Odd­vita­sam­töl: Góðan dag­inn, Flokkur fólks­ins og Píratar

Þá bara að bjóða ykkur öll velkomin. Gaman að sjá svona mörg í salnum, að sjá einhver í salnum auðvitað líka sem ætla að horfa á okkur í kvöld. Við erum með heljarinnar pallborð hérna með okkur. Við erum með Góðan daginn-framboðið, nýtt framboð.

Það er Ingimar Þór Friðriksson. Við erum með nýja oddvita Flokks fólksins, Guðmund Inga Þóroddsson, og svo auðvitað Alexöndru Briem, sem margir þekkja úr Pírötum, auðvitað borgarfulltrúa. Hún er ekki oddviti, en hún hleypur hérna í staðinn fyrir Kristin, sem nú bara veiktist. Og við ætlum að fara yfir ýmislegt. Mig langar bara að byrja á kannski bara upphitunarspurningu: Hvaða aðgerðir viljið þið grípa strax til náið þið kjöri og komist í meirihluta? Og við þá byrjum á Guðmundi.

Já, það er svo margt sem við viljum gera og ætlum að gera. Og auðvitað erum við, eins og segir í nafni flokksins, Flokkur fólksins og fólkið fyrst, og svo allt hitt. Og við hefðum viljað hafa þessa kosningabaráttu svolítið um það, minna um hluti sem skipta minna máli en sem virðast samt vera aðalhlutirnir í þessari kosningabaráttu. En húsnæðismálin, það er eitthvað við fórum inn í þetta meirihlutasamstarf sem við erum í í dag. Við gripum það til að ná inn tveimur atriðum sérstaklega, og aðalatriðið var húsnæðismál. Nú er verið að fara að hefja áætlun um að brjóta land fyrir 4.000 íbúðir, og það var okkar aðalmál. Við ætlumst til að fylgja því eftir og gera enn betur. Það verður okkar forgangsmál, enda skipta húsnæðismál öllu máli.

Sko, auðvitað viljum við bara halda áfram með þessi stóru atriði sem við höfum verið að gera: Borgarlínuna, samgöngusáttmála, stafræna umbreytingu og þjónustu og alls konar svoleiðis sem við viljum líka fara í, eins og stafræna borgarkortið. Við viljum fara í eðblaþjónustu í Strætó, gefa grunnskólabörnum frítt í Strætó. Alls konar hluti sem við viljum gera; við viljum gera borgina skemmtilega.

Við viljum halda áfram að þétta byggð í kringum þróunarása Borgarlínunnar. Það þarf líka aðeins að þjóta út á nýtt land, en við verðum að gera það ekki of stórkarlalega vegna þess að það á að til að búa til meiri umferð sem lendir inn á stofnæðunum okkar, ef það er ekkert í samhengi við uppbyggingu almenningssamgangna.

Það fyrsta sem við myndum gera er að skoða reksturinn og rýna hann og hætta þessari skuldasöfnun. Skuldir á hvern íbúa jukust úr 1,1 milljón í 1,6 á síðasta kjörtímabili. Þetta er yfir 40 prósenta aukning og borgin blæðir, og það er hægt að gera miklu betur í rekstrinum. En síðan viljum við náttúrlega bæta þjónustuna. Við erum náttúrlega, eins og Píratar, miklir svona stafrænir; viljum byggja upp samræða þjónustu og bæta þjónustuna við samvinnu við íbúana.

Síðan erum við líka að horfa mikið á vinnustaðinn Reykjavík. Við erum innan nokkurra raða með sérfræðinga í svona mannauðsmálum. Við viljum gera þetta betri og skemmtilegri vinnustað og ná meiru úr starfsmönnum.

En ég held að það vanti bara að hafa þetta betri vinnustaðamenningu. Við höfum í okkar samtölum heyrt bara víða að það sé slegið á hendur á fólki þegar kemur að hugmyndum til tilrauna, og það er ekki verið að auka valdeflingu starfsfólks til ákvarðanatöku. Við fórum nú í leit að hugmyndum frá starfsfólki hjá íbúðum, og ég kannski ekki við sem að slá á hugmyndir eða að mórallinn sé eitthvað sérstaklega slæmur í raun. Ég held að þetta sé bara virkilega góður vinnustaður og við erum með alveg frábært starfsfólk. Ég kem hvergi niður þar sem er starfsemi borgarinnar öðruvísi fólk virðist áður, held ég. Að vanta indælislegri upplýsingar varðandi skipulag umferðarmála á höfuðborgarsvæðinu.

Annars ræddum við þetta heilmikið og okkur fannst vanta upplýsingar. Við bókuðum það og óskuðum eftir frekari upplýsingum, sem við fengum ekki, og síðan var þetta ráð bara lagt niður. Síðan hafa engir… En sko, þetta er auðvitað bara… Þetta er bara að við virðumst vinna á aðeins stærra…

Við verðum að tala við alla borgarbúa og bara almennar samgöngur fyrir alla borgarbúa. Ég velti því fyrir mér: Finnst þér upplýsingaflæðið vera lélegt almennt, bara hvað það varðar? Já, til dæmis þyrfti svona einhverja statistík, sko, hverju til dæmis þessi hönnun á nýjum almenningssamgöngum…

…hvernig þið mynduð breyta ferðatíma, til dæmis. Það er hægt að setja þig í hermi, þannig að það væri meira að segja hægt að hafa bara aðgengi að herminum, þannig að þú getir mælt hvað það tekur langan tíma að ferðast úr þessum stað í annan með nýju fyrirkomulagi. Svona upplýsingar viljum við hafa. Við viljum taka upplýsta ákvörðun þegar kemur að almenningssamgöngum, á móti þessari áherslu að ganga svona verulega á einkabílinn.

Það er alveg nógu mikið vandamál með einkabílinn, við þurfum ekki að auka það. Þá átti bara að lifa aðeins undir að bregðast við. En fyrst og fremst byrjaði líka sem er bara… Það er náttúrlega ákveðinn ímyndarvandi í gangi með samgöngusáttmálann, eða þó aðallega Borgarlínuna.

Það er annað hvert framboð eftir hverfa af þeirri braut að vera með Borgarlínu. Eitthvað hefur samtalið mistekist, ég skal ekki alveg segja. Ég held að viljinn sé fyrir Borgarlínu, það bara fólk vill ekki að þetta heiti Borgarlína. Og ég held að það sé jafnfélag því einhverjir vilji…

…ekki að það verði pólitískur sigur fyrir Framsókn eða fyrir gamla meirihluta eða fyrir Dag eða fyrir mig eða eitthvað svoleiðis. En vilja allir betri almenningssamgöngur? Ég held að allir vilji búa til kerfi þar sem fólk getur átt valfrelsi í því hvernig það ferðast. Við viljum að fólk geti farið hjólandi, gangandi, með almenningssamgöngum ef það vill. Við sjáum að 20 prósent aðspurðra nota bílinn og vilja gjarnan geta farið öðruvísi og upplifa að þau geti það ekki í dag.

Ef við getum komið, þó ekki væri nema hluta af þessu fólki, til þess að nota stundum almenningssamgöngur, þá myndi það minnka rosalega traffíkina sem við lendum í. En þetta er ekki aðför að einkabílum. Ég í rauninni neita að sitja undir því að þetta sé einhver aðför að einkabílunum, því að það er búið að rannsaka þetta og þetta er skynsamlegasta leiðin til þess að bæta ástandið fyrir alla, líka þá sem í raunveru…

Og það er svona… Ég er svolítið undrandi á hvað öll framboð eru neikvæð og gagnrýnin á hugmyndir almennings, er það ekki? Ég sé það á könnunum og heyri það bara á kaffistofunum. Fólkið er ringlað yfir þessu. Hefur eitthvað mistekist í samskiptum?

En ég held að það sé að einhverju leyti bara tækifærissinnuð pólitík. Við sjáum alveg að allir sem ríkisstjórnin var til í þetta þegar það var Sjálfstæðisflokkur, Framsókn og Viðreisn. Við sjáum að sveitarstjórnir í hinum sveitarfélögunum undir forystu Sjálfstæðisflokksins fyrst og fremst voru til í þetta. Við sjáum að Framsókn er til í þetta þegar hún er í meirihluta en svo ekki jafn mikið þegar hún er komin í minnihluta.

Við sjáum að Flokkur fólksins er til í þetta í núverandi meirihlutasamstarfi, en er með fyrirvara þegar komin ný oddviti í framboð. Ég veit ekki hvort ég kalla það popúlisma. Ég held að það sé bara tækifærissinnað, og ég segi það bara: 2018.

Þetta er alveg ótrúlegt að hlusta á. Það er rétt, þeir sem stjórna þessu verkefni, þeim hefur mistekist að tryggja traust á verkefninu og kynna það almennilega fyrir almenningi og okkur í raunveru. Þannig að það er eitthvað sem þarf að laga.

Það þarf ekki að samþykkja Borgarlínu í heild sinni eins og hún er í dag. Það þarf ekkert að vera þannig. Það eru endurskoðunarákvæði í samningnum og það eru þarna hlutir sem allir sjá að verið er að gera rangt. Til dæmis Suðurlandsbraut.

