Úr blaðinu á vefnum

Stundin #22

5. maí 2016

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2

LeiðariJón Trausti Reynisson

Ríki risaeðlanna

Reynt er að ala á ótta við að skipta um fólk í ábyrgðarstöðum. En of löng valdaseta veldur hagsmunaárekstrum og samsekt ríkjandi afla stendur í vegi fyrir umbótum.

bls. 6

FréttirPanamaskjölin

Jafet um viðskipti við Wintris: „Ferð þú út í búð og kaupir kók alltaf eða?“

Jafet Ólafsson kemur fyrir í upplýsingum um viðskipti með kröfu sem Wintris, Tortóla-félag Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, átti á hendur Glitni. Hann segir viðskiptin hafa átt sér stað í hruninu en vill annars ekki ræða þau. Krafan skipti þrisvar um hendur á leið sinni frá Wintris og til bandarísks vogunarsjóðs.

bls. 8

PistillJóhannes Benediktsson

Er þetta Wintris-mál Ólafs Ragnars?

Ólafur Ragnar Grímsson forðaðist siðareglur.

bls. 12

Fréttir

Átta árum eftir Vafningsfléttuna: Sjóvá hjá Bjarna og sala undirbúin

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, ber nú pólitíska ábyrgð á fyrirhugaðri sölu á hlut ríkisins í Sjóvá. Fjármálaráðherra tengdist sjálfur þeim viðskiptagjörningum fyrir hrun sem leiddu til þess að tryggingafélagið fór á hliðina.

bls. 16–18

RannsóknPanamaskjölin

Panama-skjölin: Systkinin fjögur með félög í skattaskjóli

Skattayfirvöld á Tortóla reyndu að fá upplýsingar um fjárhagsstöðu félags Karls Wernerssonar á Tortólu. Karl segir skattayfirvöld á Íslandi hafa skoðað skattskil fyrirtækisins án frekari aðgerða. Þrjú af systkinum Karls stofnuðu fyrirtæki í gegnum Mossack Fonseca en eitt þeirra, Ingunn Wernersdóttir, fékk tæpa fimm milljarða króna þegar hún seldi Karli og Steingrími Wernerssonum hlut sinn í Milestone árið 2005. Skúli Eggert Þórðarson ríkisskattstjóri segir upplýsingaskiptasamninga við lágskattaríki hafa gert mikið gagn.

17 mín. lestur

bls. 20–23

FréttirPanamaskjölin

Panamaskjölin: Benedikt, faðir Bjarna, átti félag í skattaskjólinu Tortólu

Benedikt Sveinsson, faðir Bjarna Benediktssonar, átti félag í skattaskjólinu Tortólu ásamt eiginkonu sinni. Benedikt stofnaði líka félag í Lúxemborg sem umtalsvert skattahagræði var af. Bjarni Benediktsson var fulltrúi föður síns í stjórnum margra fyrirtækja á árunum fyrir hrun, meðal annars skipafélagsins Nesskipa sem átti dótturfélög í Panama og á Kýpur.

16 mín. lestur

bls. 23

FréttirStjórnmálamenn í skattaskjólum

Skilyrði ráðuneytisins ollu töfum: Ár leið þar til skattaskjólsgögn voru keypt

„Þetta eru pólitískar árásir sem beinast að mér persónulega,“ segir Bjarni Benediktsson um gagnrýni á samskipti hans við skattrannsóknarstjóra. Félag ráðherra sjálfs kemur fyrir í gögnunum auk þess sem faðir hans átti félag á Tortóla og notfærði sér þjónustu Mossack Fonseca.

bls. 47

PistillLára Hanna Einarsdóttir

Að kyssa vönd og kúga þjóð

Lára Hanna Einarsdóttir skilur ekki fólk sem kýs ríkisstjórn og forseta sem nýta sér skattaskjól.

bls. 52

Viðtal

Líf á flótta með augum barna

Danski leikstjórinn Andreas Koefoed fékk einstaka innsýn í hugarheim barna á flótta. Hann segir öll börn vilja það sama - að leika sér og fá að vera börn. Lögfræðingur Rauða krossins á Íslandi segir börn hælisleitenda hér á landi oft þurfa að bíða í nokkra mánuði eftir skólavist.

