Útlit viðmóts

Ljóst

Dökkt

© 2026 Sameinaða útgáfufélagið ehf. Allur réttur áskilinn. Notkun á efni miðilsins er óheimil án samþykkis.

Fréttir

Valdastéttin fékk tvöfalda launahækkun kennara og hjúkrunarfræðinga

Þann 31. mars næstkomandi losna 152 samningar hjá ríki og sveitarfélögum. Stefnt er að enn frekari launahækkun þingmanna og æðstu embættismanna þann 1. júlí þrátt fyrir að framúrkeyrsla undanfarinna ára hafi ekki verið leiðrétt.

Valdastéttin fékk tvöfalda launahækkun kennara og hjúkrunarfræðinga — Hækkunin mest á toppnum Þingmenn og æðstu embættismenn hafa hækkað miklu meira í launum, bæði hlutfallslega og í krónum talið, heldur en ríkisstarfsmenn á borð við kennara og hjúkrunarfræðinga. Mynd: Davíð Þór

Jóhann Páll Jóhannsson

25. febrúar 2019 · 07:00

Þingfararkaup hækkaði um 60 prósent á árunum 2014 til 2017 og heildarlaun æðstu embættismanna ríkis og sveitarstjórna um 32 prósent. Á sama tímabili hækkuðu laun hjúkrunarfræðinga um 21 prósent og laun grunnskólakennara um 25 prósent.

Þannig hefur þróunin verið samkvæmt upplýsingum úr launarannsókn Hagstofunnar þegar rýnt er í meðaltal heildarlauna fullvinnandi fólks eftir starfsstéttum með tilliti til breytinga á vísitölu neysluverðs.

Samræmdar tölur um launaþróun stéttanna taka til þessara fjögurra ára en fram kemur á vef Hagstofunnar að von sé á sams konar gögnum sem nái lengra aftur í tímann.

Þótt laun þingmanna og æðstu embættismanna hafi hækkað umfram laun almennings á undanförnum árum og áratugum er gert ráð fyrir að þau hækki enn frekar þann 1. júlí næstkomandi samkvæmt frumvarpi Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra um breytt fyrirkomulag launaákvarðana. Mun þá koma í hlut Fjársýslu ríkisins að uppfæra krónutölufjárhæðir til samræmis við hlutfallslega breytingu á meðaltali reglulegra launa ríkisstarfsmanna.

ASÍ hefur gagnrýnt fyrirhugaða hækkun harðlega og hvatt til þess að henni verði frestað; laun þingmanna og æðstu embættismanna verði látin standa í stað til að leiðrétta framúrkeyrslu undanfarinna ára. Slíkar kröfur hafa ekki fengið hljómgrunn hjá stjórnmálastéttinni. Viðkvæmar kjaraviðræður hafa staðið yfir undanfarnar vikur og bæði talsmenn atvinnurekenda og stjórnvalda hafa brýnt fyrir verkalýðshreyfingunni að stilla kröfum sínum í hóf, ellegar verði efnahagslegum stöðugleika ógnað. Þann 31. mars næstkomandi munu svo losna 152 samningar hjá ríki og sveitarfélögum.

Uppi varð fótur og fit þegar kjararáð hækkaði laun þingmanna um 44 prósent, 338 þúsund krónur í einu skrefi, þann 29. október 2016. Forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson, hvatti þingheim til að hnekkja ákvörðuninni með lagasetningu og ákvað að gefa eigin launahækkun til góðgerðarmála. Alþingi kaus hins vegar að láta ákvörðun kjararáðs standa. Með því tryggðu þingmennirnir sér betri launakjör en kollegar þeirra á Norðurlöndunum, þingfararkaup sem var 75 prósentum hærra en meðalþingfararkaup í ríkjum Evrópusambandsins í janúar 2018.

Kjósa

0

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Efnisorð

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Tengdar greinar

Efnahagsmál

Landsframleiðsla Íslands skreppur saman

ViðskiptiEfnahagsmál

Landsframleiðsla Íslands skreppur saman

Árstíðarleiðrétt landsframleiðsla dróst saman um 3% á öðrum ársfjórðungi.

Verðbólga hækkar meira en væntingar gerðu ráð fyrir

FréttirEfnahagsmál

2

Verðbólga hækkar meira en væntingar gerðu ráð fyrir

Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,46% frá því í júní. Ársverðbólga mælist nú 6,3 prósent en var komin niður í 5,8 prósent síðasta mánuði. Það er meiri hækkun en spár viðskiptabankanna gerðu ráð fyrir. Aukin verðbólga þýðir að minni líkur eru á því að stýrivaxtahækkanir muni eiga sér stað á þessu ári eins og vonast var til.

