Útlit viðmóts

Ljóst

Dökkt

© 2026 Sameinaða útgáfufélagið ehf. Allur réttur áskilinn. Notkun á efni miðilsins er óheimil án samþykkis.

Úr blaðinu á vefnum

Stundin #78

28. september 2018

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 3

PistillIllugi Jökulsson

111 manns borguðu ruglið á Þingvöllum

Illugi Jökulsson ergir sig yfir því hvernig sköttunum hans og annarra var varið

bls. 3

PistillIllugi Jökulsson

Boris Johnson, utanríkisráðherra Íslands?

Hver er utanríkisstefna Íslands? spyr Illugi Jökulsson

bls. 4

PistillPawel Bartoszek

Hótað með himnaríki

Um fjárfestingafrelsi útlendinga á Íslandi.

bls. 6

PistillÞóra Kristín Ásgeirsdóttir

Verðlaun handa tussum og gölluðum köllum

Gallaðir kallar leystu orku náttúrunnar óvænt úr læðingi einn umhleypingasaman haustdag. Þar með hófst enn einn kaflinn í hrakfallasögu gimsteinsins í kórónu Reykjavíkur.

bls. 6

Fréttir

Lög um útlendinga aðeins til á íslensku

Ný útlendingalög tóku gildi 1. janúar 2017 en hafa enn ekki verið þýdd. Eldri lög voru til í enskri þýðingu. Lögmaður segir afleitt að þeir sem ekki lesi íslensku geti ekki kynnt sér lög sem eigi við um þau.

bls. 8

Fréttir

Sextíu milljónir í loftrýmisgæslu í andstöðu við stefnu VG

Forsætisráðherra lagði í stjórnarandstöðu fram þingsályktunartillögu til að leggja niður loftrýmisgæslu NATO. Ítalski herinn sinnir gæslunni fram í október og hefur hún kostað ríkið yfir 62 milljónir á árinu.

bls. 10

FréttirFerðaþjónusta

Landeigendur reyna að stöðva ferðafólk þrátt fyrir almannarétt

Forsprakkar í ferða- og útivistargeiranum segja reglulega koma upp ágreining við landeigendur, þó samskipti við bændur séu almennt góð. Ráðuneyti endurskoða nú ákvæði um almannarétt í lögum.

bls. 12

FréttirEfnahagsmál

Greiddu sér hundruð milljóna arð í skjóli einokunar

Þrír stórir hluthafar í ISNIC, einkafyrirtæki sem heldur utan um skráningu léna með endinguna .is, hafa greitt sér samtals 320 milljóna arð út úr fyrirtækinu frá árinu 2011.

bls. 12

FréttirEignarhald DV

Neitar að segja hver veitti 475 milljóna huldulán til reksturs DV

Félag Sigurðar G. Guðjónssonar fékk 475 milljóna króna lán í fyrra frá óþekktum aðilum. Lánið var notað til að kaupa og fjármagna rekstur DV og fleiri fjölmiðla. Sigurður segir upplýsingagjöf um hagsmunatengsl ekki skipta máli.

bls. 12

FréttirHeimilisofbeldi

Fjallið kaupir eigin íbúð á nauðungarsölu

Íbúð Hafþórs Júlíusar Björnssonar fór á nauðungarsölu að beiðni fyrrverandi sambýliskonu hans sem sakaði hann um ofbeldi. Ekkert varð úr meiðyrðamáli sem Hafþór hótaði gagnvart þremur konum sem lýstu ofbeldi af hálfu hans.

bls. 13

ÚttektFjölmiðlamál

Einkareknir fjölmiðlar flestir í tapi

Ársreikningar einkarekinna fjölmiðla sýna viðkvæmt rekstrarumhverfi. Auðmenn styðja við taprekstrur sumra þeirra. Menntamálaráðherra boðar frumvarp sem styrkir einkarekstur og dregur úr umsvifum RÚV á auglýsingamarkaði. Fréttablaðið hefur ekki skilað ársreikningi.

bls. 14

ÚttektRéttindabrot á vinnumarkaði

„Koma fram við okkur eins og við séum eign þeirra“

Starfsfólk glæsilegs hótels í Vesturbæ Reykjavíkur er ósátt við framkomu eiganda við lokun hótelsins. Stjórnarformaður JL Holdings segir að það sé ekkert óeðlilegt eða ólöglegt í gangi.

11 mín. lestur

bls. 16

Fréttir

Kannabisfjárfestar verði bannaðir frá Bandaríkjunum

Ný löggjöf í Kanada gæti valdið vandræðum í samskiptum við Bandaríkin.

bls. 18–19

Viðtal

Menningin gerir árás á sjálfsmynd stúlkna

Það ætti að innleiða kynjafræði á öll stig skólakerfisins og byrja að tala markvisst við börn um klám í skólastofunni þegar þau eru 11 ára. Það er mat Hönnu Bjargar Vilhjálmsdóttur sem segir að kynjafræðin sé skjöldur sem stelpur og konur geti varið sig með í samfélagi sem er þeim fjandsamlegt.