Og af því að það er rangt, það er verið að taka bílastæði eignarnámi nánast af eigendum þeirra sem eru þarna. Nei, ekki bara það, það er verið að taka fullt af bílastæðum sem eigendur fyrirtækjanna eiga þarna. Það veit ég vegna þess að þeir eru búnir að hringja í mig, margir hverjir.

Það er verið að gera meira. Það er verið að þrengja að einkabílnum þarna. Þetta er ekki flókið. Batnar? Nei, það batnar ekki með því að setja þetta í miðjuna þarna og ætlast þessar…

Viðbrögð almennings voru mjög hörð við þessu.

Það að vera bókaður eitthvað rangt í mjög langan tíma réttlætum við ekki til að halda áfram. Það má endurskoða þetta. Það eru allir á því, mjög margir, að það eigi að endurskoða. Þannig að við viljum gera það alveg klárt. Hins vegar eru margar lausnir…

…hægt til að auka umferðarflæði. Það er til dæmis með betri ljósastýringu, það er með sveigulaus…

Alexander sagði hérna áður en þetta væri ekkert verið að ganga á rétt einkabílsins. Svo erum við Suðurlandsbrautina, sem er alveg hærri kjafta lesa öðruvísi aðra einkabílnum. Já, en ef ég vil bara segja eitt: Það er líka hægt að horfa á þetta, rýna við erum að koma nýja að þessu utan. Viljum við skoða hlutina? Það hlýtur að vera sjálfsagt mál að við fáum að skoða hlutina ef við komumst við völd. Já, svo höfum við ekki hengt upp á því.

En það sem við viljum gera við erum að flýta aðgerðum. Við viljum flýta bættum almenningssamgöngum, heldur en við erum búin að bíða allt of lengi eftir góðum almenningssamgöngum. Þar er ég sér við núnaðar efnilega ekki því að það mun tefja fyrir þessu þegar loksins erum við komin í almennilegt skriði framkvæmdafas. Það er nýbúið að vera endurskoðun til þess að ganga frá fjármögnuninni. Það versta sem við getum gert er að missa fólk bara trúna á þessu, og það er búið að fresta þessu of lengi. Ég er alveg sammála því, við erum búin að bíða of lengi eftir að fá þetta. Það verður að fara að gerast. Við erum loksins komin að þeim stað að þetta getur farið að gerast. Við getum farið að bjóða upp á alvöru Borgarlínu eftir bara nokkur ár, ef að það komist ekki til valda flokkar sem vilja aftur setja þetta í endurskoðun, aftur fara að rífa upp, endurræða allt. Við erum að gefa eftir heil... Afsakið, við erum að gefa...

Við förum núna í það að skipta skoðun á því hvað við erum að fá, þegar aðrir eru byrjaðir að fá tölur, stóra hluti út úr samningnum sem var þá langur í. Og snjallaus stýring er hluti af þessu, hún er alveg í þessu. Hvað, og ég velti einu fyrir mér, Guðmundur, og kannski svaraði því að hlutatil má líka alveg vera sammála Alexöndru: Auðvitað yrði það loforð sem er kannski vinsælt nákvæmlega stundina, en þetta er líka hérna hugmynd sem við á við um fleiri sveitarfélög. Er ekki svolítið glannalegt að vera að lofa því að fara í endurskoðunarákvæði á þeim án þess að kannski ræða við oddvita í öðrum sveitarfélögum áður og sjá hvernig bara landi liggur?

Auðvitað er hægt að rísa stórt samvinnuverkefni allra sveita frá höfuðborgarsvæðinu, og það er ógurlegt að segjast ekki styðja Borgarlínu. En við erum ekki að segja það. Við erum bara að segja það: Við viljum fá endurskoðun, að taka upp endurskoðun á bara litlum kafla. En hvað er það helsta? Þetta var ýmislegt sem rann inni. Ef Sjálfstæðisflokkurinn vill til dæmis fá Miklubrautina framar í hinu sem framkvæmdastarf sagði að það eru áskoranir, hugmyndir, sérstaklega þarna inn í samkomu frábærum. Við erum bara að tala um Suðurlandsbrautina.

Við það er bara Suðurlandsbrautin. Við það er skipulagsmálin. Flokkur fólksins, þið viljið klára framkvæmdir í Úlfarsárdal, líta uppbyggingu í Kjalarnesi og víkka vaxtamörk borgarinnar eða höfuðborgarsvæðisins. Þeir eru í hverfi og þeir hafa svo sem ekkert einráð um það í fyrsta lagi, og ekki ein um það heldur að vilja það ekkert. Auðvitað, þetta er nokkurn veginn þín áætlun, er það ekki, að framkvæmdir alltaf saman? Er þetta ekki bara vinna sem hefur hófst í borgarstjórn?

Við viljum fá að endurskoða líka þetta ákvæði, að það sé ekki hægt að brjóta meira land án þess að fá samþykki allra hinna sveitarfélaganna varðandi þessar ákvarðanir. Það er umdeilt víða, óumdeilanlega. En ég velti því fyrir mér: Myndirðu vilja þá segja við úr slíku sambandi? Eða hvernig, þetta kostar mikla lagni í diplómasíu að fá eitthvað í gegn í svona. Ég er bara að læra það núna. Ég er bara að hérna... er bara að læra það núna yfirborðið hins vegar.

En við viljum fyrst og fremst þétta byggð innan núverandi byggðarmarka. Við sjálfum sér ekki.

En þú veist, þetta er búið að vera hluti húsnæðisáætlunar lengi og við erum með mjög markviss þéttingaráform, uppbyggingaráform innan borgarmarkanna. Það er ódýrara fyrir samfélagið að byggja þéttara. Þá nýtum við innviði betur, nýtum við lagni skóla, vegi miklu betur. Það að vera alltaf að víkka okkur út og víkka okkur út, þá erum við í fyrsta lagi að raska meira landi og ganga meira á náttúrugæði. Innviðir kosta meira, þarf að byggja þá alla upp á nýtt. Og ef þú ert að byggja dreift á nýju landi þá er ekki þjónustugrundvöllur fyrir verslunarþjónustu í göngu- eða hjólafæri. Þá fara allir á bílunum sínum að sækja vörur og þjónustu á stofnvegina.

Fólkið hefur fundist veröldin ekki bara þið hérna hafa verið dálítið óbilgjörn varðandi kannski að gera bæði, bæði þétta og kannski brjóta land víðar. Finnst þér að áherslan hafi kannski verið fullmikið á þéttingu, sem kannski væri til þess að fólkið væri þreytt? Sko, kannski að einhverju leyti endurskoðum við ákveðnar málamiðlanir, eins og að byggja meira á Kjalarnesi og eins og að fara í Úlfarsárdalinn.

Eins og ég segi, þó að okkur finnist þetta vera svona kannski fullmikil uppbyggingaráform áður en það eru komnar almenningssamgöngur sem geta borið það upp í Húsadal, þá var það bara eitthvað sem við vorum tilbúin að mæla með. Við erum ekki einstrengingsleg eða ósanngjörn í þessu, svo ég skil þér eftir að við gefum þá bara yfir helstu rökin. Gegnir því að hafa staðið fyllilega ársfjórðunginn svo að umferðin verði ekki alveg óbærileg áður en Borgarlína nær samgöngum um Sundabraut og annað sér í tilbúið? Er það ekki hlutlaust? Og það er mjög mikilvægt í þessu.

Og sko, ég verð að segja: það er krísa hérna á Íslandi, húsnæðiskrísa, og búið að vera mjög lengi. Við þurfum að finna lausn á. Við þurfum að eiga land fyrir sjúkrunarheimili sem ríkisstjórnin á núna að vinna að. Flokkur fólksins, til dæmis, okkur vantar þjónustuuppbyggingu fyrir aldraða. Við erum þarna búin að stofna innviðafélag sem á að taka þessi hverfi og byggja hverfin.

Það þýðir að það er gott fyrir borgina. Borgin þarf ekki að taka lán af öðrum um að borga okkar vexti og ýmislegt annað og byggja alla þjónustu upp á sama tíma. Það verður auðvitað ekki gert. Meiri bygging hverfa verður ekki gerð nema leggja Sundabraut, til dæmis. Og ég trúi því að næstu stóru byggingarlöndin okkar séu í Geldinganesi, Gunnunesi, Álfsnesi og á Kjalarnesi. Það er ekki hægt að gera nema Sundabraut komi, og það er stofnuð rýmingarbraut.

Jú, jú, hún mun koma. Við ætlum að leggja alla áherslu á það að henni verði flýtt. Jæja, veit það, en við erum að ýta á okkar ráðherra um að því verði flýtt. Þetta er grundvöllur fyrir meiri byggingu og það er óábyrgt að ætla að fara að gera meiri ofurþéttingu byggðar.