Furðulegar yfirlýsingar Seðlabankafólks

AðsentEfnahagsmál

2

Stefán Ólafsson

Furðulegar yfirlýsingar Seðlabankafólks

Stefán Ólafsson furðar sig á fjórum yfirlýsingum fjármálastöðugleikanefndar og seðlabankastjóra.

OECD segir þörf á auknu aðhaldi í ríkisfjármálum

FréttirEfnahagsmál

OECD segir þörf á auknu aðhaldi í ríkisfjármálum

Á tveggja ára fresti birtir OECD skýrslu um íslenskt efnahagslíf. Í dag var slík skýrsla kynnt, en á meðal helstu ábendinga er að auka þurfi aðhald bæði ríkisfjármála og peningastefnunnar til þess að vinna bug á verðbólgu.

„Nýja snjóhengjan“: Hundruð milljarða skuldir færast senn af sögulega lágum vöxtum

FréttirEfnahagsmál

„Nýja snjóhengjan“: Hundruð milljarða skuldir færast senn af sögulega lágum vöxtum

Margir íslenskir lántakendur nýttu sér fordæmalausar vaxtalækkanir Seðlabankans í faraldrinum til að taka óverðtryggð húsnæðislán á föstum vöxtum. Stóraukin greiðslubyrði bíður þeirra, að öllu óbreyttu.

Spurði Bjarna hvort það væri samfélagslega hollt að ráðherra selji pabba sínum banka

StjórnmálEfnahagsmál

Spurði Bjarna hvort það væri samfélagslega hollt að ráðherra selji pabba sínum banka

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, mætti á fund fjárlaganefndar í morgun til að svara fyrir bankasöluna. Þar var hann meðal annars spurður út í kaup föðurs síns á hlut í bankanum. Bjarni sagði að framsetning spyrjanda stæðist ekki skoðun.

Nýtt efni

Pútín kvaðst vera til í friðarviðræður

ErlentÚkraínustríðið

1

Pútín kvaðst vera til í friðarviðræður

Þriggja tíma fundi erindreka Trumps með Pútín lauk með því að Rússlandsforseti skaut á hugmyndir Evrópu en samþykkti viðræður.

Skattur á milljarðamæringa á kjörseðlinum

ErlentVaxandi misskipting

Skattur á milljarðamæringa á kjörseðlinum

Kjósendur í Kaliforníu greiða atkvæði um fimm prósenta skatt á hreina eign um 200 milljarðamæringa. Bernie Sanders hleypir af stokkunum herferð gegn auðræði.

Lexíur og leikhúsið

GagnrýniHögg

Lexíur og leikhúsið

Sigríður Jónsdóttir skrifar um Högg eftir James Graham, sem sýnt er í Þjóðleikhúsinu.

Frakkar í vanda: Vextir hækka

Viðskipti

1

Frakkar í vanda: Vextir hækka

Niðurskurður í opinberum útgjöldum er helsta kveikja mótmæla Frakka, en ófriður eykur á vandann. Vaxtaálag á Frakkland er í dag komið yfir 5 prósent í fyrsta sinn frá 2002.

Spá „hættulegri“ hlýnun um 2,8 gráður í heiminum

ErlentLoftslagsbreytingar

1

Spá „hættulegri“ hlýnun um 2,8 gráður í heiminum

Vonin um að halda hlýnun undir 1,5 gráðum frá því fyrir iðnbyltingu er „horfin“, segja Sameinuðu þjóðirnar. Skuldbindingar ríkja duga ekki til að ná Parísarmarkmiðunum.

Lukkaðist loks að virkja Gullfoss

ViðskiptiFerðamannalandið Ísland

Lukkaðist loks að virkja Gullfoss

Eigendur að Gullfosskaffi hafa safnað digrum sjóðum. Þeir hófu innheimtu á bílastæði sínu á sama tíma og ríkisstjórnin kynnti nýjan náttúrupassa fyrir svæðið. Ríkið hefur lagt til meira en 170 milljónir króna að núvirði í stígagerð við Gullfoss.