12 mín. lestur

bls. 20–23

FréttirUppgjörið við uppgjörið

Hvað varð um lykilfólk hrunsins?

Tíu ár eru síðan að Geir H. Haarde bað guð að blessa Ísland og bankahrunið skall á. Stundin birtir af því tilefni yfirlit um helstu leikendur í hruninu, hvað þeir höfðu með málsatvik að gera og hvað hefur á daga þeirra drifið frá hruni.

bls. 24

GreiningUppgjörið við uppgjörið

Ísland ekki skilið út undan að ástæðulausu

25 af þeim 47 bankamönnum sem lentu í fangelsi vegna brota sem tengjast fjármálahruninu eru Íslendingar. Erlendir sérfræðingar horfðu gáttaðir upp á viðskiptahætti Íslendinga en stjórnvöld hunsuðu hættumerkin, hæddust að gagnrýnendum og leyfðu ósjálfbæru bankakerfi að blása út og hrynja.

bls. 25

GreiningFjármálahrunið

Hluti af málsvörn Hannesar fyrir Davíð þegar verið hrakinn í rannsóknarskýrslunni

Ástarbréfaviðskipti og Kaupþingslán Seðlabankans kostuðu ríkissjóð samtals um 235 milljarða króna. Kaupþingslánið var á skjön við þá almennu stefnumörkun sem fólst í neyðarlögunum og með ástarbréfaviðskiptunum má segja að Seðlabankinn hafi „afhent bönkunum peningaprentunarvald sitt“.

bls. 26

Úttekt

Hvað kom fyrir Aung San Suu Kyi?

Aung San Suu Kyi var hampað sem frelsishetju, en nú stendur hún fyrir stjórnvöld sem fangelsa blaðamenn og fremja þjóðarmorð á minnihlutahópum.

Myndband9 mín. lestur

bls. 28–29

Úttekt

50 tillögur til að fækka sjálfsvígum

Stjórnvöld kynntu nýlega aðgerðaráætlun sem á að leiða til umbóta í geðheilbrigðisþjónustu. 25 milljónir króna eru eyrnamerktar í áætlunina.

13 mín. lestur

bls. 46

HamingjanAlma Mjöll Ólafsdóttir

Ferilskráin og samfélagsmiðlarnir

Hvað hefði gerst ef mestu listamenn sögunnar hefðu haft aðgang að samfélagsmiðlum? Hefði tjáningu þeirra mögulega verið fullnægt þar og þeirra stærstu verk aldrei litið dagsins ljós?

bls. 46

ReynslaBjarni Klemenz

Dulbúin sálfræðitilraun á Þjóðarbókhlöðu

Hvernig bregst maður við því að vera lokkaður inn í dulbúna tilraun?

bls. 46

Hamingjan

Flúði undan framakapphlaupinu til Argentínu

Sigríður Dóra fór út fyrir þægindarammann alla leið til Argentínu eftir háskólanám. Hún býr þar með kærasta sínum og lýsir minni yfirborðskennd en hún fann fyrir á Íslandi.

bls. 48

Fólkið í borginni

Pönksafnið minnti Chris á gamla tíma með Iggy Pop

Chris Erring nýtti millilendingu í að uppfylla draumaferð sína til Íslands.

bls. 48

PistillSara Mansour

Staðlað útlit sem útilokar alla

Sara Mansour skrifar um „build-a-beauty“ á samfélagsmiðlum.

bls. 50

ViðtalACD-ríkisstjórnin

„Fáránleika-raunsæi eða raunsæislegur fáránleiki“

Bergur Þór Ingólfsson leikstýrir gamanleikritinu Svartlyng sem speglar farsakenndu atburðarás uppreist æru-málsins sem Bergur dróst inn í fyrir ári. Handritshöfundurinn Guðmundur Brynjólfsson segir marga af fyndnustu bröndurunum koma úr bláköldum raunveruleikanum.

Myndband

bls. 50

Stundarskráin

Svalasta mynd 10. áratugarins og sundlaugarbíó

Tónleikar, viðburðir og sýningar 21.-27. september.

Myndband

bls. 50

Stundarskráin

Mosh-pittar, pólskt rokk og skrásetning bataferlis

Tónleikar, viðburðir og sýningar 28. september til 11. október.

Myndband

bls. 50

Viðtal

Bjóða í ferðalag um furðuheim barnabókanna

Börnum og bókmenntum þeirra verður gert hátt undir höfði í Norræna húsinu næstu vikurnar. Á laugardaginn verður þar opnuð gagnvirk ævintýrasýning, Barnabókaflóðið. Um miðjan mánuðinn hefst þar svo alþjóðlega barnabókmenntahátíðin Mýrin með fjölbreyttri dagskrá.

bls. 51

PistillGabríel Benjamin

Bugaðist og grét í Bíó paradís

Kvikmyndin Útey 22. júlí færir áhorfandann nálægt atburðum sem verður ekki lýst nema í samhengi við stjórnmál samtímans. „Við höfum sofnað á verðinum,“ segir Gabríel Benjamín í kvikmyndagagnrýni sinni.

bls. 54

Hamingjan

Syntu með djöflaskötum við afskekktasta eyjaklasa heims

Alls staðar var tekið á móti mæðgunum Hrund, Rán og Sif með blómum, ávöxtum, söng og tónlist á þriggja vikna ævintýraferðalagi þeirra um kóraleyjaklasa Frönsku Pólynesíu og Marquesas-eyjar. Þær eru sammála um að ferðalög á framandi staði setji lífið í annað og stærra samhengi.

