Bakkavararbræður á meðal ríkustu manna Bretlands

Bræð­urnir Lýður og Ágúst Guð­munds­synir eru á nýjum lista yfir rík­ustu menn Bret­lands.

Lýður og Ágúst Guð­munds­synir eru á meðal rík­ustu manna í Bret­landi, sam­kvæmt lista The Sunday Times sem birtur var í síð­asta mán­uði. Samkvæmt list­anum voru bræð­urnir metnir á um 150 millj­ónir punda í árs­lok 2016. Á núvirði eru það tæp­lega 20 millj­arðar króna. Sú eign skilar þeim í 885 sæti á lista blaðs­ins.

Í umsögn þess segir að fyr­ir­tæki bræðr­anna, Bakkavör, selji örbygju­mál­tíðir og ann­ars konar til­búna rétti til mat­vöru­versl­ana­keðja á borð Tesco og Sains­bury´s. Bræð­urnir hafi misst tökin á fyr­ir­tæk­inu í kjöl­far banka­hruns­ins á Íslandi en sam­komu­lag við banda­ríska vog­un­ar­sjóð­inn Baupost Group í fyrra hafi tryggt þeim yfir­ráð að nýju. Lýður og Ágúst eiga hlut í Baupost Group, sam­kvæmt frá­sögn The Sunday Times.

Bakkavör Group gerir reyndar margt fleira en að búa til örbylgju­mál­tíðir. Það er risa­vaxið fyr­ir­tæki sem fram­leiðir meira en fimm þús­und vörur í 42 verk­smiðjum í Bret­landi, Banda­ríkj­unum og í Kína. Tekjur Bakka­varar Group í fyrra voru 1.735 millj­ónir punda, um 222,3 millj­arðar króna á núvirði. Auk Tesco og Sains­bury´s selur fyr­ir­tækið vörur til keðja í Bret­landi á borð við M&S, Waitrose, Copo, Aldi, Morri­sons og ASDA. Í Banda­ríkjum og Kína selur Bakkavör Group vörur til ris­vax­inna fyr­ir­tækja á borð við KFC, Pizza Hut, McDonalds, Starbucks og Costa. Hagnaður Bakkavör Group vegna árs­ins 2016, eftir skatta og fjár­magns­gjöld, var tæp­lega 51 milljón pund, eða 6,5 millj­arðar króna. Rekstr­ar­hagn­aður var 91 milljón pund, eða 11,7 millj­arðar króna. Fyr­ir­tækið er að öllu leyti í eigu bræðr­anna Lýðs og Ágústar og Baupost Group. Bræð­urnir eiga ráð­andi hlut. Lýður er stjórn­ar­for­maður Bakkavör Group og Ágúst for­stjóri.

Voru feykilega umsvifamiklir

Bræð­urnir Ágúst og Lýður Guð­munds­synir voru þunga­vigt­ar­leik­menn í íslensku við­skipta­lífi á bólu­ár­unum fyrir hrun. Þeir höfðu árum saman byggt upp mat­væla­fyr­ir­tækið Bakkavör, sem þeir stofn­uðu á Suð­ur­nesj­unum á níunda ára­tugnum, auk þess sem bræð­urnir höfðu breitt vel úr sér; voru stærstu ein­stöku eig­endur Kaup­þings (þeir voru reyndar einnig á meðal stærstu ein­stöku lán­þega Kaup­þings), keyptu Símann af rík­inu í stærstu einka­væð­ingu Íslands­sög­unnar, áttu trygg­inga­fé­lagið VÍS, fjár­mögn­un­ar­fyr­ir­tækið Lýsingu og meira að segja sinn eigin fjöl­miðil, Við­skipta­blaðið, sem þá var far­inn að koma út fjórum sinnum í viku og var með tugi starfs­manna inn­an­borðs.

Umsvif bræðr­anna voru flest í gegnum fjár­fest­inga­fé­lagið Existu, sem var skráð á markað en þeir áttu stærstan hluta í og stýrðu.

