Útlit viðmóts

Ljóst

Dökkt

Úr blaðinu á vefnum

Heimildin #70

18. október 2024

Efni úr blaðinu bætist smám saman við á vefnum, en sumt birtist aðeins í blaðinu sjálfu. Allt blaðið er á síðu þess.

bls. 2–3

Fréttir

„Sérstakt þegar heil stétt misskilur svona“

Kennari við Réttarholtsskóla segir það sérstakt ef heil starfsstétt hafi átt að geta misskilið orð Einars Þorsteinssonar borgarstjóra um kennara. Afstöðu hans var mótmælt harðlega við Ráðhús Reykjavíkur í vikunni.

bls. 4

Fréttir

200 milljónir í endurbætur á nýjum leikskóla

Áætlaður kostnaður við framkvæmdir vegna endurbóta á húsnæði leikskólans Brákarborgar er um 200 milljónir króna. Leikskólinn hóf starfsemi fyrir tveimur árum í endurnýjuðu húsnæði við Kleppsveg sem áður hýsti kynlífshjálpartækjaverslun.

bls. 6

Fréttir

Missir húsið upp í skattaskuld fyrrverandi eiginmanns

Fyrrverandi eiginkona Sigurðar Gísla Björnssonar í Sæmarki sér fram á að missa fasteign sína upp í skattaskuld hans, eftir úrskurð Hæstaréttar í síðustu viku. Hjónabandinu lauk fyrir rúmum áratug og fjögur ár voru liðin frá skilnaði þeirra þegar Sæmarks-málið, sem snýr að umfangsmiklum skattsvikum Sigurðar, komst upp.

bls. 6

Fréttir

Dofri dæmdur fyrir tálmun

Dofri Hermannsson, stjórnarmaður í Félagi um foreldrajafnrétti, hefur verið dæmdur í 10 mánaða skilorðsbundið fangelsi fyrir að hafa haldið dóttur sinni frá móður hennar.

bls. 6

FréttirAlþingiskosningar 2024

Eftirsótt oddvitasæti Samfylkingar í Kraganum - Flosi Eiríksson aftur í pólitík

Flosi Eiríksson er samkvæmt upplýsingum Heimildarinnar á höttunum eftir oddvitasæti á lista Samfylkingarinnar í Suðvesturkjördæmi, en uppstillingarnefnd mun raða á listann. Þórunn Sveinbjarnardóttir og Guðmundur Árni Stefánsson hafa einnig lýst yfir vilja til að taka oddvitasætið.

bls. 8–9

LeiðariIngibjörg Dögg Kjartansdóttir

Endalok Vinstri grænna

Eftir sat Bjarni með rjóðar kinnar af reiði, en öll spil á hendi.

bls. 14

GreiningStjórnarslit 2024

Ekki lengur hægt að gera atlögu að Bjarna fyrir kosningar

Síðan Bjarni Benediktsson tók við formennsku í Sjálfstæðisflokknum hefur því ítrekað verið velt upp hvort tími hans sé liðinn. Enn sem komið er hefur sandurinn í hans pólitíska stundarglasi ekki runnið út. Hann virðist ná að snúa því aftur og aftur rétt áður en síðustu sandkornin detta. Með því að slíta stjórnarsamstarfinu styrkti Bjarni stöðu sína og kom í veg fyrir innanbúðaratlögu gegn sér fyrir kosningar, segir stjórnmálafræðingur.

bls. 16–17

GreiningStjórnarslit 2024

Arfleifð slitinnar ríkisstjórnar

Hvað tókst ríkisstjórninni að klára og hvað ekki? „Þetta var ekki þannig ríkisstjórn sem var að fara í einhverjar róttækar breytingar eða uppstokkun á kerfum heldur halda viðhorfinu óbreyttu,“ segir Ólafur Þ. Harðarson stjórnmálafræðingur.

