Útlit viðmóts

Ljóst

Dökkt

Úr blaðinu á vefnum

Stundin #148

22. desember 2021

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 4

FréttirSamherjaskjölin

Hollenskt félag Þorsteins Más og fjölskyldu á 18 milljarða eignir

Fyrsti ársreikningur nýs hollensks félags í eigu stofnenda Samherja gerður opinber. Félagið tók við eignum frá Kýpur-félögum Samherja, samkvæmt orðum Þorsteins Más Baldvinssonar. Tengsl Samherja við Holland eru orðin æði mikil og hafa þrír lykilaðilar hjá útgerðinni sest að í landinu frá því að Namibíumálið kom upp í nóvember árið 2019.

bls. 6

Greining

„Eitthvað mjög skrítið að gerast“ í umferðinni

Gunnar Geir Gunnarsson, deildarstjóri öryggis-og fræðsludeildar Umferðarstofu, fer yfir árið í umferðinni með Stundinni. Hann er uggandi yfir fjölgun í umferðarslysum á árinu miðað við árin á undan. Stærstu breytinguna segir hann vera aukningu á slysum á rafmagnshlaupahjólum.

bls. 8

Fréttir

Lýstu Eimskipskæru Umhverfisstofnunar sem herferð gegn Samherja

Baldvin Þorsteinsson, stjórnarformaður Eimskipafélags Íslands, tók undir með samstarfsmanni sínum að umfjöllun um og rannsókn á förgun fyrirtækisins á tveimur gámaskipum á Indlandi væri hluti af herferð gegn Samherja. Þá hafði hann enga trú á að málið myndi leiða til einhvers annars en frávísun.

bls. 12–13

FréttirViðskiptin með Íslenska orkumiðlun

Íslensk orkumiðlun hefur selt þúsundum neytenda rafmagn á gölluðum forsendum

Nýtt raforkusölukerfi á Íslandi felur meðal annars í sér hugmyndina um söluaðila til þrautavara. Viðskiptavinir fara sjálfkrafa í viðskipti við það raforkufyrirtæki sem er með lægsta kynnta verðið. Íslensk orkumiðlun hefur verið með lægsta kynnta verðið hingað til en rukkar þrautavaraviðskipti sína hins vegar fyrir hærra verð. Orkustofnun á að hafa eftirlit með kerfinu um orkusala til þrautavara.

9 mín. lestur

bls. 20–23

GreiningUppgjör 2021

Eldfim umbrot og umræða

Þjóðin var bólusett á sama tíma og jörðin skalf og eldur braust úr jörðu á Reykjanesi. Kynferðisbrot karla voru fyrirferðamikil í umræðunni sem skipti landsmönnum í fylkingar.

Myndband27 mín. lestur

bls. 32

ViðtalPólífónía af erlendum uppruna

„Við erum til og við erum mörg“

Tími innflytjendabókmennta á Íslandi er runninn upp, segir ritstjóri bókarinnar Pólífónía af erlendum uppruna, sem er ljóðaúrval fimmtán skálda frá tólf löndum sem öll búa á Íslandi. Ritstjórinn segir að bókin ryðji brautina fyrir fleiri bækur skrifaðar af fólki af erlendum uppruna sem býr á Íslandi.

bls. 36–37

GagnrýniAkam, ég og Annika

Fjölmenning á skólalóðinni

Sögumaður er ekki mikið að flýta sér í Akam, ég og Annika. Þetta er rúmlega 350 síðna bók og titilpersónurnar tvær birtast okkur ekki fyrr en rúmlega hundrað síður eru liðnar. Það er að segja þessar tvær nafngreindu persónur titilsins, þau Akam og Annika. Ég-ið birtist okkur hins vegar strax á fyrstu síðu. Það er hún Hrafnhildur, sögumaður og aðalpersóna bókarinnar, sem er fjórtán ára reykvískt skilnaðarbarn sem er rifin upp með rótum þegar nýr maður mömmunnar fær gott starf í Þýskalandi.

bls. 38–39

GagnrýniKolbeinsey

Bara brotnar manneskjur segja satt

Kolbeinsey er nyrsti oddi Íslands og samnefnd bók fjallar um fólk sem er á nyrsta odda tilverunnar, við það að detta út af landakortinu. Við vitum ekki hvað þetta fólk heitir, það er búið að glata nöfnum sínum, sögumaður segir aldrei til nafns og veitir öðrum persónum líka nafnleynd, kallar þær eingöngu lýsandi nöfnum eins og „þunglyndi vinur minn“, „kærastan“, „mín fyrrverandi“, „sonur minn“, „trúbadorinn“ og „hjúkrunarkonan“.