Það er mjög svikuleg orðræða, af því að við erum ennþá með dreifbýlustu borgir í Evrópu. En ég ætla samt að segja að við erum með mjög mikla uppbyggingu til framtíðar, á það í því sem verður í samhengi við Borgarlínuna þegar hún kemur þangað. Við erum með mjög mikla uppbyggingu á þróunarplani til áratuga.

En það liggur ekki það mikið á þeim akkúrat núna þegar við erum með fullt af uppbyggingarlandi. Og ef okkur tekst að finna nýjan stað fyrir flugvöllinn þá erum við með mjög mikið uppbyggingarland þar.

Það á ekki að ganga á rétt fólks til fyrri búsetu þegar það er þéttabyggð, þó það sé gert í góðri sátt. Það er allt of lítið samráð, það hefur bara verið nánast ekki neitt hérna. Dæmi með Keldnahverfið: forsendur fyrir þessari hönnunarkeppni voru aldrei kynntar fyrir íbúaráði eða neinum íbúasamtökum. Það vissi enginn neitt um þetta.

Og forsendurnar voru svo rangar og vitlausar að það var hannað lengst inn í fjörðinn sem er friðaður. Tilvistarástæða þess að fjárfesta í svona hönnun, sem er bara með forsendur sem eru kolrangar. Plús það að þarna var núll komma fjögur, það eru sem sagt fjórir íbúar af átta sem áttu að vera með bílastæði. Það er ekki endanleg ákvörðun.

Forsendur eru ekki endanlegar, en þetta hverfi var samt hannað þannig að það ætti ekki að vera umferðaraukandi fyrir Kjalarnes. Þess vegna var það hannað í samhengi við Borgarlínuuppbyggingu, þannig að þau sem vilja búa þannig ættu kost á því að búa mögulega með færri bíla og geta notað Borgarlínuna í staðinn. Af því að við erum mismunandi. Það eru ekkert allir sem vilja búa í einbýlishúsi í Úlfarsárdalnum, þó að það sé fínt að gera það ef þú vilt það. En það vilja líka einhverjir búa öðruvísi.

Það má byggja hverfi fyrir aðra hópa. Sko, Ingimar, ég ætla að koma aftur að þessu. Langar að spyrja aðeins um þetta: þú talar um raunhæft skipulag, þú talar um þetta með Keldalandið og að það sé ekki verið að hanna þetta úti í friðarfirði og að það sé eitt og hálft stæði á íbúð, eða minnst. Þið viljið að lána ekki eitthvað, sko, núna er það hannað miðað við að fjórar íbúðir af tíu fái eitt bílastæði, bara eitt. Þannig að þetta er ekki raunhæft.

Borgarstjóri er bara ansi sniðugur þegar kemur að svona nýjum hverfum, en ætla kannski 15.000 íbúum að velja þennan kost. Ég held að það sé bara óraunhæft frá fyrsta degi og verktakar hafa bara beinlínis mótmælt þessu þegar þeir lentu í vandræðum með íbúðirnar. Ég segi: það má alveg endurskoða eitthvað af þessu.

Þetta auðvitað getur verið of metnaðarfullt, en á sama tíma viljum við byggja þetta upp í samhengi við almenningssamgöngur, af því að við viljum ekki að umferðin verði óbærileg. Við erum ekki á móti Friðjóni Hans.

Samráðið þarf að byggja, er það ekki? Það virðist vera samhljómur hvað það varðar, en það hefði kannski deilt um það hvernig hann var að gera það og að umferðin væri ekki fullkomlega ókeyr… Það gat engum í hag heldur, og ekki heldur án allra bílastæða á svo framvegis. Samráð þarf að vera í lagi, bara áttum okkur á því.

Ég tel þess graf og spúa þannig.

Liggur alveg við graf og spúa.

Græna gímaldið og allt það, það gerðist á þessu tímabili kjörstjórnarinnar. Ég velti því bara fyrir mér, án þess að fara eitthvað of djúpt í það, saman, að fara alveg á háa séð, fara við þetta búið og gert: Er þetta eitthvað sem meirihlutinn er læktaður og stór hluti af því sem við erum að gera núna, eins og með borgarönnunarstefnuna, er til þess að geta komið í veg fyrir að svona gerist aftur?

Auðvitað verða bara ákveðin skipulagsslys. Ég ætla ekki þóra dítila á þvitað því fól fylgdegarhúsinu á móti.

Og líka hvað væri mögulegt með skilgreiningunum inni á þessu nýja húsi, og það fór bara mjög illa. Hluti af því sem við erum að gera við borgarnarnefndastefnunni er að þetta verði ekki mögulegt aftur. Þess vegna lögðum við allt kapp á það.

Það er sér stefna um það að byggð skuli alltaf skipulögð samkvæmt ákveðnu forsniði, í samræmi við náttúruna, á mannlegum skala: þrjátíu-þrjú hundruð reglan, þar sem þú sérð þrjú tré úr húsinu þínu, þar sem þrjátíu prósent grænþekja er á svæðinu og þar sem það er ekki lengra en þrjú hundruð metrar í næsta græna svæði.

Það er líka bara að það sé mannlegur skali, að það sé ekki einhvern veginn svona risastórir, flatir veggir sem blasa við þér. Jafnvel þó að það sé af einhverjum ástæðum ekki hægt að hafa glugga eða íbúðir eða eitthvað, þá sé að minnsta kosti brotið upp og haft þar listaverk eða gróður eða einhvers konar ytri frágang. Þannig að hún er komin, og þetta er líka til þess að einfalda samskiptin við uppbyggingaraðila.

Það er staðið fyrir því að vera með eitthvað rosalega mikið fram og til baka, og þetta gekk hérna og þetta gekk hérna út af því að þessi aðili var af eða hérna megin, þessi aðili hérna megin var með þetta mismunandi, og við eyðum miklum tíma í eitthvað fram og til baka. Þá eru bara mjög skýr skilaboð, og þau eru mjög sátt við þetta líka, að vita bara nákvæmlega hvaða væntingar höfum við til uppbyggingar.

Ætla ég að spyrja eina yfirbót hérna. Hildur Björnsdóttir kom til okkar í gær, oddviti Sjálfstæðisflokksins, og hún talaði um að það væri að birtast úttekt hjá borginni um þetta atvik með Græna gímaldið. Hún var að svara spurningum í febrúar og einhver skýrsla á að birtast núna á næstunni. Hún spurði og lagði áherslu á áhyggjur yfir því að þessi skýrsla myndi ekki birtast fyrir kosningar. Veistu hvaða skýrsla það er og veistu hvenær hún birtist?

Ég skal ekki segja. Ég ætla að segja að hann er ekki að fela neitt, sko. Ég bara veit ekki hvaða skýrslu menn geta verið að tala um. Ég get bara tékkað á því yfir glöld, sjá þetta.

Því að við erum mörg með spurningar um þetta. Þá elti ég Guðmundur hérna: Það geta allir slysin gerast. Það er nú bara þannig, þau eiga ekki að gerast, en það gerist. Hvað mynduð þið vilja gera til þess að koma í veg fyrir svona?

Ég ætla að veita boðið lítið um Græna gímaldið. Hvað ertu að gera til að koma í veg fyrir þetta svona laga um einstakling? Það er næstum þú að bara fara yfir ferlinum. Við erum miklir ferlasérfræðingar, við erum sérfræðiframboð. Ég er búin að starfa í sveitarfélagastiginu í tuttugu ár og ég er búin að vera að teikna ferla, bæta ferla og mæla ferla og endurhanna þá í samvinnu við starfsfólk. Það er það sem þarf að gera, bara að passa að ferlarnir útiloki að svona hlutir geti gerst.

Mennta- og leikskólamál. Góðan daginn. Við skulum titla tilfellið framboðið. Við viljum endurskoða skólann aðgreiningar. Það er umræða sem enginn hefur verið að tala um hérna í þessum kosningum. Þið viljið meta árangurinn og taka svo upplýstar ákvarðanir um breytingar. Telur þú þörf á breytingum? Viljið þið taka þetta út eða viljið þið sjá…

Grunnhugmyndin er jákvæð, skóli án aðgreiningar, en það þarf að bjóða upp á fleiri valkosti og bara sérskóla fyrir þá sem vilja. Og það þarf líka að skoða…

Ef við getum ekki veitt viðeigandi stuðning með þessum skóla án aðgreiningar, þá getum við bara ekki farið í þetta. Það er verið að fara í þá aðgerð, sem er mjög jákvæð aðgerð, að fylgja þessu eftir með fjármagni. Auðvitað er það vandi.

Það vantar alltaf fjármagn, en þetta er bara vaxandi vandamál og þetta truflar skólastarf alvarlega. Þetta tengist líka því sem ég hef talað um varðandi stuðning við nemendur af erlendum uppruna. Ég veit að þessar móttökudeildir, ef ég má veita það, eru allt of fáar. Sko, þær eru grunnskólakennari á listanum hjá okkur og við höfum verið að ræða þetta; konan mín er grunnskólakennari, þannig að ég veit alveg, ég veit alveg að þrengja, þrengja þarf að gera miklu meira.