Daginn eftir fall Kaup­þings, snemma í októ­ber 2008, var 40 pró­sent hlutur Existu í Bakkavör færður til nýs félags í eigu Ágústar og Lýðs, ELL 182 ehf. Félagið greiddi 8,4 millj­arða króna fyrir hlut­inn. Við­skiptin voru fjár­mögnuð með selj­enda­láni frá Existu. Ekki var greint frá því opin­ber­lega þegar þau áttu sér stað. Exista var almenn­ings­fé­lag þegar þetta var ákveðið. Ágúst og Lýður, ásamt sam­starfs­mönnum sínum, héldu um alla þræði í Existu á þessum tíma. Þegar upp komst um söl­una á hlutnum í Bakkavör og að hún hefði verið fjár­mögnuð af Existu lét Ágúst meðal ann­ars hafa eftir sér í fréttum Stöðvar 2 að sú gagn­rýni sem hefði komið fram á kaupin væri ein­vörð­ungu til komin vegna van­þekk­ingar á mál­inu. „Þessi aðgerð er ein­göngu til þess fallin að eignir Bakka­varar út um allan heim hald­ist í höndum Íslend­inga og kröfu­hafar hafi aðgang að þeim“. Salan var hins vegar ógild á end­anum, að und­ir­lagi kröfu­hafa, sem höfðu ekki sömu sýn og bræð­urnir á málið. Sér­stakur sak­sókn­ari rann­sak­aði einnig söl­una. Það mál var síðar fellt niður og ekki þótti til­efni til að ákæra í því.

Erlendu kröfuhafarnir treystu bara bræðrunum

Staða Bakka­varar á þessum tíma var þannig að félagið var að nið­ur­lotum komið og þurfti á fjár­hags­legri end­ur­skipu­lagn­ingu að halda. Hinn mikli vöxtur, sem fólst aðal­lega í því að kaupa upp önnur fyr­ir­tæki í mat­væla­iðn­aði, oft á yfir­verði, hafði skilið Bakkavör eftir afar skuld­sett.

Það flækti málið enn frekar að sumir lána­samn­ing­arnir við erlenda banka voru þess eðlis að þeir voru bundnir við að Lýður og Ágúst myndu stjórna Bakkavör. Það þýddi að ef þeir misstu eign­ar­hlut sinn þá þyrftu þeir samt að stýra sam­steyp­unni áfram. Auk þess virð­ast bræð­urnir alltaf hafa haft mikið traust hjá þeim erlendu bönkum sem lánað hafa þeim fé. Full­trúar þeirra sögðu beint út við íslenska kröfu­hafa að þeir treystu engum á Íslandi nema Lýð og Ágústi.

Enn frek­ari flækjur urðu til vegna skulda­bréfa­út­gáfu Bakka­varar Group. Til ein­föld­unar er lík­lega best að útskýra upp­setn­ingu Bakka­varar-sam­stæð­unnar þannig að rekstr­ar­fé­lagið Bakkavör, sem átti eignir út um allan heim, skap­aði tekjur hennar. Rekstr­ar­fé­lagið og allar und­ir­liggj­andi eignir þess voru einnig veð­settar fyrir mörg hund­ruð milljón punda lánum sem Bakkavör hafði tekið, að mestu leyti hjá erlendum stór­bönkum og Kaup­þingi, til að geta stækkað jafn hratt og raun bar vitni.

Fyrir ofan rekstr­ar­fé­lagið í skipu­rit­inu var síðan móð­ur­fé­lagið Bakkavör Group. Það var í raun aðeins eign­ar­halds­fé­lag sem átti hlut í rekstr­ar­fé­lag­inu Bakkavör. Þrátt fyrir að allar und­ir­liggj­andi eignir sam­stæð­unnar væru veð­settar fjár­mála­stofn­unum réðst Bakkavör Group í útgáfu á margar millj­arða króna skulda­bréfa­flokki sem jók á skuldir sam­stæð­unnar.

Engin ein viðskiptablokk kostaði íslenska lífeyrissjóðskerfið meira fé en Exista og tengdir aðilar. Sjóðirnir eiga að sjá Íslenskri þjóð farboða á efri árum. Mynd: Birgir Þór
Engin ein við­skipta­blokk kost­aði íslenska líf­eyr­is­sjóðs­kerfið meira fé en Exista og tengdir aðilar. Sjóð­irnir eiga að sjá Íslenskri þjóð far­boða á efri árum. Mynd: Birgir Þór

Íslenskir líf­eyr­is­sjóðir og aðrir fag­fjár­festar keyptu alla útgáf­una. Þegar allt fór á hlið­ina hjá bræðr­unum, Existu og Bakkavör vökn­uðu þessir skulda­bréfa­kaup­endur upp við að þeir voru svo aft­ar­lega í kröfu­hafaröð­inni í Bakkavör að lík­leg­ast myndu þeir aldrei fá krónu upp í kröfur sínar. Þannig skap­að­ist hvati til að reyna að semja á þann hátt að það myndi skila líf­eyr­is­sjóð­unum og öðrum kröfu­höfum Bakka­varar Group ein­hverju til baka.

