Brjóstapúðaveiki

Á tíu árum hafa læknar Land­spít­ala grætt brjóstapúða í 606 ein­stak­linga og fjar­lægt þá úr 313. „Ann­að­hvort er spít­al­inn að fjar­lægja helm­ing þeirra púða sem hann græðir, eða einka­rekna heil­brigð­is­kerfið veltir þessum afleið­ingum yfir á hið opin­bera,“ segir þing­maður Pírata.

Nokkur fjöldi kvenna lætur fjar­lægja brjóstapúða árlega vegna veik­inda sem talin eru tengj­ast þeim. Ekki er hægt að segja með vissu hversu margar þær eru því lýta­læknar hafa, á grund­velli per­sónu­vernd­ar­sjón­ar­miða og trún­aðar, neitað að veita land­lækni upp­lýs­ingar sem gætu leitt það í ljós. Frumvarp sem á að styrkja heim­ild land­læknis til þess að krefj­ast upp­lýs­ing­anna á að fara fyrir haust­þing.

Andrés Ingi Jónsson, þing­maður Pírata, segir fárán­legt að konur þurfi sjálfar að standa straum af kostn­aði við að láta fjar­lægja brjóstapúða sem eru að gera þær veikar. Ekki eigi að refsa fólki fyrir það að veikj­ast, sama hvaða ástæður liggja þar að baki. Aðgerð til þess að fjar­lægja brjóstapúða kostar mörg hund­ruð þús­und krónur og er ekki nið­ur­greidd af Sjúkra­trygg­ingum Íslands.

Andrea Ingv­ars­dóttir glímdi við gigt og bólgu­sjúk­dóma áður en hún fór í brjósta­stækkun árið 2014. Þrátt fyrir að þekkja sjúkra­sögu hennar græddi lýta­læknir púða í brjóst hennar. Líkaminn brást illa við aðskota­hlut­unum og veik­indi Andreu versnuðu. Hún sló lán til þess að láta fjar­lægja púð­ana fyrir rúmum mán­uði síðan.

Skömmu eftir að Klara Jenný H. Arn­björns­dóttir ljós­móðir gekkst undir ristil­nám kom í ljós að sílíkon­púðar í brjóstum hennar láku. Hún lét setja púð­ana í sig árið 2006, þegar hún var 19 ára, og að eigin sögn með lítið sjálfs­traust. Hún hefur glímt við veik­indi frá árinu 2008. Nú hafa púð­arnir verið fjar­lægðir og Klara Jenný seg­ist hafa öðl­ast nýtt líf.

Konur sem rekja alvar­leg veik­indi til brjóstapúða hafa þurft að taka lán fyrir aðgerð þar sem púð­arnir eru fjar­lægðir. Aðgerðin, sem kostar mörg hund­ruð þús­und krónur, er ekki nið­ur­greidd af Sjúkra­trygg­ingum Íslands. Ónæm­is­fræð­ingur telur að ekki ætti að láta konur gjalda þeirrar ákvörð­unar að hafa farið í brjósta­stækkun, og segir að veikar konur ættu að eiga skil­yrð­is­lausan rétt á hjálp.

Guðrún Eva Jóns­dóttir fékk andnauð­ar­heil­kenni og féll í dá í fjórar vikur síð­asta sumar. Und­an­fari veik­ind­anna voru síend­ur­teknar lungna­bólgur og sveppur sem fannst í lunga hennar árið 2020. Orsök veik­inda hennar er á huldu en sjálf telur hún síli­kon­púð­unum um að kenna. Hún á ekki fyrir aðgerð til þess að láta fjar­lægja þá. Sjúkra­trygg­ingar Íslands nið­ur­greiða ekki aðgerð­ina. Hún kostar mörg hund­ruð þús­und.