Fyrir bæði fólk sem er með sérþarfir og líka þessi börn sem eru með erlendan bakgrunn. Og við verðum, þegar þau eru að jaðarsetjast, þetta er bara mjög hræðilegt sem er að gerast í skólagöngunni. Við erum svo aðeins í umræðunni, þetta er erfið umræða og það virðist svo að skólarnir hafi takmarkaða…

Það er bara mjög mikilvægt að við gerum meira fyrir þennan hóp, en við höfum verið að gera okkar besta. Við höfum verið með þessar móttökudeildir, við höfum verið að fjölga þeim, við höfum verið að efla íslenskunám. Við höfum verið að passa það að þó að þau fái ákveðna aðlögun þá festist þau ekki í einhverjum hliðarveruleika þar sem þau fái aldrei að kynnast Íslendingum eða hverfinu sínu, eitthvað svoleiðis. Það er mikilvægt að þau séu hluti af hverfinu og fari eins fljótt og hægt er, með góðu móti, að ganga í venjulegan bekk í venjulegum skóla.

Ég get eiginlega verið sammála þeim báðum að það þarf að gera betur í skóla án aðgreiningar. Það eru of stórir bekkir og þeir sem þurfa meiri aðstoð fá hana ekki. Hins vegar eru móttökudeildirnar, og ég veit persónulega að þær eru að virka. Þær eru góðar, það þarf að gera meira af þeim.

Ég var búinn að gagnrýna mig á að ég sé of neikvæður og að það þurfi að koma með eitthvað jákvætt. Ég vildi bara segja að Reykjavík er frábær borg og gott að búa hérna, og það er ýmislegt gott líka, mjög margt gott. Ég ætla að spyrja þig spurningar. Það er hérna, þið viljið innleiða árangursríkar lestraraðferðir og þar á meðal Kveikjum neistann. Ég velti því fyrir mér, og set smá spurningarmerki við þetta: Eiga stjórnmálamenn að vera að taka fram fyrir hendurnar á menntavísindafólki og ákveða hvaða lestraraðferðum er notað í skólunum?

Þetta er alveg eðlilegt. Nei, við vitum bara samkvæmt PISA-rannsóknum og öðru að skólakerfið hefur ekki verið að standa sig nógu vel og það þarf að grípa inn í á einhvern hátt. Við viljum hins vegar ekki skylda skólana til að taka upp Kveikjum neistann. Við viljum hins vegar styðja þá sem vilja taka það upp; þeir fá aðstoð við það, stuðning og jafnvel stuðning til að sækja um það í Jöfnunarsjóð og fleira.

Það er svo hitt, ég vissi af hverju yrðum við…

… að taka þetta út fyrir sig en ekki eitthvað annað. Ég fer með menntamálaráðinu og er að vinna í því og setja stefnu í menntamálum almennt. Það er menntamálaráðherra sem setur stefnu stjórnvalda í menntamálum.

Ég vildi í fyrsta lagi segja að ég er alveg sammála því að stjórnmálaráðuneytið á ekki að ákveða kennsluaðferðir eða taka fram fyrir hendurnar á fólki sem er menntað í kennslufræðum, hvort sem það er í borgarstjórn eða í menntamálaráðuneytinu. En menntamálaráðuneytið setur stefnu í menntamálum.

Það er ekki kennsla að því. Svo vildi ég líka koma inn á það með lestrarkennslu, því við erum að mæla sömu bekkina, sama árganginn, ár eftir ár. Það mælir í rauninni meira til þess að við mælum annan bekk ár eftir ár. Þá þurfum við meira að mæla innflæðið af öllum börnum og verðandi börnum af erlendum uppruna, hvernig það breytist og eitthvað svoleiðis. En þegar við mælum einstök börn ár frá ári þá gengur okkur vel að kenna börnum að lesa, þó svo að við séum að sjá mælingar sem endurspegla kannski bara líffræðilegar breytingar yfir tíma. Og ég vil meina að það sé bara…

Mjög góður árangur í lestrarnámi í Reykjavíkurborg og við erum bara með mjög öfluga aðferðafræði, öflugt starfsfólk miðjumáls og læsis, þannig að þetta er allt bara að ganga mjög vel. Þannig að ég vil bara hafna því að þetta sé einhver ólæsi og við þurfum eitthvað að fara að grípa inn í þetta pólitískt, ákveða nýja aðferðafræði. Auðvitað eiga kennarar og skólayfirvöld að móta það sjálf.

Þetta er sko auðvitað bara spurning um einstaklingsmiðaða nálgun. Sumum hentar þessi leið, öðrum hentar önnur leið og það þarf að fara einstaklingsmiðað inn í þetta. Og ég vil bara taka fram að í okkar framboði, ég sjálfur var formaður stýrihóps um breytta kennsluhætti hjá Kópavogsbæ. Það var tæknidrifið verkefni, við vorum að fara í spjaldtölvur og þið getið skoðað það á vefnum. Það er merkilegt starf. Ég stýrði þessu starfi í fimm ár sem stjórnandi. Ég var ekki sérfræðingur, ég var bara stjórnandi. Ég fékk með mér sérfræðinga sem unnu og gerðu mér kleift að breyta kennsluháttum í heilu ...

... menntavísindalærðu fólki. En sko, ég ætla þar í eina viðbót. Það er líka með ykkur: Við erum með ágætis stefnu í skólamálum vissulega, en ég velti fyrir mér líka að þið viljið jafnframt stórauka aðgengi ungs fólks að sálfræðiaðstoð innan skólans. Þetta er alveg eitthvað sem er rætt mikið og ég held að þið getið verið sammála um. En hvernig eigum við að gera þetta? Það vantar bara alla sérfræðinga í skólann.

Ég er alveg sammála því. Það vantar talmeinafræðinga og félagsráðgjafa og við þurfum að fylgjast með nemendum alveg frá þessu, með svona símati yfir alla önnina, af því að við þurfum að geta fylgst með vandanum. Hvað ætlarðu að fá þetta fólk? Þurfum við ekki að setjast við að útskrifa fólk úr háskólum? Er ekki mannaráðning á vandanum? Það hefur verið erfitt að fá sálfræðinga í þetta, en það er okkar stefna og við viljum bæta við og fjölga fagfólki í skólanum.

Rekstrarlíkanið fyrir grunnskólana er að bjóða upp á það meira og við höfum verið að bæta við aukalega því sem við getum gert. Það sem við höfum verið að gera er að innleiða bara nýtt vinnukerfi fyrir fjölsetta skólasálfræðinga og aðra sérfræðinga í skólaþjónustunni. Betri borg fyrir börn, við höfum verðlaun fyrir það í Svíþjóð fyrir tveimur árum, þar sem kerfið sem áður var tuttugu og sjö eyðublöð og pappír varð að einu vefviðmóti. Það sparar tíma, orku og ferðir fram og til baka. Við erum búin að færa sérfræðingana nær með því að setja þá út í þjónustumiðstöðvar frekar heldur en að vera í Borgartúni, þannig að þá geta þeir notað meiri tíma í að vinna með krökkunum og setja vinnuna frekar en að vera í endalausri vinnu við vinnuna.

Við viljum nýta betur mannauðinn og peningana sem við höfum, þegar við vitum að við getum ekki stjórnað kannski hversu margir sálfræðingar útskrifast á ári.

Þetta er einmitt það sem við erum að hugsa mikið um, og ég í mínu starfi: Það þarf að grípa börnin miklu fyrr. Það eru börn sem ekki er verið að grípa og ekki verið að fylgjast nógu vel með. Við þurfum að fjölga fagfólki og vera með einhvers konar mat alla önnina, til þess að það séu ekki bara nemendurnir sjálfir, foreldrar, kennarar og fagfólk sem geti fylgst með hvað er að gerast.

En hvað skýrir það að þið getið fengið fleiri sálfræðinga í skólana til að vinna? Talmeinafræðinga eru bara ekki ... Talmeinafræðingar útskrifast ekki lengur frá Háskóla Íslands. Er þetta menntavandi eða hver er orsökin? Í fyrsta lagi hefur nú verið að fjölga, en ég skal ekki segja hvers vegna gengur ekki betur en þetta að fjölga. Það geta verið ýmsar ástæður, ég viðurkenni það. Það er hægt að gera ýmislegt.

En ég vil bara benda á í þessu sambandi að Miðstöð menntunar og skólaþjónustu er að gera merkilegt starf, að búa til svona matskerfi sem hjálpar kennurum fyrst og fremst og foreldrum að meta stöðu barnsins og bregðast hraðar við. Það er akkúrat hugsað til þess að vera frekar með símat en ekki endilega samræmt próf, ekki á sömu forsendum og gömlu samræmdu prófin, heldur fyrst og fremst fyrir foreldrana og kennarann til þess að meta: Getur þessi einstaklingsmiðaða nálgun gagnvart þessum nemanda virkað eða ekki? Þá er hægt að fara einhverjar nýjar leiðir. Það þarf auk þess að vera svona kennslubanki og úrræði fyrir hann, sem sagt að taka bara allt kennsluefni og greina það eftir greiningum sem þannig ...