Á grunni þess­ara hvata gerði Bakkavör Group nauða­samn­ing í upp­hafi árs 2010. Í honum fólst að kröfu­hafar, að mestu leyti Arion banki og skulda­bréfa­eig­endur á borð við líf­eyr­is­sjóð­ina, tóku yfir félagið en bræðr­unum var gefið tæki­færi til að greiða kröfu­höf­unum til baka fyrir mitt ár 2014. Gengi það eftir myndu bræð­urnir fá 25 pró­senta eign­ar­hlut í Bakkavör.

Bræðurnir fá að eignast fjórðung

Bakkavör Group var stærsta fyr­ir­tæki á Íslandi miðað við veltu árið 2011. Þá nam velta fyr­ir­tæk­is­ins 312 millj­örðum króna og var um 20 millj­örðum króna meiri en hjá Actavis Group, hinum alþjóð­lega ris­anum sem var með höf­uð­stöðvar á Íslandi á þessum tíma. Nú hafa höf­uð­stöðvar beggja fyr­ir­tækj­anna verið færðar úr landi. Til að átta sig á stærð­argráðunni var þriðja stærsta fyr­ir­tæki lands­ins Marel. Velta þess árið 2011 var um 108 millj­arðar króna, eða um þriðj­ungur af því sem Bakkavör Group velti. Það var því aug­ljós­lega eftir miklu að slægj­ast með því að ná yfir­ráðum yfir Bakkavör Group.

Í upp­hafi árs 2012 var orðið aug­ljóst að for­sendur nauða­samn­ing­anna myndu ekki halda. Hrá­vöru­verð hafði hækkað mikið mán­uð­ina á undan og inn­kaup fyr­ir­tækja innan Bakka­var­ar­sam­stæð­unnar þyngst. Á sama tíma gekk erf­ið­lega fyrir Bakkavör að velta þessum hækk­unum út í verð á þeim vörum sem sam­steypan fram­leiðir. Því var ákveðið að breyta kröfum í nýtt hlutafé. Til að fá bræð­urna til að sam­þykkja þá aðgerð, sem ella hefðu getað haldið Bakkavör í her­kví fram á sum­arið 2014, var fall­ist á að leyfa þeim að kaupa fjórð­ungs­hlut í félag­inu.

Á aðal­fundi Bakka­varar Group í maí 2012 voru þessar breyt­ingar og ýmsar aðrar sam­þykktar. Í stuttu málið yrði kröfum kröfu­hafa Bakka­varar Group breytt í hlutafé í breska rekstr­ar­fé­lagi sam­stæð­unnar, íslenska Bakkavör Group yrði slitið og bræð­urnir myndu fá að kaupa fjórð­ungs­hlut í breska félag­inu og hlut­hafa­sam­komu­lag sem tryggði þeim meiri­hluta stjórn­ar­manna í Bakkavör, sem gert hafði verið í aðdrag­anda nauða­samn­inga árið 2010, yrði fellt úr gildi.

Keyptu á fjóra milljarða

Fjórð­ungs­hlut­inn fengu bræð­urnir að kaupa á fjóra millj­arða króna. Innra virði Bakka­varar miðað við eig­in­fjár­stöðu sam­stæð­unnar var um 20 millj­arðar króna og því ljóst að bræð­urnir voru að greiða minna en eina krónu fyrir hverja nafn­virð­is­krónu. Þeir voru sem sagt að fá góðan samn­ing.

Sá góði vilji sem kröfu­haf­arnir sýndu bræðr­unum á þessum aðal­fundi vakti athygli. Mesta athygli vakti lík­leg­ast að líf­eyr­is­sjóð­irnir, sem voru stórir kröfu­hafar, hafi sam­þykkt þessa nið­ur­stöðu. Bræð­urnir Lýður og Ágúst höfðu nefni­lega kostað þá meira fé en nokkur annar. Í úttekt sem gerð var á starf­semi líf­eyr­is­sjóð­anna í aðdrag­anda banka­hruns­ins og kynnt var í apríl 2012 kom fram að sjóð­irnir hefðu tapað sam­tals 170,9 millj­örðum króna á hluta­bréfum og skulda­bréfum sem útgefin voru af Existu og tengdum aðilum. Hlut­deild þess­ara aðila, sem voru aðal­lega Kaupþing, Exista og Bakkavör, í heild­ar­tapi líf­eyr­is­sjóð­anna vegna slíkra bréfa var 44 pró­sent.