Innlit

Í heimsókn á vinnustofu húsbóndans

Myndlistarmaðurinn Eggert Pétursson býr í fallegu einbýlishúsi við Einimel í Vesturbænum. Heimilið er bjart og hlýlegt, en veggina prýða fjölmörg og fjölbreytt listaverk. Í kjallara hússins er að finna vinnustofu listamannsins, sem á teikningum er einmitt merkt sem „vinnustofa húsbóndans“.

Viðtal

„Maður heggur ekki hausinn af vinum sínum“

Sigurbjörg Eyjólfsdóttir ólst upp í miðborg Reykjavíkur. Eftir að hafa komið fimm börnum á legg dró hún sig út úr skarkalanum og varð einbúi í Selvogi, rétt hjá Strandarkirkju. Þar unir hún glöð við sitt með landnámshænur, gæsir og vernduð af draugum.

Úttekt

Þegar Evrópa segir nei

Ísland hefur þurft að setja mörg hundruð ESB-tilskipanir í lög og gengur það svo langt að sumir tala um að Alþingi sé bara stimpill fyrir EES reglugerðir og fullveldi landsins hafi verið skert. En hvað nákvæmlega er það sem þessi lög gera og hafa þau einhver raunveruleg áhrif á hinn venjulega Íslending?

Fréttir

Maður með fjölskyldutengsl við dómstjóra ráðinn í launalaust starf hjá Héraðsdómi

Systursonur eiginkonu Ingimundar Einarssonar, dómstjóra við Héraðsdóm Reykjavíkur, fékk starf sem ekki hafði verið auglýst laust til umsóknar. Málið olli titringi meðal starfsmanna réttarins, en BHM hefur lagst eindregið gegn launalausum ráðningum.

ViðtalForsetakosningar 2016

Mistökin eru leið til þroska

Halla Tómasdóttir er eina konan með teljanlegt fylgi af frambjóðendum til forseta Íslands, en hún mældist með tæplega níu prósenta fylgi í nýlegri könnun MMR. Hún segir mikilvægt að konur þori að bjóða sig fram í forystustöður í samfélaginu og hyggst setja siðareglur fyrir forsetaembættið nái hún kjöri. Halla ræðir hér um sýn sína á forsetaembættið, fortíð sína í viðskiptalífinu og föðurmissinn sem setti lífið í samhengi í miðju efnahagshruni.

23 mín. lestur

FréttirPanamaskjölin

Grafarán, hórmang og smygl: Auður Dorritar Moussaieff

Uppruni fjölskylduveldis Dorritar Moussaieff er reifarakennd saga. Aðalpersóna hennar er faðir Dorritar, Shlomo Moussaieff. Nýlega kom út bókin Unholy Business þar sem ólöglegur flutningur og verslun á fornmunum fyrir botni Miðjarðarhafs er skoðaður í kjölinn, og er hlutur föður Dorritar þar mjög fyrirferðarmikill. Skattaleg fimleikastökk Dorritar á milli landa til þess að halda fjármunum utan seilingar skattayfirvalda höggva svo í sama knérunn og faðirinn.

10 mín. lestur

Fréttir

Ekki gert ráð fyrir minni greiðsluþátttöku sjúklinga í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar

Fjöldi fagaðila gagnrýnir frumvarp heilbrigðisráðherra um greiðsluþátttöku sjúklinga og kallar eftir auknum fjármunum inn í kerfið.