Að þú ert uppi í lestri eða eitthvað, þá ferðu kannski frekar þessa leið og notar þetta efni. Það átti að hjálpa foreldrum að sinna líka börnunum í námi.

Þannig að það bara hvetur einhvern daginn til að vera með átakið við að selja vinnustaði gerandi aðalandi, eins og varð gegn stundum í kennarastarfinu. Við ætlum að færa okkur þá í fjármál borgarinnar.

Það var nú svolítið erfitt við síðustu áætlanagerð. Það slapp bara hreinlega. Það var sex milljarða, fimm milljarða svona viðsnúningur frá því að vera fjórir milljarðar plús yfir í 5,7 milljarða, held ég, mínus. En svo það sem tekur fram, ég velti bara fyrir mér hérna: Píratar, eru borgarfulltrúar að missa yfirsýn þegar kemur að rekstri borgarinnar?

Ég held nú ekki, en ætla samt að segja að stórpartur af þessu eru framreiknaðar lífeyrisskuldbindingar, sem urðu miklu hærri heldur en búist var við.

Ég hef alltaf verið að tala við fólkið á fjármála- og efnahagsráðuneytinu og þau vilja meina að gögnin sem við byggjum þetta á séu ekki komin fram fyrr en bara, hvað var það, í mars eða apríl. Þannig að við vitum að þau koma svolítið seint og við erum að vinna í aðferðum til þess að við getum séð þetta fyrr í kerfinu.

En þetta er bara mjög erfitt, sko. Meira að segja þegar við erum að gera áætlunina fyrir 2024, þá stefnir í, sko, hvað, tvo...

Lífeyrisskuldbindingar og þetta sem úr varð, sem hafa, hvað var í réttingu, tíu milljarðar, var í rauninni enginn mögulega búinn að sjá fyrir. Og ég veit ekki til þess að það sé til borgarstjórn sem hefði búið til fjárhagsáætlun sem hefði verið með innbyggt 10 milljarða svigrúm. Ég held að allir hefðu viljað annaðhvort fjárfesta eða niðurgreiða skuldir eða lækka álögur eða eitthvað fyrir slíkar aukatekjur.

Áður en við förum að tæta ykkur í sundur, langar mig bara að spyrja líka: Þegar kemur að því að aðalskrifstofa borgarinnar, sem þið eruð auðvitað búin að vera lengi í meirihluta, þið sjáið kannski betur hvað má gera. Viljið þið draga úr verksviði, eða hvernig sjáið þið þetta almennt?

Nei, en við viljum nýta betur það sem við höfum. Eitt af því sem hefur verið að skila virkilega góðum árangri er stafræn þjónusta, sem hefur komið sjö milljörðum á ári í hagræði.

Það er bara nýleg upphæð út frá verkefnum sem við erum búin að vera að skoða, fyrir utan kolefnissporið og pappírinn og tímann og allt það sem þetta sparar. Þannig að það er brjálæðislega mikilvægt. Við viljum líka bara besta hvernig við notum mannauðinn. Við viljum vera með öfluga frístundastarfsemi fyrir krakkana, svo að þau séu ólíklegri til að fara út af sporinu. Það er líka jákvætt að taka vel á móti fólki sem þarf aðstoð meðan aðstoðin er ennþá fyrirbyggjandi.

En ekki komin á rauðblikkandi allt saman, það er mjög mikilvægt. Við viljum líka, eða við höfum þar undir ekki komið í einhverja stefnuskrá eða eitthvað. Eitt sem ég er að taka eftir á allra síðustu mánuðum er að ég held að það væri sniðugt og ég myndi alveg vilja taka það samtal í næsta meirihluta.

Það er hvort að væri ekki sniðugt að taka upp eitt rekstrarsvið hjá borginni, þar sem húsnæði, bílafloti, rekstur og stoðþjónusta, eins og þrif og eitthvað svoleiðis, séu þjónustuð á einum stað. Ég held að það gæti verið töluverð hagræðing. Innkaupin gætum við þarna inn líka, þannig að það verði svona ákveðin samlegðaráhrif og yfirsýn yfir þessi mál.

Af því að það er ákveðinn veikleiki sem ég hef verið að sjá, svona, þú ert að spyrja mig svona hvað reynslan segir.

Já, ég einmitt spurði mig bara hvort við værum að missa yfirsýnina.

Samþættingu og endurskoðun á sviðum og í raun verður bara starfsstöðum almennt. Þetta er eitthvað sem við viljum leggjast í. Það þarf að vera ábyrgð fjármálastjórna og samræmi.

Þetta er Stafrænt Ísland, af sjálfsögðu, svo ég komi líka inn á það. Ég svara því bara: Þjónustan í upplýsingatæknisviðinu hefur verið umdeild hérna. Hafa aðrir borgarfulltrúar gagnrýnt þetta, að átta til tíu milljarðar sitji í þetta svið, að það endi á að vera að vera landi skýrt tuttugu milljarðar einhvern veginn?

Borgarfulltrúar. Það hefur verið fullur tuttugu milljarða við mig, og hérna, það hafa bara skrifað fyrrum borgarfulltrúar opinberlega í grein í málablaðinu. En einhvers staðar þá er það þannig. Og ég velti því bara fyrir mér: Í fyrsta lagi, er það rétt upphæð? Í öðru lagi, í hvað eru þessir peningar að fara?

Ég held ekkert að það sé rétt upphæð í fyrsta lagi, en ef hún er það þá er verið að tilhluta sem ég er ekki viss um að ætti að vera talið til. En við höfum í huga að mjög mikið af þessari fjárfestingu sem við erum að fara í er fjárfesting sem við þurftum hvort sem er að fara í. Við þurfum að fjárfesta í nýju fjármálakerfi, nýju manneskju- og launakerfi, utanumhaldskerfi fyrir velferðarmálin og skólaþjónustu og alls konar svoleiðis. Nemendayfirsýnarkerfi þurfum við að hafa.

Við erum að kjósa að gera það með þessari aðferðafræði og með því að efla stafræna innviði, til þess að þið getið unnið betur saman, til þess að það séu ekki jafn mörg handtök í öllu sem við erum að gera, til þess að gögnin geti færst á milli með auðveldari hætti. Þetta er að spara okkur peninga, fólki tíma og vinnu, og utanumhald starfsfólki, að nýta betur sér í aðra.

Það er til dæmis, það er það ekki vegna þess að nú er komið rafrænt viðmót fyrir það sem var ekki áður.

Málið er að við erum ekki að aðkaupa lausnir og aðlaga fyrir okkur. Það er búið að sýna fram á það, við erum að ná sparnaði með þessum aðgerðum.

En það vilja til fá þetta einhvern veginn ókeypis með því að láta Stafrænt Ísland við. Hins vegar, málið er að það vill enginn setja peningana í þetta. Stafrænt Ísland er ekki með fjármagnið eða innviðina til þess að taka þessum verkefnum frá okkur. Við erum gjarnan til í að vinna með þeim, en það er ekki þannig að þau séu bara bíðandi með einhverja peninga til að gera þetta fyrir okkur. Það er bara ekki þannig.

Í sjálfu sér ekki endilega fyrir, en við teljum samt að það sé betra á heildina litið að vinna það sama af því að þá er það heildarsparnaður fyrir okkur öll jafnfellt, þó það sé ekkert brjálæðislega mikill aukasparnaður fyrir borgina. Og við viljum gjarnan vinna með þeim.

Já, við erum fólk sem þekkir rekstur. Fimm efstu sætin hjá okkur eru rekstrarfólk. Við vitum að það þarf að auka áherslu á rekstur borgarinnar. Ef við bætum rekstur borgarinnar þá eigum við meira afgangs til þess að gera góða hluti. Og það þarf að gera þetta, og það þarf meiri sérfræðiþekkingu inn í borgarstjórn.

Þar sem þau eru að tala um hið stafræna, þá er ég búin að leiða stafræna málið mjög lengi hjá Kópavogsbæ. Þetta er samkvæmt því að þú þarft að setja þig inn í og kunna að lesa ásetninga, kunna innkaup, styðja við starfsfólkið. Auðvitað eru embættismenn sem sjá um þetta allt saman, en það er gott að þessi þekking sé í borgarstjórn. Við höfum áhyggjur, klára sko, hérna.

Sko, það verður brjáluð breyting. Það verður mjög stór breyting á næsta kjörtímabili sem gengur út á gervigreind. Það verður rosaleg breyting á ferlum og þjónustuveitingu. Gervigreindin er að koma á rosalegum hraða.

Við þurfum líka sérfræðinga. Ég leiddi gervigreindarstefnu Kópavogsbæjar. Ég er mjög vel inn í þessu, en það þarf sérfræðiþekkingu.

Já, við vorum bara í sjálfu sér ekki komin langt með hana, en við vorum byrjuð að innleiða Copilot og slíka hluti. Síðan voru næstu skref að fara að búa til einsetur inn í ferlunum. Þetta á eftir að gjörbreytast og þetta mun leiða til sparnaðar.