Bakkavararbræður áttu fjölmörg aflandsfélög, sem opinberuð voru í Panamaskjölunum. Þeir hafa ekki viljað útskýra tilgang félaganna né hvaðan peningarnir sem runnu inn í þau kömu. Mynd: 123.com
Bakka­var­ar­bræður áttu fjöl­mörg aflands­fé­lög, sem opin­beruð voru í Panama­skjöl­unum. Þeir hafa ekki viljað útskýra til­gang félag­anna né hvaðan pen­ing­arnir sem runnu inn í þau kömu. Mynd: 123.com

Við­skipta­blokk Bakka­var­ar­bræðra var því án nokk­urs vafa sú sem olli íslenska líf­eyr­is­kerf­inu mestu tjóni. Auk þess virð­ast margir innan líf­eyr­is­sjóða­kerf­is­ins vera sam­mála um að skulda­bréfa­út­gáfa Bakka­varar Group hafi verið ein sví­virði­leg­asta mis­notkun á trú­girni og oft á tíðum barns­legri ein­feldni sjóð­anna sem átti sér stað fyrir hrun. Bréfin voru enda seld á tóma skel þar sem allar und­ir­liggj­andi eignir Bakka­varar Group voru veð­settar upp í topp hjá öðrum kröfu­höfum. Þá er ótalin sú til­raun þeirra að reyna að halda eignum sínum á kostnað kröfu­hafa.

Áttu mikið fé vegna arðgreiðslna

Í kjöl­far aðal­fund­ar­ins fóru bræð­urnir á fullt í að kaupa hlutafé ann­arra hlut­hafa. Og þeir buð­ust til að greiða þeim í reiðufé. Tilboðið á þeim tíma var um 70 aurar á hverja nafn­virð­is­krónu. Þeir sem að mál­inu komu á sínum tíma full­yrða að féð sem bræð­urnir buðu hafi ekki verið lánsfé frá fjár­mála­stofn­unum. Mikið var því rætt um hvaðan þeir hefðu fengið slíka fjár­muni, enda virt­ust þeir til­búnir með marga millj­arða króna í hand­rað­anum.

Það hefði ekki átt að koma neinum á óvart að Lýður og Ágúst væru með mikið fé á milli hand­anna. Hol­lenska félagið sem þeir áttu, Bakka­bra­edur Holdings B.V., sem hélt á eign­ar­hlutum þeirra í Existu og Bakkavör, hafði greitt þeim miklar arð­greiðslur á upp­gangs­ár­unum fyrir hrun. Í skýrslu rann­sókn­ar­nefndar Alþingis kom fram að það félag hefði verið á meðal þeirra aðila sem þáðu hæstar arð­greiðslur allra félaga í eigu Íslend­inga á þessum tíma. Alls fékk félagið tæpa níu millj­arða króna í arð­greiðslur á árunum 2005 til 2007.

Afar erfitt hefur verið að nálg­ast upp­lýs­ingar um hvernig þeim arð­greiðslum var ráð­stafað. DV greindi frá því vorið 2013 að félagið væri enn starf­andi en skuld­aði um 67 millj­arða króna í lok árs 2011. Eignir þess voru nán­ast engar. Undir öllum eðli­legum kring­um­stæðum væri svona félagi, sem aug­ljós­lega var ein­vörð­ungu til utan um hluta­bréfa­eign í Existu sem nú er verð­laus, slitið. Í frétt DV kom fram að sam­kvæmt hol­lenskum lögum þurfi tveir kröfu­hafar félaga þar í landi að krefj­ast gjald­þrots yfir því. Eini kröfu­hafi Bakka­bra­edur Holding B.V. sem vitað er um er Arion banki. Bankinn hafði reynt að ganga á hol­lenska félagið en ekk­ert gengið vegna þessa ákvæðis lag­anna. Bræð­urnir áttu hol­lenska félagið í gegnum kýp­verskt félag, Bakka­bra­edur Holding Strategic Invest­ments Limited. Mikil banka­leynd hefur ríkt á Kýpur og nán­ast ómögu­legt hefur reynst að verða sér úti um árs­reikn­inga félaga sem eru skráð þar.