8 mín. lestur

bls. 54–55

Vettvangur

Að deyja fyrir Danzig

Þar sem heimsstyrjöldin hófst og kalda stríðinu lauk.

FréttirGjaldeyrishöft

Hagsmunaaðilar hamast gegn innflæðishöftum

„Í ljósi þess hve slæma reynslu við höfum af óheftu innflæði erlends skammtímafjármagns þykir mér nánast grátlegt að einungis tíu árum eftir hrun séu farnar að heyrast raddir sem vilja endurtaka leikinn,“ segir Gylfi Magnússon, formaður bankaráðs Seðlabankans.

ÚttektRíkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur

Þetta vill ríkisstjórnin gera

Ríkisstjórnin boðar fjölda lagabreytinga og þingsályktunartillagna á 149. löggjafarþingi sem nú er farið af stað. Stundin tók saman helstu mál hvers ráðherra eins og þau birtast í þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar.

FlækjusaganIllugi Jökulsson

Ástin gerð útlæg

George Orwell spann sína skelfilegu framtíðarsýn 1984 ekki bara upp úr sjálfum sér. Hann studdist m.a. við lítt þekkta smásögu eftir Jerome K. Jerome.

FréttirFlóttamenn

HÍ og Útlendingastofnun stefna að samkomulagi um tanngreiningar – Stúdentaráð: „Með öllu ólíðandi“

Rektor segir rannsóknirnar valkvæðar en samkvæmt skjölum frá Útlendingastofnun getur það haft íþyngjandi afleiðingar fyrir hælisleitendur að hafna boðun í tanngreiningu. „Ég tel tanngreiningarnar stangast á við vísindasiðareglur Háskólans,“ segir formaður Stúdentaráðs.

LeiðariJón Trausti Reynisson

Virðingarleysi og traust: Það sem ekki má lýsa

Við treystum þeim fyrir peningunum okkar til að hjálpa þeim verst stöddu í samfélaginu. Þau nota peningana okkar í að sýna sig sjálf í sem bestu ljósi.

FréttirStjórnsýsla

Lokaði 10 ára gömlu frumkvæðismáli í fyrra

Málið varðaði útgjaldaskuldbindingar ráðherra án skýrrar lagastoðar rétt fyrir þingkosningarnar 2007.

Þekking

Erfðamengi mannsins rýrnar um tæp 20 prósent

Í ljós hefur komið að raunverulegur fjöldi gena í erfðamengi mannsins er mun minni en hugmyndir vísindamanna gerðu ráð fyrir.

Þekking

Bann við notkun þrávirkra lífrænna efna skilar árangri

Takmörkun eða bann hefur dregið úr styrk þrávirkra lífrænna efna á norðurslóðum

Viðtal

Félagslegur bakgrunnur hafði mótandi áhrif

Í æsku flakkaði Helga Rakel Rafnsdóttir á milli samfélaga með einstæðri móður sinni. Hennar eigin bakgrunnur kveikti hjá henni ástríðu fyrir því að segja sögur af alls konar fólki og sleppa því að sykurhúða þær. Hún er með mörg járn í eldinum, vinnur meðal annars að nýrri heimildarmynd um Emilíönu Torrini, milli þess að hún fer í brimbrettaferðir um fjarlæg lönd og lætur sig dreyma um að setjast að úti á landi þegar dætur hennar tvær verða eldri.

Viðtal

Hafði miklar efasemdir um að búa til þessa kvikmynd

Leikstjórinn Erik Poppe ræðir um hvernig var að kvikmynda skotárásina í Útey

FréttirHrunið

Stundin hagnaðist um 6,5 milljónir

Eigið fé útgáfufélagsins er jákvætt um 8,3 milljónir. Fyrirvari er settur við ársreikning 2017 vegna lögbanns sýslumanns að beiðni fjármálafyrirtækisins Glitnir Holding.

PistillKatla Hólm

Ójöfnuður ógnar lýðræðinu

Fólkið sem þrælar allan ársins hring án þess að eignast neitt veit að ójöfnuður er raunverulegur á Íslandi. Að vísa í meðaltalstölur sem sönnun fyrir hinu gagnstæða breytir því ekki.

PistillGuðmundur Gunnarsson

Hvers vegna treystum við ekki stjórnmálastéttinni?

Alþingi hefur ítrekað kollvarpað þeim forsendum sem aðilar vinnumarkaðarins hafa stuðst við í kjarasamningagerð. Kjaraviðræður á komandi vetri munu meðal annars markast af slíkri reynslu.