Sem sagt, og hugsanlega munum við geta fært starfsfólk við að stokka störfin, ekki að fækka starfsfólki, eða hugsanlega þá náttúrlega, en raunar þá færa náttúrlega, sem þú segir. En við sjáum að þetta er gríðarlegt tækifæri að virkja gervigreindina inni í þessum ferlum og láta þetta virka allt betur og ná að bæta eftir.

En ég vil bara segja að þetta stafræna og allt þetta er allt mjög gott og nauðsynlegt, en við erum bara með stóran hluta af fólki sem skilur ekki gervigreind, hefur ekki síma einu sinni eða skilur bara mannlega nálgun og mannleg samskipti og nær beint inn. Það er eitthvað sem við þurfum að auka líka. Við þurfum að fjölga líka þannig að eldri borgarar og öryrkjar og heimilislausir geti komið.

Eða hringt á einum stað. Það er mjög nauðsynlegt, af því að ég þekki það bara vel: Heimilislausir fá síma og þeir týna honum sama dag. Eldri borgarar þurfa að ná sambandi, þannig að við þurfum að laga þetta líka. Ertu sammála því?

Einmitt, verið að ofmeta gervigreindina svona í rekstri? Við erum alltaf að einhverju leyti að nota hana, en við höfum passað rosalega mikið hvað við hleypum henni í og hvernig við notum hana. Við erum með ákveðin viðmið núna, sem við erum til dæmis nýbúin að setja um það hvernig við notum gervigreind og hvaða upplýsingum hún getur fengið aðgang að og fyrir hverju henni er treyst. Hún er að einhverju leyti notuð í spjallmenni á síðunni og eitthvað, en við erum bara að passa að hún er gagnleg í sumt og ekki endilega annað.

Það er hægt að koma og fá þjónustu í eigin persónu. Ég vil meina að það hafi batnað töluvert. Allavega, um yfirferð sem ég sá þegar ég var formaður stafrænna ráðsins rétt fyrir áramót, þá sá ég að tölurnar fyrir þetta hafi batnað mjög mikið eftir að við erum farin að nota netspjallið aðeins meira. Eitthvað af því að spjallmennið losar líka línurnar fyrir þá sem hringja, þannig að það er líka mjög mikilvægt.

Þetta er ekkert dæmi um að þú sért að leysa það með gervigreind. Gervigreindin talar öll mál mjög vel, þannig að ef þú ert á herbergi þá geturðu skellt fyrir í pólsku og þú þarft ekki að bíða svona lengi, þannig að þú leysir hugsanlega 80 prósent af vandamálunum.

Guðmundur, eitt sem ég tók eftir: Þið viljið vera með frístundastyrk til eldri borgara, svona fimmtíu þúsund króna frístundastyrk. Ég var bara að reikna í huganum, þetta er tiltölulega dýrt loforð. Að þið gefið öllum nýjum íbúum?

Nei, þetta er fyrir efnaminni. Þetta er tekjutengt. Eldri borgarar þurfa að borga, til dæmis til að fara í sund, og við vitum að eldri borgarar eiga til að lenda í eða fara í svona einhvers konar félagslega einangrun. Þetta er mjög mikið vandamál hjá eldri borgurum, sérstaklega eldri karlmönnum, og við þurfum að virkja þennan hóp til að taka meiri þátt í íþróttum, tómstundum eða í sundi.

Það er ekki nóg að koma með þetta. Ég veit að Framsókn kom með þessa hugmynd einhvern tímann, en þeir komu ekki með nógu þróaða hugmynd um hvernig á að nýta þetta líka. Við viljum virkja fólkið og það er mjög mikilvægt.

Svo hélt ég eftir því, svona þegar kemur að aðhaldsaðgerðum, að þetta væru svo til sams konar og kannski af mörgu. Það er meðal annars talað um að frysta ráðningar á skrifstofum borgarinnar. Ég velti því fyrir mér: Hafið þið reiknað hvað gæti sparast á ári með slíkum aðgerðum?

Nei, nei, en við vitum það bara að alls staðar í borgarkerfinu eru boðleiðir mjög langar og ég þekki það bara sjálfur, sé fyrir stafni hjá borginni. Mig langar að Eraldur svona bara neitt í greiða í þessu þegar maður er að tala um að frysta ráðningar, reka fólk úr framkvæmd og þarf maður alltaf að reikna þetta aðeins út? Það þarf aðeins að koma með einhverjar tölur, þú veist: tíu milljónir á ári, fimm hundruð milljónir. Það er eins og enginn viti það, en allir eru að tala um rekstrarkostnað.

Ég meina, fólk er að tala um ýmislegt. Fólk er líka að tala um að það eigi að leggja niður mannréttindaskrifstofu, sem er vopn. Já, nei, það eru 250 milljónir. Það eru 250 milljónir, sjö starfsmenn.

Ég get sagt þér að það má alveg skoða hugmyndir um að færa mannréttindaskrifstofu undir eitthvað svið og finna einhverjar lausnir til að spara, en það verður aldrei almennilegur sparnaður. Það má aldrei gefa afslátt af mannréttindum og þessu samtali við minnihlutahópana. En við þurfum bara að leggja til að það verði farið í það að samþætta og endurskoða svið og stofnanir og annað hjá borginni, þannig að boðleiðirnar séu styttri. Til að byrja með þarf bara að fara í yfirbygginguna, ráðningarbann hjá yfirbyggingunni. Það er bara fyrsta skrefið.

Ingimar, þú ert búinn að tala um þetta sama, svo sem að kvöldbanni lagað og þetta. Þú ert að einfalda skipulag borgarinnar, hagræða í rekstri og draga úr skuldasöfnuninni. Við viljum nota sérstaka áherslu á öryggi í rekstri og trausta stjórnsýslu. Aðferðir svona fyrir okkur leikmennina um þetta? Ég er kannski búinn að vera óþarflega leiðinlegur eða neikvæður. Auðvitað er maður aðeins til þess að reyna að stuðla að breytingum og lagfæringum.

Ég kynnti mér til dæmis nýlega öryggisstefnu Reykjavíkurborgar, sem er mjög víðtæk, og ég efast um að búið sé að innleiða hana að fullu. Það þarf að innleiða hana. Það eru svona dæmi um stjórnsýsluhætti sem eru mjög víðtækir og þarf að laga. Það er að koma reglugerð núna, líklega á næsta…

Árið sem gerir okkur bara þessar rosalegu kröfur um að sinna öruggri stjórnsýslu, að hún sé tiltæk og örugg.

Hvernig græðum við peninga á þessu? Ef þú ert með, segjum, hundrað milljónir í verkefni og svo kemur í ljós að við búum í fimmtíu milljónum, en samt er bara tíu prósent búið, þá stefnir augljóslega í, ef þetta kemur upp á, að kostnaðurinn verði fimmfaldur. Þá er annars bara að skoða málið og kanna: Bíddu, er þetta verkefni vænlegt? Eigum við að hætta við það eða hvað eigum við að gera? Það er svona hluti af því að keyra bara áfram.

Það er alveg hægt að setja þetta upp í ferlin. Þetta er hafna spurning um…

Ferlin. Það er ekkert algengt. Við erum ekki nálægt í svo gífurlegum framkvæmdum og einhverju sem er yfir það land sem við erum að fara langt í.

Því við erum búin að taka þetta miklu fastari tökum. Við breyttum því á síðasta kjörtímabili í innkauparáð og framkvæmdaráð, sem hefur það hlutverk að fylgjast með framvindu framkvæmdaverkefnanna og sjá hvað er komið langt, hvað hefur verið búið að eyða miklum peningum og hvort það eru…

…ástæður fyrir misræmi þar á milli. Er einhver ástæða fyrir því? Stundum er það þannig að fyrsti partur verkefnis sé bara langdýrastur og svo þarf bara að vinna ofan á því. Þá kannski verður Ingimar bara fyrir hérna. Það kemur nú ánægjulega á óvart ef ég kem fyrir borgarstjórn og það er venjulega með boltann á augunum á boltanum fyrir því þetta…

…er bara rugl. Þetta þekki ég bara sem starfsmaður Reykjavíkurborgar og hef þurft að panta vörur, ákveða hvort rafvirki á að fá þessa vinnu eða umboð.

Stundum eru útboðskilmálarnir svo ómarkvissir og kröfurnar svo miklar að samningarnir verða bara dýrari fyrir vikið. Það er ekki nógu mikið samtal, Alexandra. Það er ekki nógu mikið samtal við til dæmis tilboðsgjafa áður en útboðslýsingin er búin til, að tilboðsgjafi gæti bara sagt: „Heyrðu, ef þið getið gert þetta svona, þá kostar þetta 40 prósent minna.“ Svo bjóðið þið út og þá fáið þið betra verð. Það eru alls konar svona trix í rekstrinum sem rekstrarmenn þekkja og við þurfum þess vegna sérfræðinga í borgarstjórn.

Ég þarf að segja að við höfum verið að innleiða aðrar aðferðir, eins og til dæmis samkeppnisviðræður, þar sem verkefnin eru þróuð á samningstímanum til þess að við fáum fjölbreyttari lausnir.