Kjarninn greindi frá því um miðjan maí 2016 að Bakka­var­ar­bræð­urnir áttu að minnsta kosti sex félög sem skráð eru til heim­ilis á Bresku Jóm­frú­areyj­unum. Þær upp­lýs­ingar eru fengnar úr Panama­skjöl­unum. Litlar sem engar upp­lýs­ingar eru um hvers konar starf­semi er í félög­unum í skjöl­unum. Þar er ekki að finna neina lána­samn­inga þeirra við önnur félög, yfir­lit yfir hverjar eignir félag­anna sex hafa verið né hver til­gangur þeirra er. Kjarninn sendi Ágústi og Lýð, og Bjarn­freði Ólafs­syni, spurn­ingar um félögin sex í aðdrag­anda þess að málið var opin­berað. Þar var meðal ann­ars spurst fyrir um hvaða eignir væru í umræddum félögum, hvort upp­runi þeirra fjár­muna sem þar eru vistaðir hafi verið á Íslandi og hvort fé hafi farið úr þeim til félaga eða ein­stak­linga á Íslandi.

Þar var einnig spurt hvort eignir félag­anna sex hefðu verið á meðal þeirra eigna sem upp­gefnar voru í skuldupp­gjörum bræðr­anna og félaga í þeirra eigu við kröfu­hafa sem fram hafi farið á und­an­förnum árum. Spurt var af hverju félögin væru með heim­il­is­festi á Bresku Jóm­frú­areyj­unum, hvar þau hafi greitt skatta og gjöld og hvort allir skattar og gjöld hafi verið greiddir. Engin svör bár­ust við fyr­ir­spurn Kjarnans.

Gegnsæið er þó meira á Íslandi en á Kýpur og í Panama. Í gegnum opin­ber gögn sem send voru inn til fyr­ir­tækja­skrár var því hægt að bræð­urnir virt­ust hafa aðgang að miklu fé. Og þeir komu með það heim til Íslands í unn­vörpum.

Seðlabankinn bauð upp á 20 prósent afslátt

Leiðin sem bræð­urnir not­uðu til að koma fénu heim var fjár­fest­ing­ar­leið Seðla­banka Íslands. Virði evr­anna sem þeir áttu í erlendum félögum hafði þegar auk­ist um 50 pró­sent í krónum talið vegna geng­is­falls íslensku krón­unnar og fjár­fest­ing­ar­leiðin bauð upp á um 20 pró­senta við­bót­ar­virð­is­aukn­ingu. Þeir voru því mættir á bruna­út­sölu.

Tvö félög í eigu bræðr­anna, Korkur Invest og BV Finance, voru nýtt í þennan gjörn­ing. BV Finance kom með 463 millj­ónir króna í júlí 2012 og Korkur gaf síðan út skulda­bréf upp á þrjá millj­arða króna í ágúst sama ár og var með heim­ild til að gefa út að minnsta kosti millj­arð til við­bótar. Til að fá að taka þátt í fjár­fest­ing­ar­leið­inni þarf að koma með sömu upp­hæð inn í landið án afsláttar. Því er ljóst að Lýður og Ágúst fluttu mikið fé inn í íslenskt hag­kerfi árið 2012.

Bræðr­unum varð strax ágengt í þeirri við­leitni sinni að bæta vel við fjórð­ungs­hlut­inn sem þeir fengu til að byrja með. Líf­eyr­is­sjóður Starfs­manna rík­is­ins seldi þeim strax sinn hlut. Haukur Haf­steins­son, fram­kvæmda­stjóri sjóðs­ins, sagði við Frétta­blaðið að til­boðið hefði komið í gegnum ótengdan aðila og að trún­aður ríkti um efni hans fyrst um sinn. Lýður og Ágúst voru ekki þeir einu sem söfn­uðu sér hlutum á þessum tíma, en þeir voru langstór­tæk­astir. Þeir settu sig í sam­band við nokkur smærri fjár­mála­fyr­ir­tæki og létu þau leggja inn til­boð fyrir sig og altalað var á mark­aðnum hverjir stæðu að baki þeim.