10 mín. lestur

bls. 40

ViðtalAllir fuglar fljúga í ljósið

Allir fuglar fljúga í ljósið eftir langa og djúpa hugleiðslu

Í bókinni Allir fuglar fljúga í ljósið riðlast tilvera ráfarans Bjartar og lífssaga hennar brýst fram. Auður Jónsdóttir rithöfundur og skapari sögunnar segir að þegar hún ljúki við að skrifa bók líði henni oft eins og hún sé að ranka við sér eftir langa og djúpa hugleiðslu. „Þetta er eins og að hafa farið mjög djúpt inn í draum nema núna er draumurinn kominn á prent og fólk er að fara að lesa hann,“ segir Auður.

bls. 44

ViðtalJólabókaflóðið 2021

Meðgangan að Fríríkinu var löng

Fanney Hrund Hilmarsdóttir, lögfræðingur og rithöfundur, fékk fyrst hugmyndina að bókinni Fríríkinu þegar hún lærði lögfræði. Síðan átti hún eftir að fara í ferðalag um heiminn og búa í eitt ár í Ástralíu til að kynnast hugmyndinni nógu vel og skrifa sjálfa bókina.

bls. 46

PistillNanna Hlín Halldórsdóttir

Kósí en drepleiðinlegt ár

Nanna Hlín Halldórsdóttir heimspekingur hóf árið 2021 kasólétt með Covid. Hún er bjartsýn á framtíð kynjamála en velti fyrir sér hugtakinu ábyrgð á árinu sem leið. Hún varð fyrir vonbrigðum með íslensku ríkisstjórnina í útlendingamálum og með skipan nýs dómsmálaráðherra.

bls. 47

PistillÓlafur Páll Jónsson

Að gera upp ár: „Þeim líður best sem lítið veit og sér“

Ólafur Páll Jónsson heimspekingur segir árið 2021 fara ofarlega á listann yfir árin þar sem mannkynið fékk gullið tækifæri til að læra og taka ábyrgð á eigin breytni en ákvað að gera það ekki.

bls. 47

PistillEyja M. Brynjarsdóttir

Verkefni ársins eru framtíðarverkefni

Eyja Margrét Brynjarsdóttir, prófessor í heimspeki, segir stór og brýn samfélagsverkefni hafa verið áberandi á árinu sem senn líður undir lok. Hún segir það þó liggja fyrir að þeim sé hvergi nærri lokið og við getum búist við að leysa fleiri mikilvæg verkefni og áskoranir á komandi árum.

bls. 48

PistillAlexandra Briem

Kosningafiðringur

Alexandra Briem, Pírati og forseti borgarstjórnar Reykjavíkur, fór úr því að vera varaborgarfulltrúi Pírata í það að taka að sér að vera forseti borgarstjórnar á árinu. Hún segist hafa lært mikið á þeim tíma sem hún hefur sinnt því starfi og hyggst gefa kost á sér aftur í næstu sveitarstjórnarkosningum. Það er því kosningafiðringur í Alexöndru sem segir næsta ár vera veigamikið fyrir framtíð borgarinnar.

bls. 50

PistillHólmsteinn Eiður Hólmsteinsson

Afmælisóskir

Hólmsteinn Eiður Hólmsteinsson leikskólakennari spyr sjö ára drenginn sem hann einu sinni var hverjar óskir hans um framtíðina eru. Hann spyr sjálfan sig sem miðaldra, gagnkynhneigðan, kristinn og hvítan karlmann hvers hans óski sér fyrir framtíðina og hvernig heimurinn þarf að breytast.

bls. 52

PistillSóley Tómasdóttir

2021: Ár femínískrar deiglu

Sóley Tómasdóttir kynja- og fjölbreytileikafræðingur fer yfir árið og það sem hefur verið í feminísku deiglunni.

bls. 52

PistillÁsta Fanney sigurðardóttir

Svokallað smaragðsár

Ásta Fanney Sigurðardóttir myndlistarkona las í stjörnuspá að 2021 ætti eftir að verða besta ár lífs hennar. Hún lýsir fyrir lesendum Stundarinnar hvað hún lærði á árinu og gleymdi að hún hafði nú þegar lært.

bls. 53

PistillSalvör Nordal

Dýrmæt sjónarmið barna

Salvör Nordal, umboðsmaður barna og prófessor í heimspeki, fer yfir árið 2021 með börn efst í huga.

bls. 54

PistillJökull Jónsson

Frá sjónarhóli unglings

Jökull Jónsson, nemi í Hagaskóla, lýsir árinu 2021 frá sjónarhóli unglings á tímum heimsfaraldurs og hamfarahlýnunar.

bls. 70

Hamingjan

Hamingjan er mikilvægasta hráefnið

Hvað er hamingjan fyrir þér?

ViðtalFjallamenn

Lífsóður fjallamannsins sem „bjó með tveimur konum“

Listamaðurinn Guðmundur Einarsson frá Miðdal var einn af forvígismönnum fjallamennsku á Íslandi og hefur bók hans Fjallamenn nú verið endurútgefin. Verkið er innblásinn og háfleygur óður til útivistar þar sem ungmennafélagsandinn svífur yfir textanum. Guðmundur var faðir Ara Trausta Guðmundssonar sem ræðir um bókina, ást föður síns á fjallgöngum, óhefðbundið fjölskyldumynstur sitt í æsku og dramatíska fjölskyldusögu í viðtali við Stundina.

16 mín. lestur

GagnrýniÚt að drepa túrista

Hin óskráða Íslandssaga

Íslenskar bókmenntir eru fullar af sjómannabókmenntum og sveitabókmenntum og bankamenn og hrunið hafa líka fengið sinn skammt. En á Íslandi er alltaf nýtt gullæði og það hefur sárvantað bókmenntir sem tókust almennilega á við massatúrismann sem skall á landinu eins og höggbylgja fyrir röskum áratug síðan.

9 mín. lestur

Vefkökur