Fréttir

Stofna andlegt samfélag á Snæfellsnesi

Á Snæfellsnesi stendur jörðin Öxl þar sem Axlar-Björn bjó með konu sinni á 16. öld. Hjónin eru þekktust fyrir að hafa orðið fjölda fólks sem þar átti leið um að bana. Nú hefur hópur fólks tekið saman höndum um að gera upp gamla bæinn og stofna sveitagistingu með andlegri áherslu og svitahof.

ViðtalForsetakosningar 2016

Forsetaframbjóðendur: Stjórnarskrána inn á leikskólana

Sturla Jónsson hefur skapað sér nafn sem mikill baráttumaður. Eftir að hafa verið óþekktur verkamaður framan af ævinni, einn af fjöldanum, hefur hann smám saman gerst háværari í þjóðfélagsumræðunni, og hefur nú tekið ákvörðun um að bjóða sig fram til forseta Íslands.

Pistill

Á iðnnám að vera á framhaldsskólastigi?

Kennarar við Menntavísindasvið Háskóla Íslands segja tímabært að skoða hvort sumt af því starfs- og iðnnámi sem nú er á framhaldsskólastigi ætti að vera skilgreint og skipulagt sem nám eftir framhaldsskólapróf eða stúdentspróf.

Fréttir

Fer í ískaldan sjóinn til að grennast

Afreksmaðurinn Benedikt Lafleur hefur stundað sjósund í 12 ár. Hann telur íþróttina vera margra meina bót. Nýjasta viðbótin er ísbað þar sem fólk fer ofan í kar fullt af vatni og ís.

Uppskrift

Svona getur þú gert þitt eigið pasta

Óskar Ericsson skrifar um kosti þess að hægja á lífinu og gera hluti vandlega, en hann lítur svo á að hægt sé að eyða tímanum í ómerkilegri hluti en að elda mat frá grunni og vanda sig vel við verkið.

Gamla fréttin

Framsóknarmenn ævareiðir vegna Höfðabakkabrúar

Þegar bygging Höfðabakkabrúar var samþykkt urðu mikil mótmæli. Brúnni var fundið flest til foráttu og hún talin ljót og til þess fallin að skemma mannlífið. Ungir framsóknarmenn ályktuðu gegn borgarfulltrúa sínum.

Uppskrift

Matarspjall Eiríkur Örn Norðdahl: Asísk matargerð kveikti delluna

Rithöfundurinn Eiríkur Örn Norðdahl sendi fyrir skemmstu frá sér Plokkfiskbókina sem inniheldur ríflega þrjátíu plokkfisksuppskriftir. Hann kann þó að meta – og elda – ýmislegt annað.

SkoðunFriðrika Benónýsdóttir

Game of Thrones má passa sig

Napólí-bálkur Elenu Ferrante hefur hrifið Evrópubúa upp úr skónum og sá sem les eina bók les þær allar. Það er engin leið að hætta. Nú er sjónvarpssería í 32 þáttum í undirbúningi og óhætt að reikna með metáhorfi enda aðdáendur nánast ofstækisfullir í dýrkun sinni á bókunum.

Fréttir

Ljósmyndarinn sem hrapaði en elskar fjöll

Díana Júlíusdóttir fór á Hvannadalshnúk með myndavélina. Hrapaði og slasaðist á Vatnshlíðarhorni. Fékk alþjóðleg verðlaun fyrir Engilinn á Hvannadalshnúk.

ReynslaSnæbjörn Brynjarsson

Ferðasaga frá Toskana: Písa, Flórens og Síena

Það er hægt að komast yfir að heimsækja allar helstu borgir Toskanahéraðs á einum degi, þótt hver einasta borg (nema Písa) eigi skilið að minnsta kosti viku til að maður nái að drekka í sig öll listaverkin sem eru á víð og dreif út um allt. Hlutar af héraðinu eru túristagildrur, en af góðri ástæðu. Önnur svæði eins og smáborgin Síena eru laus við offlóð túrista utan við hjarta miðbæjarins og sumar kirkjur þar svo fallegar að það er hætt við að maður snúi aftur þaðan sem heittrúaður kaþólikki.