Tryggðu sér 38 prósent hlut fyrir átta milljarða

Þann 27. sept­em­ber 2012 var síðan hald­inn hlut­hafa­fundur í Bakkavör Group til að slíta félag­inu. Þegar kom að honum áttu bræð­urnir þegar rúm­lega 30 pró­sent í rekstr­ar­fé­lag­inu sem undir því hvíldi, og ber nú nafnið Bakkavör Group. Á meðal þeirra aðila sem höfðu einnig selt þeim eign­ar­hluti var þrotabú Glitnis. Verðið sem þeir voru farnir að greiða fyrir hvern hlut fór þó hægt og bít­andi hækk­andi og var komið yfir eina krónu fyrir hverja nafn­virð­is­krónu.

Í kjöl­far slit­anna mátti ekki lengur stunda við­skipti með „gömlu“ hluta­bréfin í Bakkavör án und­an­þágu Seðla­bank­ans heldur þurftu slík við­skipti að fara fram í Bret­landi og með hluti í breska rekstr­ar­fé­lag­inu Bakkavör. Áður en það gerð­ist bættu Lýður og Ágúst þó dug­lega við sig. Þeir keyptu meðal ann­ars hluti Íslands­sjóða (sjóðs­stýr­ing­ar­fyr­ir­tækis í eigu Íslands­banka), MP banka og minni líf­eyr­is­sjóða. Verðið sem þeir greiddu fyrir var komið upp í meira en 1,5 krónur á hlut. Alls náðu bræð­urnir að tryggja sér um 38 pró­senta hlut með þessum hætti. Þeir sem þekkja vel til á mark­aðnum voru sam­mála um að með­al­verð í öllum þessum við­skiptum hafi verið um ein króna á hlut. Samkvæmt því hafa bræð­urnir greitt um átta millj­arða króna fyrir 38 pró­senta hlut sinn.

Arion-blokkin stóð saman um tíma

Þegar Bakka­var­ar­bræður hófu gegnd­ar­laus upp­kaup á hlutum í Bakkavör mynd­aði hópur íslenskra aðila, fyrrum kröfu­hafa Bakka­varar sem hafði tapað gríð­ar­legum fjár­hæðum á við­skiptum við félagið, blokk á móti bræðr­unum með rúm­lega 50 pró­sent eign­ar­hlut. Á meðal þeirra sem til­heyrðu þeirri blokk eru Arion banki, sem átti um 34 pró­sent, Líf­eyr­is­sjóður verzlunarmanna og Gildi líf­eyr­is­sjóður. Auk þess voru Almenni líf­eyr­is­sjóð­ur­inn, Sam­ein­aði líf­eyr­is­sjóð­ur­inn og Stafir líf­eyr­is­sjóðir hluti af blokk­inni. For­svars­menn hennar hafa sagt að það sé væg­ast sagt ólík­legt að nokkur þeirra muni selja hlut sinn til bræðr­anna. Aðrir eig­endur í Bakkavör eru meðal ann­ars vog­un­ar­sjóð­ur­inn Burlington Loan Mana­gement Ltd. sem eign­að­ist um fimm pró­senta hlut með upp­kaupum á kröfum og hlutafé. Sá sjóður er einnig á meðal stærstu eig­enda Klakka, sem áður hét Exista, og stærstu kröfu­hafa þrota­búa Kaup­þings og Glitnis, sem verður slitið á næst­unni.

Arion banki átti um tíma 34 prósent hlut í Bakkavör. Mynd: Birgir Þór
Arion banki átti um tíma 34 pró­sent hlut í Bakkavör. Mynd: Birgir Þór

Ástandið á milli þess­ara blokka var lengi vel, væg­ast sagt, eld­fimt. Það end­ur­spegl­að­ist vel á fyrsta stjórn­ar­fund­inum sem hald­inn var í Bakkavör eftir að gamla móð­ur­fé­lag­inu var slitið haustið 2012. Arion-blokkin gerði þar kröfu um að fá að skipa stjórn­ar­for­mann félags­ins, en Lýður Guð­munds­son sat þá í því sæti. Fyrir því færði hún tvenns konar rök: Í fyrsta lagi gengi ekki að bræð­urnir héldu tveimur valda­mestu stöð­unum innan Bakka­varar-sam­stæð­unnar, en Ágúst er for­stjóri hennar. Í öðru lagi töldu aðilar í blokk­inni í besta falli óþægi­legt að Lýður sæti sem stjórn­ar­for­maður vegna ákæru sem sér­stakur sak­sókn­ari gaf út á hendur honum vegna hluta­fjár­aukn­ingar í Existu, sem hann hlaut síðar dóm. Arion-blokkin taldi að sú staða gæti skaðað félagið í Bret­landi og því væri það Bakkavör ekki til fram­dráttar að hann gegndi stöð­unni á meðan málið væri leitt til lykta. Bræð­urnir hafa á hinn bóg­inn selt þá sögu í Bret­landi, með góðum árangri, að norna­veiðar eigi sér stað á Íslandi. Þar þurfi að hengja ein­hvern fyrir það sem gerð­ist og þeir, ásamt öðrum, séu fórn­ar­lamb þeirrar kröfu.