Við Píratar leggjum sérstaklega áherslu á útboð áskorana, þar sem í stað þess að vera með einhverja rosalega sérsniðna forskrift þá bara segjum við: Við þurfum að fá lýsingu á þessu húsi eða við þurfum að fá svona máltíðir fyrir börn í þessum skóla. Við erum með það, en svo ég klári: Við viljum bjóða meira út á áskoranirnar þannig að við getum átt samtalið við bjóðendurna og þeir geti komið með sínar ódýrustu lausnir, en ekki þannig að við séum með þetta svo sniðið að þú viljir að það verði svona perur í svona stæðum.

Þá komum við aftur að Guðmundi. Kanntu einhver dæmi um þetta, það sem verður til þess að ofrukka borgina?

Ég hef verið að sjá þetta sjálfur. Ég er um rekstur…

Þegar við getum náð meiri stærðarhagkvæmni mun þetta passa. Við þurfum að passa að ofnýta ekki stærðarhagkvæmnina, af því að stór aðili á borð við Reykjavíkurborg getur eyðilagt samkeppnismarkað með því að kaupa of mikið af einum aðila og í rauninni drepa þá samkeppnisaðilana hans.

Svo fáum við hærra verð næst af því að það er enginn samkeppnisaðili lengur. En við þurfum að passa svolítið hvernig við nýtum stærðarhagkvæmnina. Það er neyðarástand samkvæmt allra ykkar stefnuskrám hérna í einum málaflokki, og það er ekki umferðarmálum, skólamálum, eins og kannski einhver getur haldið. Þetta er í golfmálum í Reykjavík.

Það er til þess að þið viljið 36 holu golfvöll ekki seinna en í gær. Í dag, sko, golfíþróttin er bara mjög vinsæl íþrótt á Íslandi. Þetta er stórt lýðheilsumál í rauninni.

Golfarar lifa að meðaltali fimm árum lengur, en það er alveg…

…hægt að gera ýmislegt líka fyrir þá sem eru 36 holur.

Hún er bara aukin útivist, aukið heilbrigði fyrir borgarbúa. Það þarf ekki að vera í samkeppni við slíkt. Þetta má alveg vera töluvert fyrir utan borgina, þannig að þetta er…

…ekki spurning um að þetta sé einhvers staðar miðsvæðis.

Golfvellir yfirbyggðir einhvers staðar þarna eru ekki í fyrsta lagi. Ef þetta er langt utan borgarinnar, þá verða væntanlega málefni annarrar stjórnar en borgarstjórnar í Reykjavík. Ég hef ekkert á móti golfi. Golf er frábær íþrótt, en ég myndi ekki lýsa þessu sem neyðarástandi.

Ég held í alvörunni að Reykvíkingar séu með hvað flesta golfvelli á höfðatölu bara á byggðu bóli. Á höfuðborgarsvæðinu erum við töluvert mikið á golfvöllum, það er í Mosfellsbæ.

Það eru bara mjög víða golfvellir miðað við hvað við erum að fá. Þetta er bara miklu vinsælla sport á Íslandi einhverra hluta vegna, þrátt fyrir veðráttuna. Þetta er eitthvað bara þjóðarsport á Íslandi.

Og af hverju ekki að ýta undir það? Þetta er lýðheilsumál. Þetta er gott fyrir þá sem eru að hætta að vinna, geta spilað meira golf. Og ég skal bara segja það: Það vantar golfvöllinn.

Ef einhver er með einhverja góða hugmynd að golfvelli á stað þar sem er ekki verið að plana eitthvað annað, þá get ég ekkert sérstaklega verið á móti því. En mér finnst mjög skrýtið að þetta geti einhvern veginn verið á oddinum sem aðalmál í þessari kosningabaráttu, verð ég að segja. Þá, sko, annað: Með Góðan daginn hérna á vefsíðu ykkar segir…

…að einhver maður sem heitir Torfi Markússon, sem er einn reyndasti ráðningarsérfræðingur landsins, hafi selt hlut sinn í ráðgjafa- og ráðningarfyrirtæki og láti af störfum. Þetta gerði Torfi meðal annars til að koma til framboðslistans og tók að sér það mikilvæga verkefni að manna lista.

Hann titlar sig sérfræðing í ráðningum. Bara svo ég endurorði þetta eins og ég heyri þetta: Hérna er einhver fjársterkur einstaklingur sem er að detta inn. Hann vill fá fólk í lýðræðislega kjörin embætti eða borgarstjórn sem ætlar að berjast fyrir betri golfvelli. Er það þess vegna sem ég er að gera við mann?

Aðallega aðferðafræðin varðandi bara… Hann leit á þetta þannig að það þyrfti bara hæft fólk í borgarstjórn og hann gerði starfslýsingu. Hann hugsaði með sína ráðningarsérfræðiþekkingu: Hvaða aðilar eru hæfir?

Þarna fór hann og talaði við fullt af fólki. Þegar hann hitti mig bað hann mig um að ég myndi senda honum ferilskrána mína og meira sérfræði…

Hann sagði bara: „Þú ert með mikla reynslu í þessum málum.“ Nei, nei, síðan er það lýðræðislegt val borgarbúa að velja og hafna. Ég er ekki kominn í borgarstjórn þrátt fyrir þetta. Málið við…

Spurningarmerki um sumt flokkstarf, af því flokkstarf er oft byggt á einhverju svona vinsældakjöri, þar sem sá vinsælasti kemst í efsta sæti listans. Hann þarf ekki endilega að vera hæfastur, alls ekki. En fyrst á svona fallasíðu sem…

Ég vil bara, er í bara í svona hugsun á mínum aldri: finnst ykkur eitthvað líkt með því að ráða fólk til starfa á einkamarkaði og fólk sem er í pólitísku erindi, sem leitar eftir lýðræðislegu umboði almennings? Nei, auðvitað er þetta undanfari þess. Núna erum við í kosningabaráttu og nú er ég að

lýsa hvað niðurstaðan kom með og ég bara býð mig fram eins og aðrir.

Bara fyrst þetta, vissi ég ekki illa að segja, mér líkar mjög vel við Ingimar persónulega. Ég veit að hann er mjög hæfur maður, en þetta vissi ég ekki og þetta finnst mér mjög skrýtið. Þá verð ég að spyrja: segjum að ykkur gangi rosalega vel og þú verðir borgarstjóri, hvert verður þitt samband við Torfa? Hvert verður hans samband

við borgarstjóra Reykvíkinga? Og ef ykkur gengur rosalega vel og það verður kosið aftur eftir fjögur ár, mun hann þá ráða aftur? Þá finnst okkur að það sé bara einhver auðmaður sem langar að hafa eitthvert lista sem er honum að skapi, sem bara stillir upp. Og við spyrjumst í sífellu: getum við ekki eðlilegra spurninga? Ég meina…

Hvað, einmitt, þú færð borgarfélög að vera, þá er það launað.

Ég er búinn að lýsa þessu svo smá áður. Þessi aðferðafræði var bara þannig að það var óánægja með borgarstjórn og það var beint að Torfa að segja: „Af hverju bara finnurðu ekki einhverja hæfa

aðila til þess að færa borgarstjórn og mynda lista? Af hverju er hann hæfur til að finna einhvern hæfan aðila í borgarstjórn? Hann er bara hæfur að meta hæfni miðað við

starf. Það hlýtur að vera. Það er eina hérna sem hefur verið í borgarstjórn. Þetta er ekki eins og hvert annað starf; þú þarft vissulega að hafa ákveðna hæfni og ákveðna getu, eða það fyrst og fremst ákveðna ástríðu og ákveðna hugsjón sem þú getur ekki valið út frá einhverju Excel-skjali.

Þetta er brjálæðislega mikilvægt og þetta er bara hluti af minni lýðræðishugsjón, að ég vil ekki setja mig undir þetta. Ég fæ smá tilfinninguna að það sé svolítið verið að leika sér með okkur kjósendur og lýðræðið. Vina, ertu sammála þér? Algjörlega ósammála?

Því að við erum núna með bara komin með lista og núna erum við að ræða stefnuna. Þessi hópur var sammála um stefnuna. Þetta gerir eitthvað í rekstrinum og við erum bara valkostur eins og hver annar valkostur fyrir íbúa. Það er ekki allur hópurinn valinn af þessum

manni eða…

Hann var með teymi með sér. Ég þekkti jú, ég kannast eitthvað við hann. Ég hafði ráðið í gegnum… Við deilum því að bæta þessa borg og bæta

reksturinn, bæta rekstrarflokkinn. Við viljum bæta sérfræðiþekkingu inn í borgarstjórn, ekki bara fá vinsæla einstaklinga eða fræga, eins

og framboð. Ég var ekki, ég veit ekki hvort ég er vinsæl, en ég var alls ekkert fræg áður en ég byrjaði í þessu. En ég ætla samt að segja: þetta vekur enn spurningu hjá mér. Ég tók eftir því að þetta framboð kom frekar seint upp á yfirborðið.

