 prósent í síðustu þingmannaspánni.
Veistu meira? Láttu okkur vita
Það tókst ekki að sækja formið. Reyndu aftur eftir augnablik.
Ýttu á + við höfund, fréttamál eða greinaröð til að fylgja því og fá tölvupóst þegar eitthvað nýtt kemur, einn á dag í mesta lagi. Því sem þú fylgir stjórnarðu á Minni síðu.
kosningar2021
Ásmundur Einar Daðason staðið sig best allra ráðherra – Bjarni Benediktsson langverst
Samfylkingin ekki stærri hjá Gallup í tólf ár en Vinstri græn hafa aldrei mælst minni
42,1 prósent innflytjenda greiddu atkvæði í síðustu alþingiskosningum
Allir formenn stjórnarflokkanna tapað umtalsverðu trausti á kjörtímabilinu
Tíð ríkisstjórnarskipti og kórónuveiran hafa stóraukið nýtingu fjáraukalaga
Athugasemdir