Óánægja Frakka: Vandinn nær lengra en út á göturnar

Erlent

1

Óánægja Frakka: Vandinn nær lengra en út á göturnar

Óeirðir og fjöldamótmæli í Frakklandi hafa leitt í ljós vaxandi óánægju með efnahagsástandið, stjórnvöld og framtíðarhorfur almennings. Staðan veldur Emmanuel Macron forseta miklum vanda í aðdraganda forsetakosninganna á næsta ári og gæti styrkt stjórnmálaöfl sem berjast gegn hinu hefðbundna valdakerfi.

Íbúum boðnar „mútur“ fyrir að samþykkja gagnaver

Úttekt

1

Íbúum boðnar „mútur“ fyrir að samþykkja gagnaver

Andstaða íbúa stöðvaði eða tafði að minnsta kosti 75 gagnaverkefni í Bandaríkjunum á fyrstu þremur mánuðum ársins. Í Pennsylvaníu reyna íbúar að stöðva gagnaver og háspennulínu.

Ljósmyndarar saka lögregluna um árásir

Erlent

Ljósmyndarar saka lögregluna um árásir

Yfirvöld í Danmörku hefja rannsókn eftir að fréttaljósmyndarar lýsa árásum af hálfu lögreglunnar. Ljósmyndarnir voru að mynda mótmæli nú um helgina þegar þeir segja að lögreglan hafi ráðist á sig.

Trú og heift: Keppinautar í öldungadeild Texas með ólíka framtíðarsýn

ErlentBandaríki Trumps

Trú og heift: Keppinautar í öldungadeild Texas með ólíka framtíðarsýn

Kosningabaráttan fyrir þingkosningarnar 3. nóvember er orðin jafnari en búist var við í Texas. Kjósendur standa frammi fyrir vali á milli tveggja stjórnmálamanna sem eru gjörólíkir, en sameinast um eitt: Kristna trú. Á meðan annar frambjóðandinn stefnir á að verða prestur er hinn þekktur fyrir hneykslismál.

Rógburður og ruglingur í kosningabaráttunni í Bandaríkjunum

ErlentBandaríki Trumps

1

Rógburður og ruglingur í kosningabaráttunni í Bandaríkjunum

Rangfærslum var dreift með orðrómi um veikindi frambjóðanda, kosningaauglýsing birtist í rangri borg og grunsamlegar sendingar til kosningaskrifstofu innihéldu duft. Allt setti þetta svip sinn á kosningabaráttuna í Bandaríkjunum undanfarna viku. Í ofanálag hefur Donald Trump forseti boðað peningagreiðslur til kjósenda skömmu fyrir þingkosningarnar 3. nóvember.

„Lygari“ og „trúður“: Eitt stærsta lýðræðisríki heims á krossgötum

ErlentLýðræðisþróun

„Lygari“ og „trúður“: Eitt stærsta lýðræðisríki heims á krossgötum

Lula Brasilíuforseti og Flavio Bolsonaro, mótframbjóðandi hans, áttu í harkalegum kappræðum viku fyrir síðari umferð forsetakosninganna.

Reyna að koma á fundi um skiptingu heimsins og örlög Úkraínu

ErlentÚkraínustríðið

1

Reyna að koma á fundi um skiptingu heimsins og örlög Úkraínu

Vladimír Pútín vill hitta Donald Trump Bandaríkjaforseta og Xi Jinping, leiðtoga Kína, til að skipta heiminum í áhrifasvæði stórvelda. Fundurinn yrði án fulltrúa Evrópu.

Berast ásakanir frá Bandaríkjunum en segjast ekki fá viðvaranir

ErlentÚkraínustríðið

Berast ásakanir frá Bandaríkjunum en segjast ekki fá viðvaranir

Volodymyr Zelensky segir að Úkraína hafi ekki fengið viðvörun áður en Rússar skutu 16 skotflaugum á Kænugarðshérað. Marco Rubio hafnar því að upplýsingamiðlun hafi verið stöðvuð.

Tekjur Kjöríss jukust um 17 prósent samhliða verðhækkunum

Viðskipti

1

Tekjur Kjöríss jukust um 17 prósent samhliða verðhækkunum

Kjörís skilaði 96,5 milljóna króna hagnaði í fyrra eftir mikinn viðsnúning. Á sama tíma sýndu verðmælingar ASÍ miklar verðhækkanir á vörum fyrirtækisins. Sölu- og markaðsstjóri fyrirtækisins segir viðsnúninginn skýrast af breyttu vöruframboði, nýjum vörum, aukinni sölu og verðleiðréttingum.

Mest lesið undanfarið ár