Og þú lýsir að þú sért oddviti þess bara daginn fyrir skil. Þýðir þetta að þessi Torfi var búinn að vera að vinna í því að safna meðmælum og undirbúa pappírana, eitthvað svoleiðis? Og ég spyr: eru meðmælin alvöru eða var verið að kaupa þau?

Meðmælin að öðru, og við náðum að fá 250 meðmæli á einum sólarhring. Og þetta er nú það alltaf aðra meðmæli.

Þannig að það er bara með vegna hvernig aðferðafræðin við þetta að fara fram var bara að segja: „Við erum framboð, viltu styðja mig?“ Já, já. Þetta er náttúrlega, ég ætla ekki að efast um það sem fólk fór svo hægt og svo framvegis, en þetta vekur upp spurningar. Og þetta er sérstök

leið að þessu. Við höfum mikil svið áður, ekki með þessum hætti, en við með þessu ætlum við að hugsa um okkar að auka sérfræðiþekkingu af því að þarf á því að halda, þegar að breyta svo mikið í hennar þjóðsölunum okkar. Við þurfum sérfræðinga í rekstri, við þurfum

sérfræðinga í gervigreind og við þurfum… ég er að

Talandi um mannlega nálgun, ég meina, hvað með fatlaða og öryrkja og heimilislausa og geðfatlaða og alla hina sem þurfa enn á henni að halda?

Þetta er mikið talað um í Baldurska, og ég man sinni henni þannig að ég þekki málefni fatlaðra mjög vel. Já, ég sagði það um ykkar íslensku að hérna flokknum var mjög umhugað um réttindi fatlaðra, og það var alveg Flokkur fólksins. Guðmundur Ingi, þú yfirgafst samfélag með stuttu stoppi í Vinstrinu?

Nei, ég hef stoppað ekkert þar, sko.

Þá verður búið að útiloka þau. Þau vilja bara stoppa Sundabraut og ekki bara það, þau eru næstum búin að vera með þetta í gíslingu í áratugi, skilurðu? Vinstri grænir, bæði í borg og hérna ríki. Þannig að, sko, það er alveg ljóst að þeir vilja ekki vinna að húsnæðismálum. Ég get ekki séð hvernig það á að gera öðruvísi.

Þannig að þegar þú þokkar þar, segist ætla að berjast fyrir einhverju en stoppar það síðan á öðrum hlutum. Já, við þurfum eiginlega að geyma þetta samtal fyrir þegar við sitjum á móti Vinstrinu hérna. En, sko, ég velti því fyrir mér bara: þú varst auðvitað í Samfylkingunni. Er ekki sárt kannski að fara úr flokki sem þú varst bara svolítið lengi í, eða fellurðu sáttur frá þeim yfir í Flokk fólksins?

Ég bara hugsa ekkert um það, skilurðu? Engin særindi eða... Já, fullt af góðum vinnunum, það var bara ekki samleið. Það var bara minni jöfnuður í þeim flokki eftir, þú veist. Þannig að hérna, því miður. Ég er kannski frekar íhaldssamur að vera bara á sama stað. Hins vegar var mér alltaf bara hafnað þar og, fyrir því, ætla ég ekki að vera þar sem fólk vill mig ekki.

Og síðan bara bauðst þetta tækifæri og ég brenn enn fyrir ákveðnum málum. Það er ekkert að segja, séu flokkaflakkar í fyrsta skipti sem ég fer úr flokki í tólf ár, og ef það á að gera það þá er ég alls ekki hugsjónarflakkari, nei.

Og ég er mjög öflugur í málefnum hérna fanga. En talandi um að hafna: þú hafnaðir Silfri Egils á dögunum. Þú fréttir það ekki fyrr en daginn eftir, þegar upplýsingafulltrúi sem sagði milligöngu um þetta mál tjáði sig við fjölmiðla um að þetta yrði ekki með ykkur. Þetta fólk brást harkalega við þessu. Fannst það skrýtið. Mín spurning er: hefur þú ekki alveg fullan sjálfsákvörðunarrétt í framboðinu í Reykjavík? Mátt gera það sem þú vilt?

Ég er oddviti flokksins og geri það sem ég vil. En ég get sagt það að ég var fullmeðvitaður um þetta. Þetta var sameiginleg ákvörðun sem var tekin á þeim tímapunkti. Við vorum ný... Það kom mér á óvart að fréttaþulurinn sagði að ég hefði hafnað því. Ég var ekki í samskiptum við hann. Það kom ekki á óvart ef við ætluðum ekki að vera þar, og það voru margar ástæður fyrir því.

Í dag virðist vera bara leið að þú takir upp síma og þáttur átti að koma. En ég get sagt það að þetta var slæmur tími vegna þess að við vorum alltaf bara nýbúin að kynna... Áherslurnar voru ekki tilbúnar. Nafnið mitt, held ég, hafi verið hætt í flokknum sama dag, þú veist. Þetta bara hentaði ekki. Þetta kom samt út bara í stundum, aldrei hrokafullt.

Það er náttúrlega ekki það. En hefurðu áhyggjur af því að þetta hafi skaðað framboðið?

Já, ég held að það hafi verið að minnsta kosti að fara ekki í Silfrið. En þetta var rétt ákvörðun á sínum tíma, enda fáum við rosalega mikið af beiðnum um að fara hingað og þangað. Við höfum rétt á því að velja hvert við teljum að sé best að fara hverju sinni.

Einhver sagði: „En þið voruð boðaðir í viðtal þarna.“ Ætlarðu að boða enginn einn í viðtal?

En þetta var rétt ákvörðun á sínum tíma. Þetta var tekið í fullri samvinnu og samstarfi við alla, og við... Það getur vel verið að það hefði verið röng ákvörðun, en við stöndum við hana.

Píratar, þið hafið auðvitað verið dálítið svona í erfiðri brekku eftir síðustu þingkosningar. Þú ert auðvitað líka enn við þér, svona, ég hef að segja hafnað í prófkjöri flokksins. Þú ert í öðru sæti, ótrúlega reynslumikil, setið lengi í borgarstjórn. Athyglisverð niðurstaða. Það segir auðvitað bara frábragðsvitann sem þið eruð með. Þú tapaðir líka í formannskjöri Pírata, sem er það fyrsta, auðvitað, að þjökul þjóð og hérna oddvitinn í borgarstjórn.

Þú ert farin yfir í Samfylkinguna. Það er ansi margt sem hefur gerst. Hvernig líður þér? Kannski bara fyrsta spurningin. Auðvitað hefur þetta verið áhugavert, Heimir, og það var auðvitað bara mjög erfitt hvernig okkur gekk í þingkosningunum. Ég vil samt meina að

það hafi ekki verið einhvers konar endurspeglun á neinu sem við vorum að gera í Reykjavík. Ég held að það hafi einskorðast við landsmálin. Ég veit að við höfum verið að vinna mjög gott starf hér og gengið vel. Ég er náttúrlega auðvitað ekki sátt við að mér leiddist að vinna ekki

formannsslaginn eða oddvitaslaginn, en ég er mjög sátt við þann oddvita sem við erum með í dag. Og ég er bara, hvað segjum við, ekkert ef ekki bara góður félagsmaður eða þannig.

Ég tek bara því sem að hendi ber og trúi á málstaðinn. Þetta er minn flokkur. Auðvitað vinnum við saman að þessum markmiðum.

Ég hef alltaf sagt að fyrst það var ekki ég sem var notuð, þá er ég mjög fegin að það var bara Kiddi. Hann er ofboðslega öflugur og mér líkar ofboðslega vel við hann. Við eigum bara rosalega gott samstarf, þannig að ég hef bara fulla trú á þessu. Ég held að við eigum þetta inni í borginni; Reykvíkingar þekki okkur af góðu.

Við erum með mjög skýra stefnu. Við erum með mjög öflugar áherslur í samgöngumálum, þéttingu byggðar, skólamálum, lýðræðismálum, skaðaminnkun, velferðarmálum, stafrænni umbreytingu. Við erum búin að vinna gott starf og ná

rosalega góðum árangri. Ég elska þessa borg og ber ofboðslega vænt um hana. Ég er stolt af því að hafa fengið að vera fulltrúi Reykvíkinga núna í átta ár. Ég vil gjarnan gera það áfram, en auðvitað er það bara undir borgarbúum komið hvernig þau meta mín störf.

Ég held bara að við eigum mikið inni. Það eru ofboðslega mikilvæg verkefni sem við erum núna á lykiltímapunkti með og má alls ekki hætta við núna. Við viljum halda þessu áfram. Við viljum gera borgina skemmtilegri, við viljum gera borgina betri og við viljum hafa betra lýðræðislegt samtal. Við viljum að það sé hægt að

hafa gaman að þessu og að það sé gaman að búa hérna. Sammála þessu öllu saman. Ég segi bara takk kærlega fyrir að vera með okkur, takk fyrir að horfa á þetta og takk ykkur fyrir í salnum. Þetta vorum við. Líflegt og gott. Það er það.