9 mín. lestur

bls. 18–19

Greining

Ágreiningurinn um útlendingamálin

„Ég tel ekki að slík frumvörp eigi erindi inn í þingið,“ sagði Svandís Svavarsdóttir. „Þar erum við innviðaráðherra held ég ósammála,“ svaraði Guðrún Hafsteinsdóttir. Þetta var gamalt stef og nýtt, að flokkarnir væru ósammála í útlendingamálum, en það hafði þó varla verið jafn skýrt fyrr en rétt áður en stjórnin féll, skömmu áður en Guðrún ætlaði sér að leggja fram frumvarp um lokað búsetuúrræði.

bls. 20

GreiningStjórnarslit 2024

„Fast“ í ríkisstjórn eða „á bið“

Formaður Sjálfstæðisflokksins segir það óboðlegt og óásættanlegt að ekki hafi tekist að afgreiða tillögu um flokkun virkjunarkosta út úr ríkisstjórn og sleit hann samstarfinu m.a. vegna þessa máls. Formaður Vinstri grænna segir forsætisráðherra geta sjálfum sér um kennt.

bls. 22

Skýring

Mengandi stjórnendur danskra stórfyrirtækja

Nokkur dönsk stórfyrirtæki segjast leggja mikla áherslu á umhverfismál í starfsemi sinni. Ný rannsókn sýnir að sú áhersla nær ekki til æðstu stjórnenda sem ferðast milli staða í einkaþotum, sem valda hlutfallslega 17 sinnum meiri mengun en vélar í áætlunarflugi.

bls. 24–25

Þekking

Hvernig var lífið á Íslandi fyrir 300 árum?

Hvernig var líf fólks hér á landi á fyrstu áratugum 18. aldar og hvernig var gæðunum skipt? Út er komin ný bók og vefur þar sem leitast er við að svara þessum spurningum ásamt öðrum. Sjö manna hópur sagnfræðinga og landfræðinga hefur síðastliðin sjö ár unnið að því að taka saman og greina mikið magn upplýsinga sem er að finna í skýrslum Jarðabókanefndar sem starfaði á árunum 1702–1714. Afrakstur rannsóknarinnar gefur lesendum skýra mynd af löngu horfnum lífsháttum og samfélagsgerð.

bls. 25

Nýsköpun

Afurð góða veðursins fyrir austan

Eigendur frumkvöðlafyrirtækisins Könglar á Hallormsstað segjast glíma við það lúxusvandamál að ná ekki að framleiða nógu mikið af rabarbaragosi, skessujurtalímonaði og túnfífils-ístei. Markmið þeirra er að koma sér upp eigin verkun til að geta framleitt meira.

bls. 27

Flækjusagan

Sonur Bláhosu 2: Biskupsefni stýrir bardaga, hrekst til Grænlands

Jón Arason var mestur valdamaður kirkjunnar á Norðurlandi eftir að Gottskálk Nikulásson, biskup á Hólum, andaðist 1520. En það varð þrautin þyngri fyrir hann að tryggja sér biskupsembættið.

bls. 28

Viðtal

Tónlist geti dimmu í dagsljós breytt

Magnea Tómasdóttir óperusöngkona segir að tónlistin sé líklega það síðasta sem hverfi frá fólki sem sé með heilabilun. Músíkin sé enda djúpt í kjarna okkar allra. Magnea hefur um árabil kennt starfsfólki hjúkrunarheimila og aðstandendum fólks með heilabilun að nota tónlist til að bæta líðan þeirra sem eru veik.

Myndband

bls. 30

Skóli lífsinsGrímur Atlason

Að hlusta minna á heilann og meira á hjartað og iðrin

„Sjálfur litaði ég líf mitt fullmikið og allt of lengi með fordómum þegar ég tók afstöðu til lífsins og þess sem það hafði upp á að bjóða“, skrifar Grímur Atlason, framkvæmdastjóri Geðhjálpar. Lífið hefur kennt honum að hlusta minna á heilann en þeim mun meira á hjartað og iðrin.

bls. 32

Fólkið í borginni

Ég beiti ekki valdi

Christian er þekktur á götunni sem „öryggisvörðurinn frá Hollandi sem öllum líkar við“. Hann beitir ekki valdi í starfi sínu heldur mennsku. „Falleg orð er allt sem þarf.“

bls. 32

BakpistillBergþóra Snæbjörnsdóttir

Það eru skrímsli undir rúminu þínu

Bergþóra Snæbjörnsdóttir skrifar um raunverulegu skrímslin.

bls. 34–35

Greining

Í frjálsu falli – Leikárið 2024-2025

Leikhúsgagnrýnandi Heimildarinnar, Sigríður Jónsdóttir, telur kraftinn í sviðslistafólki á Íslandi vera ótrúlegan í gífurlegum mótvindi. „Fjársvelti sviðslistanna teygir anga sína inn í hvern krók og kima,“ skrifar hún í úttekt á leikárinu og segir um leið skelfilegar fréttir.

bls. 35

PistillRagnhildur Helgadóttir

Um pólitík sódavatns

Er val á kolsýrðum vatnsdrykkjum pólitískt hlaðið? Breyttist uppáhaldssódavatnið þitt eftir að Kristall varð kynhlutlaus og Toppur alþjóðlegri?