ListiForsetakosningar 2016

Fimm rangfærslur forsetans

Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands, hefur ítrekað verið staðinn að ósannindum. Stundin tók saman fimm dæmi sem vakið hafa athygli undanfarin ár.

Fréttir

Tröllaskagi slær í gegn á heimsvísu

Hundruð skíðamanna koma norður í hverri viku. Heimsþekktir framleiðendur skíðavöru gera auglýsingar á svæðinu. Góðæri fyrir Siglfirðinga.

Listi

10 athafnir sem auka hamingju

Breskir vísindamenn hafa komist að þeirri niðurstöðu að líkamleg nánd og kynlíf er það sem vekur helst með okkur vellíðan og hamingju. Einhverjir hefðu eflaust haldið að afslöppun, góð bók og leikur með börnunum væri hin fullkomna uppskrift að hamingjuríkum degi, en þessar athafnir komast ekki einu sinni á topp tíu listann yfir það sem gerir okkur hamingjusöm. Garðyrkja, útihlaup...

ErlentForsetakosningar í BNA 2016

Donald Trump sagður ógna heimsfriði

Nú er orðið ljóst að Trump verður frambjóðandi Repúblikanaflokksins í forsetakosningum Bandaríkjanna í haust, þrátt fyrir að fjölmargir stjórnmálamenn og -skýrendur hafi stigið fram og varað við því að það yrði alvarleg ógn við heimsfriðinn að kjósa Trump sem forseta. Trump talar í frösum og það virðist fara í taugarnar á honum ef hann er beðinn um innihald. Á meðan...

PistillSnæbjörn Ragnarsson

Er löglegt að ljúga?

Svarið er já. Hversu fokktopp er það?

Pistill

Biðin í borginni

Sálfræðingar hjá Þjónustumiðstöð Laugardals og Háaleitis segja sögu Sigurðar til að undirstrika hversu slæmt ástandið er í kerfinu.

PistillAnna Margrét Pálsdóttir

Fjármál fyrir styttra komna

Anna Margrét Pálsdóttir getur ekki horft á fréttir á meðan það sem fjallað er um í samfélaginu eru skattaskjól, aflandsfélög, gjaldeyrishöft og lífeyrissjóðir.

PistillKaren Kjartansdóttir

Hamingjan ilmar af kaffi

Ég fæddist ekki uppfull af lífsfyllingu heldur æfði ég mig heilmikið. Eiginlega byrjaði þetta ástand að ágerast eftir efnahagshrunið, skrifar Karen Kjartansdóttir, upplýsingafulltrúi SFS.

PistillJón Bjarki Magnússon

Námsmenn á teini; Bon appétit!

Námsmenn eru steiktir í spað í grillveislu ríkisstjórnarinnar, skrifar Jón Bjarki Magnússon

PistillEinar Áskelsson

Að lifa í hlekkjum

Einar Áskelsson segir frá því hvernig hann varð veikur af meðvirkni sem barn í ábyrgðarstöðu gagnvart alkóhólista á heimilinu. Án þess að hann áttaði sig á því litaði meðvirknin allt hans líf, þar til hann veiktist af kvíðaröskun og áfallastreituröskun og ákvað að taka á málunum.

FlækjusaganIllugi Jökulsson

Fyrstir féllu feðgar tveir

Illugi Jökulsson skoðar tengsl forseta Bandaríkjanna í tilefni þess að nú eru líkur á að hjónin Bill Clinton og Hillary Rodham Clinton muni bæði ná að verða húsbændur í Hvíta húsinu.

PistillJón Ólafsson

Sálfræðileg ruðningsáhrif: Hvers vegna peningar og pólitík fara illa saman

Efnahagslegur ójöfnuður má ekki valda pólitískum ójöfnuði, skrifar Jón Ólafsson.