Þeir voru ekki sáttir við til­lög­una og bentu á að þeir, sem stærstu ein­stöku eig­endur Bakka­varar, ættu rétt á for­manns­sæt­inu.

Frá árinu 2013 var unnið að end­ur­fjár­mögnun Bakka­varar. Þegar henni yrði lokið átti alltaf að setja félagið í sölu­ferli. Ljóst var á sam­tölum við þá sem höfðu komið að rekstri Bakka­varar fyrir hönd fyrrum kröfu­hafa félags­ins að þá myndu bræð­urnir vilja finna ein­hvern sem er þeim hlið­hollur til að kaupa hlut Arion banka og líf­eyr­is­sjóð­anna. Þeir sem voru stærstir í þeirri blokk sögðu hins vegar alltaf í einka­sam­tölum að þeir myndu vilja selja hæst­bjóð­anda, og ræddu þá um sam­keppn­is­að­ila Bakka­varar á borð við Greencore eða Two Sisters, sem myndu ná ein­hverri sam­þætt­ingu í rekstri sínum með kaup­unum.

Og þannig stóðu mál þangað til snemma árs 2016.

Arion og sjóðirnir seldu sinn hlut

Í jan­úar 2016 var send til­kynn­ing til fjöl­miðla um að BG12 ehf., félag í eigu Arion banka, Líf­eyr­is­sjóðs verzlunarmanna, Gildi líf­eyr­is­sjóðs, fleiri minni líf­eyr­is­sjóða og fag­fjár­festa hefði selt 46 pró­sent hlut sinn í breska félag­inu Bakkavör Group til félags sem er í eigu bræðr­anna Ágústar og Lýðs og banda­rískra fjár­fest­inga­sjóða í stýr­ingu hjá The Baupost Group L.L.C. Kaup­verðið nam 147 millj­ónum punda, eða 27,3 millj­örðum króna. Sam­ein­aði líf­eyr­is­sjóð­ur­inn og dótt­ur­fé­lag Klakka seldu jafn­framt sinn fimm pró­sent hlut í Bakkavör Group og má ætla að kaup­verðið hafi verið um þrír millj­arðar króna. Kaup­endur skuld­bundu sig til að leggja fram kauptil­boð í alla aðra útistand­andi hluti í félag­inu, rétt um ell­efu pró­sent, á sömu kjörum.

Bræð­urnir og með­fjár­festar þeirra hafa því eign­ast 89 pró­sent í Bakkavör og skuld­bundið sig til að kaupa þau ell­efu pró­sent sem upp á vantar. Kaup­verðið á þeim hluta var um 6,5 millj­arðar króna.

Ágúst og Lýður, ásamt með­fjar­festum sínum, voru því að kaupa 62 pró­sent hlut í Bakkavör á 36,8 millj­arða króna. Áður höfðu þeir eign­ast 38 pró­sent fyrir átta millj­arða króna. Virði Bakka­varar hafði því tæp­lega þre­fald­ast frá því að Líf­eyr­is­sjóður starfs­manna rík­is­ins og fleiri seldu bræðr­unum hlut sinn í Bakkavör Group árið 2012.

Þeir sem standa uppi sem sig­ur­veg­arar eru Ágúst og Lýður Guð­munds­synir. Þeir hafa end­ur­heimt fyr­ir­tækið sem þeir stofn­uðu á Sel­tjarn­ar­nesi á níunda ára­tug síð­ustu aldar end­ur­skipu­lagt, end­ur­fjár­magnað og án þess að upp­runa­legir kröfu­hafar þess hafi fengið nema brota­brot af þeim pen­ingum sem þeir lán­uðu eða fjár­festu í félag­inu til baka.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið undanfarið ár