bls. 36

GagnrýniÓskaland

Hlutverkaleikir hversdagsins

„Kvöldstundin vekur flóknar spurningar sem flestir ættu að kannast við og Hilmir Snær framreiðir í bráðfyndinni sýningu,“ skrifar Sigríður Jónsdóttir leikhúsgagnrýnandi.

bls. 40–43

Viðtal

Hélt að dauðinn væri nálægur

Örn Elías Guðmundsson, öðru nafni Mugison, ólst að hluta til upp á Grænhöfðaeyjum þar sem hann spilaði fótbolta berfættur, stundum með apa á öxlinni. Hann fékk gítar í fermingargjöf en er les- og skrifblindur svo hann les ekki nótur. Í ár kemur hann fram í 100 kirkjum – músíkantinn sem býr í hjörtum svo margra.

16 mín. lestur

bls. 44–47

Vettvangur

Bókmenntahátíð á Svalbarða – og nokkrir ísbirnir

Stella Soffía Jóhannesdóttir er framkvæmdastjóri Alþjóðlegu bókmenntahátiðarinnar í Reykjavík. Hún ferðast víða með bókmenntum, í ýmsum skilningi, en nýverið fór hún til Svalbarða, ásamt Jóni Kalman og Sigríði Hagalín, til að stjórna umræðum með rithöfundunum. Stella Soffía skrifar hér um bókmenntareisuna til Svalbarða; ísbirni, gleðigöngu og rithöfunda.

15 mín. lestur

bls. 44

Menning

Börn í bíó! – og líka fullorðnir ...

Börn geta hugsað sér gott til glóðarinnar því nú er ekki bara hrekkjuvakan fram undan heldur líka Alþjóðlega barnakvikmyndahátíðin í Bíó Paradís. Hátíðin fer fram dagana 26. október til 3. nóvember og þar verður heldur betur fjör. Og auðvitað líka fyrir fullorðna!

bls. 47

Vettvangur

Óvissuferð í Reykjavík

Reykjavík er borg óvissunnar. Hér og þar leynast kimar og staðir sem hressa upp á menninguna og lífga upp á hversdaginn. Og um að gera að fara í óvissuferðir!

PistillSif Sigmarsdóttir

Mesta ógnin er heigullinn

Mesta ógnin við tjáningarfrelsið er ekki hótanir fólks í valdastöðum eða fyrirtækja með fjárhagslega yfirburði. Mesta ógnin við tjáningarfrelsið er heigullinn. Stuðningur við tjáningarfrelsið er einskis virði ef hann er aðeins í orði en ekki á borði.

AfhjúpunSamherjaskjölin

Lögreglan á nýrri slóð: Fundu skilaboð Þorsteins

Tæknimönnum á vegum héraðssaksóknara tókst á dögunum að endurheimta á annað þúsund smáskilaboð sem fóru á milli Þorsteins Más Baldvinssonar og Jóhannesar Stefánssonar, á meðan sá síðarnefndi var við störf í Namibíu. Skilaboðin draga upp allt aðra mynd en forstjórinn og aðrir talsmenn fyrirtækisins hafa reynt að mála síðustu fimm ár.

16 mín. lestur

Rannsóknir

Stjórn Samherja upplýst oft og ítarlega – tímalína

Í endurskoðunarskýrslum Árna Arnarssonar, endurskoðanda Samherjasamstæðunnar, sést að stjórn Samherja var margsinnis upplýst um „Afríkustarfsemi Samherja í Namibíu“ og viðskipti sem nú eru rannsökuð sem mútubrot. Þetta sést í fundargerðum stjórnarinnar yfir sjö ára tímabil.

FréttirFlóttamenn

Jón Gunnars og Áslaug Arna hringdu í ríkislögreglustjóra vegna Yazans

Gögn sem Heimildin fékk afhent frá dómsmálaráðuneytinu varpa ljósi á það að fleiri stjórnmálamenn en Guðmundur Ingi Guðbrandsson félagsmálaráðherra tóku upp tólið og hringdu í ríkislögreglustjóra áður en ákveðið var að fresta brottvísun Yazans Tamimi og fjölskyldu. Tveir fyrrverandi dómsmálaráðherrar Sjálfstæðisflokksins hringdu í Sigríði Björk Guðjónsdóttur ríkislögreglustjóra og ræddu málið.

Vefkökur